Το θέμα αυτό δεν είναι στις προτεραιότητες των Μ.Μ.Ε., επειδή δεν είναι «πιασάρικο» και επειδή προτιμώνται μύθοι για δήθεν υπάρχουσες στρατιωτικές συμμαχίες μεταξύ των δύο χωρών, που οι ίδιοι οι χρήστες του Internet επικαλούνται με στόμφο, ως «ξερόλες»
Μετά την ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ του Ισραήλ (κοίτασμα Leviathan, 2010), στην ΑΟΖ της Κύπρου (κοίτασμα Aphrodite, 2011) και στην ΑΟΖ της Αιγύπτου (κοίτασμα Zohr, 2015), προέκυψαν συνολικά στην Κύπρο 13 οικόπεδα διαθέσιμα για χορήγηση αδειών εξόρυξης υδρογονανθράκων, από τα οποία δόθηκαν ήδη άδειες στα 8 στις εταιρείες ENI/KOGAS, Total, Exxon Mobil/Qatar Petroleum και Shell. Το κοίτασμα Aphrodite ανακαλύφθηκε από γεωτρήσεις της Εταιρείας Noble Energy, η οποία – σε συνεταιρισμό με την Delek και την Shell, κάνει ήδη εξόρυξη υδρογονανθράκων στο κοίτασμα Leviathan του Ισραήλ.
Η Κύπρος ξεκίνησε την προετοιμασία της για τις εξορύξεις υδρογονανθράκων, υπογράφοντας οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της με την Αίγυπτο (2003), Λίβανο (2007) και Ισραήλ (2010). Για την τύχη της οριοθέτησης Ισραήλ-Λιβάνου ασχοληθήκαμε σε προηγούμενο άρθρο. Με τις συμφωνίες αυτές οριοθετήθηκαν περιοχές εξωτερικών ορίων νότια της νήσου. Ειδικότερα στην Συμφωνία Οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης Κύπρου – Ισραήλ, το άρθρο 3 προβλέπει ότι «Εάν κάποιο από τα δύο Μέρη έρθει σε διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με τρίτο κράτος, το Μέρος αυτό (π.χ. η Κύπρος στη συγκεκριμένη περίπτωση), προτού φτάσει σε Συμφωνία, θα πρέπει να ειδοποιήσει και να διαβουλευτεί με το άλλο Μέρος (π.χ. Ισραήλ), εάν η οριοθέτηση συνδέεται με τις συντεταγμένες 1 ή 12». Με τη διάταξη αυτή η Κύπρος θα δυσκολευτεί να έρθει σε νεότερη Συμφωνία με το Λίβανο για επανακαθορισμό των ορίων της Λιβανέζικης ΑΟΖ.
Το κοίτασμα της Αφροδίτης, που ανακαλύφθηκε στο οικόπεδο 12 μέσα στην κυπριακή ΑΟΖ, εκτείνεται εν μέρει και εντός της ισραηλινής ΑΟΖ. Αυτό φέρνει επιπλοκές στα σχέδια της από κοινού αξιοποίησης του κοιτάσματος, καθυστερώντας την υπογραφή της συμφωνίας ενοποιημένης αξιοποίησης του φυσικού αερίου, λόγω αμφισβητήσεων ως προς το ποσοστό του αερίου που αναλογεί στην ισραηλινή πλευρά. Από το πόσο θα είναι το προϊόν της εξόρυξης στο κοίτασμα της Αφροδίτης σε σχέση με το μεγάλο κοίτασμα (Leviathan) του Ισραήλ, θα εξαρτηθεί και ο ρόλος που θα διαδραματίσει τελικά η Κύπρος, ως παραγωγός ή ως διαβιβαστής αερίου της γειτονικής χώρας. Οι ενεργειακές ανάγκες της Κύπρου το 2014 ήταν περίπου 1.8 δισεκ. κυβικά μέτρα από τα οποία το 94% καλυπτόταν από πετρέλαιο και παράγωγά του και το υπόλοιπο 6% από ανανεούμενες πηγές ενέργειας. Έκθεση της International Renewable Energy Agency έχει αναφέρει ότι οι ανάγκες της Κύπρου σε ενέργεια μπορούν να καλύψουν από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι το 25%-40% μέχρι το έτος 2030. Αυτό δείχνει τη σημασία της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων για τη χώρα αυτή.
