Ερώτηση για τον Σωκράτη

[dreams keeper]

Καλησπέρα σε όλους. Δεν ξέρω αν ο μεταφραστής του google μπορεί να το χειριστεί, καθώς γράφω από άλλη χώρα. Θα ήθελα να θέσω μια ερώτηση καθώς δεν έχω βρει απάντηση σε αυτήν. Έτσι έψαξα για πολύ καιρό για ένα ελληνικό φόρουμ όπου ίσως μόνο οι ίδιοι οι Έλληνες μπορούν να απαντήσουν. Λατρεύω την ιστορία και μου αρέσει να ξαναδιαβάζω τις βιογραφίες διαφόρων ιστορικών προσωπικοτήτων και μία από τις αγαπημένες μου είναι ο Σωκράτης.
Όλοι γνωρίζουν ότι συμμετείχε τρεις φορές σε στρατιωτική δράση, επιδεικνύοντας θάρρος και γενναιότητα στο πεδίο της μάχης.
Ο Σωκράτης ήταν ο θεματοφύλακας των θεμελίων της αθηναϊκής κοινωνίας και του κράτους. Η φιλοσοφία του βασιζόταν στις έννοιες της ηθικής, της καλοσύνης και της αρετής, τις οποίες χαρακτήριζε ως γνώση, θάρρος και εντιμότητα. Δίδαξε πώς να είστε ενάρετοι απέναντι στους αγαπημένους σας, την οικογένεια, τους συγγενείς, τους φίλους, τους υπηρέτες και τους σκλάβους. Όλοι, από τους μικρούς μέχρι τους μεγάλους, έρχονταν σε αυτόν για συμβουλές και εκείνος προσπαθούσε να βοηθήσει τους πάντες. Δεν έπαιρνε χρήματα από τους μαθητές του και ζούσε ασκητική ζωή (χειμώνα και καλοκαίρι περπατούσε με τα ίδια ρούχα και συχνά ξυπόλητος) Δεν ασχολήθηκε με την πολιτική και δεν διεκδίκησε κανένα δημόσιο αξίωμα. Ο Σωκράτης δεν καλούσε σε ανυπακοή στους νόμους της αθηναϊκής κοινωνίας, αντίθετα, προέτρεπε τους ανθρώπους να υπακούουν στους νόμους και προσπαθούσε να τους ακολουθεί μέχρι την τελευταία του ώρα στη γη.
Παρόλα αυτά κατηγορήθηκε για κάτι που δεν έκανε και καταδικάστηκε σε θάνατο.
Και εδώ είναι το ερώτημά μου στο οποίο δεν έχω ακόμη καταφέρει να πάρω απάντηση.
Πώς επέτρεψε ο λαός της Αθήνας σε μια ομάδα δικαστών να καταδικάσουν σε θάνατο τον μεγαλύτερο από τους ανθρώπους, ακόμη και εκείνη την εποχή, γνωρίζοντας και κατανοώντας ότι όλες οι κατηγορίες εναντίον του ήταν τραβηγμένες και ψευδείς;
Καταλαβαίνω τα κίνητρα εκείνων των ενόρκων που προσπάθησαν να ικανοποιήσουν τους νέους ηγέτες της δημοκρατίας που μισούσαν τον Σωκράτη. Αλλά δεν καταλαβαίνω ολόκληρο τον πληθυσμό της Αθήνας που δεν υπερασπίστηκε τον Σωκράτη. Αν τώρα γινόταν δίκη στην Ελλάδα για έναν ήρωα πολεμιστή που αγωνίστηκε για την ελευθερία της Ελλάδας και δίδαξε το καλό στους ανθρώπους, βοηθώντας τους πάντες και τα πάντα. Και αν είχε καταδικαστεί σε θάνατο με ψευδείς κατηγορίες και όλοι γνώριζαν ότι ήταν ψευδείς, θα σιωπούσαν τώρα όλοι οι πληθυσμοί και δεν θα προσπαθούσαν να σώσουν τον ήρωα από τα νύχια της "δικαιοσύνης";
Γιατί οι Αθηναίοι δεν προσπάθησαν καν να τον σώσουν; εκτός από μερικούς στενούς του φίλους. Εξάλλου, εκείνες τις ημέρες οι άνθρωποι ήταν πιο ενωμένοι και ατρόμητοι.