Εξάλλου το 2010 η Geological Survey των ΗΠΑ υπολόγισε τα ανεξερεύνητα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (που καλύπτει τους υδρογονάνθρακες του Λιβάνου, του Ισραήλ και της Κύπρου) σε πάνω από 10 τρισεκατ. κυβικά μέτρα αερίου και 3.5 δισεκ. βαρέλια πετρελαίου, γεγονός που καθιστά την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου στις 10 πιο ελπιδοφόρες περιοχές του πλανήτη για εξόρυξη φυσικού αερίου.
Το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, εμποδίζεται, λόγω του υπάρχοντος πολιτικού κλίματος να πωλήσει αέριο στους γείτονές του, πέραν της Κύπρου, της Αιγύπτου και της Ιορδανίας. Λόγω όμως του Παλαιστινιακού ακόμα και οι δύο αυτές χώρες συναντούν εσωτερικές αντιδράσεις για τέτοιες Συμφωνίες, ενώ η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως την οριοθέτηση της ΑΟΖ της Κύπρου με το Ισραήλ αλλά και το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να προβαίνει σε εξορύξεις (κοίτασμα Αφροδίτης).
Σύσκεψη για τη δημιουργία αγωγού προς την Τουρκία είχε γίνει στα τέλη του 2017. Αυτή την άποψη (αγωγούς προς Τουρκία και Αίγυπτο) προωθεί ο ισραηλινός συνεταιρισμός Delek/Avner, αντί για την προώθηση στο σταθμό υγροποίησης φυσικού Αερίου στο Βασιλικό της Κύπρου. Η προώθηση μέσω αγωγού φυσικού αερίου που θα διασχίζει την κυπριακή ΑΟΖ είναι, νομικά, δυνατή.
Από την έναρξη της κρίσης Ρωσίας-Ουκρανίας η ανάγκη της διαφοροποίησης των παρόχων ενέργειας έγινε η πρώτη προτεραιότητα στις εξωτερικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως δημοσιοποιήθηκε στην Δεύτερη Στρατηγική Έκθεση επί της Ενέργειας (Second Strategic Energy Review) του 2008. Το 2010 περίπου το 80% των εισαγωγών φυσικού αερίου προερχόταν από τρεις μόνο χώρες: Ρωσία, Αλγερία και Νορβηγία. Η μεγάλη εξάρτηση από τόσο λίγες χώρες έκανε την Ε.Ε. να συμφωνήσει με μια φωνή τη νέα ενεργειακή της πολιτική, που δεν είναι άλλη από τη διαφοροποίηση των χωρών από τις οποίες θα γίνονται πλέον οι εισαγωγές ενέργειας. Παρόλα αυτά η Ρωσία εξακολουθεί να είναι ο πρώτος εξαγωγέας πετρελαίου, αερίου και άνθρακα στην Ε.Ε., την οποία προμηθεύει με το 39% του αερίου, 33% του πετρελαίου και 29% των λοιπών καυσίμων. Η ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν φυσικό να τραβήξει το ενδιαφέρον της Ε.Ε., αλλά και των ΗΠΑ. Αυτό εξάλλου θα ικανοποιούσε το πάγιο στόχο των ΗΠΑ να τερματίσει την τακτική της Ρωσίας να χρησιμοποιεί τις εξαγωγές φυσικού αερίου της ως όπλο για την άσκηση οικονομικού και πολιτικού επηρεασμού της Ευρώπης.
Λόγω κλιμάκωσης των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ στην περίοδο 2008-2012, ενώ προηγουμένως υπήρχε μεγάλη περίοδος στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο αυτών χωρών, το Ισραήλ και η Κύπρος (και κατ’ επέκταση η Ελλάδα) συνέπηξαν μεταξύ τους μια οικονομικής φύσεως αμυντική οιονεί συμμαχία, που θα μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να αποβεί κατά των τουρκικών συμφερόντων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ποιος είναι όμως ο χαρακτήρας της συμμαχίας αυτής; Ενώ πληροί όλα τα κριτήρια της «οιονεί» συμμαχίας, παραμένει «άτυπη», ενώ τυχόν στρατιωτικός χαρακτήρας της παραμένει και υποανάπτυκτος και υποβαθμισμένος. Και αυτό επειδή, τυχόν εμφανέστερη στρατιωτική συμμαχία θα αναστάτωνε την Τουρκία και θα δημιουργούσε πόλωση στην Ανατολική Μεσόγειο, καθιστώντας αδύνατη ενδεχόμενη μελλοντική προσέγγιση κάθε μιας εκ των τριών χωρών με την Τουρκία.
Το Ισραήλ, λόγω των συνεχών λαϊκών εξεγέρσεων στις Αραβικές χώρες, της κρίσης με το Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα και της γεωπολιτικής θέσης του ανάμεσα σε εχθρικά αραβικά κράτη, ιδιαίτερα μετά την απώλεια της συμμαχίας που είχε με την Τουρκία, άρχισε να ψάχνει για νέους συμμάχους, που θα αντιστάθμιζαν την απειλή τόσο από την Τουρκία όσο και από τον Αραβικό Κόσμο. Και σκέφτηκε για τις δύο χώρες, Ελλάδα και Κύπρο.
Η Κύπρος και το Ισραήλ το 2012 υπέγραψαν Συμφωνία Στρατιωτικής και Αμυντικής Συνεργασίας και το 2015 αποφάσισαν να προχωρήσουν στη δημιουργία μιας Επιτροπής Συνεργασίας και στην ενίσχυση του πλαισίου διμερών συμφωνιών στους τομείς άμυνας και ασφάλειας. Στη συγκεκριμένη αυτή περίπτωση η στρατιωτική συνεργασία ακολούθησε την συνεργασία στον τομέα της Ενέργειας και στόχευε κυρίως στην υπεράσπιση των περιοχών εξόρυξης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, μειώνοντας έτσι την ανασφάλεια που εδημιουργείτο από τις τουρκικές απειλές.
Το πλαίσιο όμως της συνεργασίας Ισραήλ-Κύπρου ενδυναμώθηκε κυρίως από την επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ και από την ανακάλυψη υδρογονανθράκων στις ΑΟΖ των δύο αυτών χωρών.
Η τυπική συγγνώμη στην οποία προέβη το Ισραήλ προς την Τουρκία το 2013 για τα επεισόδια στο τουρκικό πλοίο Mavi-Marmara (2010), δεν έφερε παρά μια αγέρωχη τουρκική στάση, με αποτέλεσμα, λίγο μετά, το Ισραήλ να προχωρήσει με την Κύπρο σε μία κοινή ναυτική άσκηση διάσωσης.
Όμως η συνεργασία των δύο χωρών έχει και τα όριά της, αφού και οι δύο αποφεύγουν να πάρουν θέση σε ευαίσθητα διεθνή πολιτικά θέματα που θίγουν το άλλο μέρος, δηλαδή η Κύπρος προσπαθεί να αποφύγει την εχθρότητα των Αραβικών χωρών, και το Ισραήλ την έχθρα της Τουρκίας, ώστε να έχουν ανοιχτές τις επιλογές τους.
Την Άνοιξη του 2012 το Ισραήλ και οι ΗΠΑ κάλεσαν την Ελλάδα να συμμετάσχει σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τις οποίες το Ισραήλ επιδίωξε να αντικαταστήσει το στρατηγικό βάθος το οποίο είχε απωλέσει από τη ματαίωση των κοινών αμυντικών ασκήσεων που διεξήγαγε στο παρελθόν με την Τουρκία. Τον Οκτώβριο 2014 η Τουρκία εξέδωσε μια οδηγία NAVTEX, αποκλείοντας περιοχές της AOZ της Κύπρου, για δικές της σεισμικές έρευνες και απέστειλε σχετικό Σεισμικό σκάφος της συνοδευόμενο από τουρκικά πολεμικά. Αντιδρώντας, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ προχώρησαν ταυτόχρονα σε δικές τους κοινές ασκήσεις κατά τις οποίες η Ισραηλινή Αεροπορία δοκίμασε την αποτελεσματικότητα της κυπριακής αεράμυνας για περιπτώσεις εναέριας επιδρομής εκ μέρους της Τουρκίας και σε παρόμοιες ασκήσεις μετείχαν 500 ελίτ Ισραηλινοί κομμάντος, υποστηριζόμενοι από ισραηλινά επιθετικά ελικόπτερα και μαχητικά αεροσκάφη.
Το Νοέμβριο 2014 έγινε στην Αθήνα η πρώτη Τριμερής Συνάντηση Κορυφής των Υπουργών Άμυνας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, όπου συζητήθηκαν θέματα ενδυνάμωσης της συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας, σταθερότητας και διασφάλισης της ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο. Δέκα μέρες αργότερα τρία Ισραηλινά πολεμικά πλοία μετέσχον σε Φθινοπωρινή Άσκηση του Ελληνικού Ναυτικού, με σκοπό την εκπαίδευση σε αντιμετώπιση περιπτώσεων ναυτικών απειλών και τρομοκρατικών ενεργειών καθώς και εκτέλεσης εκκενώσεων αμάχων πολιτών.
Ο κοινός σύνδεσμος που έχει δημιουργήσει την προσέγγιση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, που είναι η Τουρκία και η Ενέργεια, δεν είναι αρκετός, από μόνος του, για να οδηγήσει τις τρεις αυτές χώρες σε μια «στρατιωτική» συμμαχία, επομένως δεν θα φτάσει παραπέρα από μια χαλαρή και άτυπη «οιονεί» συμμαχία, χωρίς αυτό να αποκλείει και στενότερη μεταξύ τους συνεργασία..
Από το 2012 οι κυβερνήσεις του Ισραήλ και της Κύπρου εξέταζαν σχέδια που περιελάμβαναν την εξαγωγή φυσικού αερίου μέσω ενός προτεινόμενου αγωγού ο οποίος θα συνέδεε τα κοιτάσματα του Ισραήλ Tamar, Leviathan και το κυπριακό οικόπεδο 12, με την Κύπρο όπου η Gazprom είχει δεσμευτεί να προμηθεύσει ένα πλωτό τερματικό σταθμό υγροποίησης φυσικού αερίου. Ο εν λόγω τερματικός σταθμός στη συνέχεια θα μεταφέρει το υγροποιημένο αέριο του Ισραήλ και της Κύπρου με αγωγό στην Κρήτη και στη συνέχεια στην ηπειρωτική Ελλάδα για διοχέτευση τελικά στην Ευρώπη μέσω Ιταλίας και Βουλγαρίας. Η αρχική εκτίμηση της δυναμικότητας του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Αφροδίτη», που ανακαλύφθηκε στο θαλάσσιο χώρο της Κύπρου (τεμάχιο 12) στα τέλη του 2011, ήταν για μέση ποσότητα φυσικού αερίου της τάξης των 7 TCF (τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών) και για το λόγο αυτό προκρίθηκε ως προοπτική αξιοποίησής του η μετατροπή του σε υγροποιημένη μορφή (ΥΦΑ) και ακολούθως η μεταφορά του στις διεθνείς αγορές.
Για το σκοπό αυτό η εταιρεία Noble Energy International Ltd, “Διαχειριστής - Operator” των δραστηριοτήτων έρευνας υδρογονανθράκων εντός του τεμαχίου 12, αξιολόγησε, με την υποστήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, τη δυνατότητα κατασκευής και λειτουργίας ενός χερσαίου Σταθμού Υγροποίησης Φυσικού Αερίου (ΣΥΦΑ) στην περιοχή του Βασιλικού.
Η συγκριμένη περιοχή επιλέχθηκε ως χώρος ανάπτυξης του έργου καθώς:
- βρίσκεται εντός Βιομηχανικής Ζώνης,
- προσφέρει επαρκή έκταση για τη δημιουργία αρκετών μονάδων υγροποίησης (“LNG trains”),
- παρέχει προστατευμένο θαλάσσιο περιβάλλον για τις λιμενικές εγκαταστάσεις του ΣΥΦΑ, και
- διαθέτει καλή πρόσβαση στο υπάρχον οδικό δίκτυο.
Το CyprusGas2EU είναι έργο ιδιαίτερης εθνικής και γεωπολιτικής σημασίας, καθώς δίνει τη δυνατότητα στην Κύπρο και στην Ελλάδα να συνενώσουν δυνάμεις για τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, αλλά και να συνενώσουν και στην πράξη τις ενεργειακές και ναυτιλιακές τους αγορές. Το 2012 η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ υπέγραψαν Συμφωνία για τη σύσταση ομάδων εργασίας για να συζητήσουν τη δημιουργία αυτού του ενεργειακού διαδρόμου. Στις συζητήσεις που διεξήχθησαν, η Κύπρος αποφάσισε τη δημιουργία Μονάδας Υγροποίησης Φυσικού Αερίου στο Βασιλικό (Vassilikos) στο οποίο συμφώνησαν και οι αντιπροσωπείες των άλλων δύο χωρών, ενώ το Ισραήλ ανέλαβε να υποστηρίξει οικονομικά το έργο το κόστος του οποίου υπολογίστηκε σε 10-15 δισεκ. δολάρια. Για την υλοποίησή του, στις 8 Αυγούστου 2013 η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ υπέγραψαν Τριμερές Μνημόνιο Συνεργασίας. Η Συμφωνία αυτή, για τη δημιουργία του αγωγού πο θα ονομάζεται «East-Med Pipeline» επικαιροποιήθηκε ακόμα περισσότερο με την Κοινή Διακήρυξη των πρωθυπουργών Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, στις 15 Ιουνίου 2017, η οποία πέραν του σχεδιασμού του αγωγού περιελάμβανε και πολλά άλλα σημαντικά θέματα.
Όπως ήταν φυσικό τα κοινά σχέδια Ισραήλ-Κύπρου, προκαλούν αντιδράσεις της Τουρκίας, η οποία προχωρεί συνεχώς σε προκλήσεις, με αμφισβήτηση της ΑΟΖ της Κύπρου, εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι το Ισραήλ δεν έχει κατασταλάξει ακόμα στη στρατηγική του σχετικά με τις εξαγωγές φυσικού αερίου (μέσω Τουρκίας, παρακάμπτοντας την Κύπρο, όπως ζητούν η αμερικανική εταιρεία Noble Energy και ο ισραηλινός όμιλος Delek και αντιτίθεται και η Ρωσία ή μέσω Κύπρου-Ελλάδας όπως κλίνει η κυβερνητική παράταξη). Πέραν του στρατηγικού πονοκέφαλου που θα προκαλεί για το Ισραήλ, η έγνοια για την τύχη και την ενδεχόμενη ανάγκη για αμυντική υπεράσπιση της πολυδάπανης Μονάδας Υγροποίησης Φυσικού Αερίου στο Βασιλικό της Κύπρου, από μελλοντική Τουρκική πολεμική πρόκληση - και τις σχετικές αντιρρήσεις στην κυβέρνηση έχει διατυπώσει το Ισραηλινό Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων που θέλει την μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου να υπάγεται σε ισραηλινό έλεγχο επί ισραηλινού εδάφους - υπάρχουν και οι παρακάτω παράμετροι:
α) Μονάδα Υγροποίησης Βασιλικού, χωρίς αγωγό προς Ελλάδα. Κόστος: 10-15 δισεκ. δολ. Θα είναι έτοιμη: 2020. Αρνητικά: (1)Έλλειψη συναφών επενδύσεων στο χώρο. (2) Αβεβαιότητα ως προς την ισραηλινή στρατηγική.
β) Μονάδα Υγροποίησης Βασιλικού, με αγωγό προς Ελλάδα-Ευρώπη. Κόστος: 17-20 δισεκ. δολ. Θα είναι έτοιμη: μετά το 2020 . Αρνητικά: (1) Ευάλωτο στην Τουρκία, (2) Τεχνικές δυσκολίες, 1.000 χλμ αγωγού σε βάθος
γ) Αγωγός Ισραήλ-Τουρκία, που θα περνά από την ΑΟΖ της Κύπρου παρά της διαμαρτυρίες της Κύπρου. Κόστος: 5-20 δισεκ. δολ. Θα είναι έτοιμος: 203-2025. Αρνητικά: (1) Ελλείψεις στην υποδομή της Τουρκίας και σε χωρητικότητα στους αγωγούς που θα διέρχονται μέσω Τουρκίας. (2) Έντονη ρωσική αντίδραση (που δεν μπορεί εύκολα το Ισραήλ να αγνοήσει λόγω μεγάλης ενεργειακής εμπλοκής της Ρωσίας στο Ισραήλ). Η Ρωσία θέλει να έχει τον έλεγχο όλων των αγωγών που διέρχονται από Τουρκία προς Ευρώπη.
Αλλά και οι ενεργειακές σχέσεις και Συμφωνίες της Κύπρου με το Ισραήλ, έχουν παρενέργειες στις διεθνείς θέσεις τόσο της Κύπρου όσο και της Ελλάδας και στα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει κάθε μία από τις χώρες αυτές όταν το θέμα της ΑΟΖ βρεθεί ενώπιον του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου της Χάγης.
Ειδικότερα, προβλήματα στην Κύπρο δημιουργεί το γεγονός ότι ο εταίρος της, το Ισραήλ:
α) Δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, με ενδεχόμενες κάποιες πρακτικές στο μέλλον που να διχάσουν την μέχρι τώρα συμμαχία.
β) Το Ισραήλ έχει δείξει εξουσιαστική πολιτική σε σχέση (1) με το Λίβανο, όπου υπάρχει διαμάχη των δύο κρατών ως προς λωρίδα της Λιβανικής ΑΟΖ (2) με τη διαχείριση της ΑΟΖ που κανονικά θα ανήκε σε ένα ανεξάρτητο Παλαιστινιακό Κράτος, ενώ σήμερα η Παλαιστινιακή Αρχή δικαιούται μόνο 20 ν.μ. ζώνη αλιείας ανοικτά της Γάζας και ο υπόλοιπος θαλάσσιος χώρος χρησιμοποιείται ως ισραηλινή ΑΟΖ για να ενωθεί με την ΑΟΖ της Αιγύπτου. Για παράδειγμα, σύμφωνα με Έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας (2013), η Ισραηλινή Κατοχή εμποδίζει τους Παλαιστίνιους από το να εκμεταλλευτούς τους φυσικούς πόρους των εδαφών τους, είτε κάνοντας κατάληψή τους είτε καθιστώντας τις σχετικές περιοχές απρόσιτες σε αυτούς με επιβολή περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία και ταξινομώντας τις ως «στρατιωτικές ζώνες». Σε ορισμένες περιπτώσεις όπως στην περίπτωση του κοιτάσματος Meged το Ισραήλ γκρέμισε το τείχος (πρώην σύνορα μέχρι το 1967) που χώριζε την ισραηλινή πόλη Rosh Haayin χώριζε από το παλαιστινιακό χωριό της Δυτικής Όχθης ώστε να μπορέσει η εταιρεία του, Givat Olam, να το εκμεταλλευτεί ανεμπόδιστα.
Στην Ελλάδα οι ενδοιασμοί επικεντρώνονται στο γεγονός ότι το Ισραήλ, με το οποίο επιθυμεί να συνδεθεί μέσω ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, χρησιμοποιεί πρακτικές οικειοποίησης των φυσικών πόρων (Δυτικής Όχθης) που δίνουν διεθνώς διαστάσεις Παλαιστινιακού, σε ένα θέμα που η χώρα μας προσπαθεί μέσω των διαπραγματεύσεων με Αλβανία, να στοιχειοθετήσει κοινή πρακτική «πλήρους επήρειας» των νησιών (ότι δηλαδή τα νησιά έχουν αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ), χωρίς άλλες γεωπολιτικές διαστάσεις της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου (Παλαιστινιακού, Μεσανατολικού, σχέσεων Ισραήλ-Λιβάνου-Συρίας).
Σε επόμενο άρθρο μπορούμε να ασχοληθούμε με την αμερικανική εταιρεία-κολοσσό Exxon Mobil (ποια είναι και πως ενεργεί διεθνώς), μια και ένα Consortium της, το οποίο έχει υπογράψει σύμβαση εξόρυξης με την κυπριακή κυβέρνηση, πρόκειται να αρχίσει σε περίπου ένα μήνα γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.