[Τλαξκαλτέκος]

Ο ίδιος ο λαός των Αθηνών καταδίκασε τον Σωκράτη. Η Ηλιαία , το δικαστήριο δηλαδή που καταδίκασε τον Σωκράτη , προέκυπτε απ' τις 10 φυλές των Αθηναίων. Επειδή οι μαθητές του ήξεραν το μεγαλείο του Σωκράτη , και επειδή το γνωρίζουμε και εμείς σήμερα μέσω των έργων του Πλάτωνος , του Ξενοφώντος κ.λπ. , δεν σημαίνει πως το γνώριζε και ο μέσος Αθηναίος πολίτης. Οι Ηλιαστές που τον καταδίκασαν είχαν ο καθένας τον δικό του λόγο :

- πίστευαν πως πραγματικά ήταν άθεος ή πως εισηγούταν νέους θεούς
- πίστευαν τις κατηγορίες των σοφιστών , των ρητόρων και του Αριστοφάνη εναντίον του
- πίστευαν πως ήταν υπεύθυνος για την διαφθορά των νέων ( Αλκιβιάδης , Κριτίας κ.α. )
- τον υποψιάζονταν για φιλολακωνισμό
- δεν τους άρεσε το ηθικό του κήρυγμα όπως δεν άρεσε στους Φαρισαίους και στους γραμματείς το κήρυγμα του Χριστού
- τον νόμιζαν για οπαδό της αριστοκρατίας / ολιγαρχίας
- δεν τους άρεσε που δεν φοβόταν το δικαστήριό τους , την καταδίκη και τον θάνατο
- δεν τους άρεσε που δεν τον ένοιαζε αν είναι ευχάριστος ή όχι

Το να είναι ένας λαός πολιτισμένος , δεν σημαίνει πως έχει αναπτύξει και την ηθική του ομοίως στον μέγιστο βαθμό.

Ένας αγράμματος Αθηναίος συνάντησε κάποτε τον Αριστείδη τον Δίκαιο . Χωρίς να το γνωρίζει του ζήτησε να γράψει πάνω στο όστρακο της εξορίας το όνομα "Αριστείδης". Ο Αριστείδης τον ρώτησε :
- Τι σου έκανε ο Αριστείδης ;
- Δεν μ' αρέσει να τον αποκαλούν "Δίκαιο" , απάντησε ο Αθηναίος.
Και ο Αριστείδης τότε , χωρίς να πει τίποτα, έγραψε απλώς το όνομά του.

Στα ελληνιστικά χρόνια οι Αθηναίοι καταδίκασαν και τον σπουδαίο Φωκίωνα.

Γράφει ο Πλούταρχος :

ἀλλὰ τὰ μὲν περὶ Φωκίωνα πραχθέντα τῶν περὶ Σωκράτην πάλιν ἀνέμνησε τοὺς Ἕλληνας, ὡς ὁμοιοτάτης ἐκείνῃ τῆς ἁμαρτίας ταύτης καὶ δυστυχίας τῇ πόλει γενομένης.

But Phocion's fate reminded the Greeks anew of that of Socrates;2 they felt that the sin and misfortune of Athens were alike in both cases.

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/tex ... ection%3D2

Για το ποια θα ήταν η στάση των νεοτέρων Ελλήνων σε μια παρόμοια δίκη δεν μπορώ να ξέρω. Πάντως για να γελάσουμε θα σου πω ένα αστείο από την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Εμείς οι Νεοέλληνες έχουμε μια αγία . Είναι η αγία Φιλοθέη η Αθηναία. Την σκότωσαν οι Τούρκοι γιατί προστάτευε τις γυναίκες που το έσκαγαν απ' το χαρέμι. Και οι χριστιανοί όμως δεν την συμπαθούσαν γιατί μόρφωνε τις κόρες τους , πράγμα απαράδεκτο για εκείνη την εποχή.

Αυτή λοιπόν η αγία είχε έρθει σε ρήξη με τους συμπατριώτες της Αθηναίους ( "Αττικούς" ) εξαιτίας κάποιων κτηματικών διαφορών. Και σε επιστολή της γράφει πως ήταν καθάρματα σαν τους προγόνους τους. Όπως εκείνοι κυνήγησαν τους Σωκράτη , Μιλτιάδη και Θεμιστοκλή , έτσι και αυτοί κυνηγάνε τώρα αυτή :

... αγοραίον γένος, αχρείον και άτιμον… βαρβαρόφωνον, φιλαίτιον, φιλοτάραχον … Νηλεές άνωθεν Αττικοί, οι τους αρίστους απώλεσαν. Σωκράτης αδίκως απέθανε συκοφαντηθείς υπ’ αυτών, και Θεμιστοκλής ο την Ελλάδα ελευθερώσας εξηλάθη, και Μιλτιάδης γέρων ών εν δεσμωτηρίω απέθανεν. Τοιούτοι πολλάκις Αττικοί.

[Λαχουρένιος]

Υπαρχουν πολλα κενα στην ζωη του Σωκρατη και το κυριοτερο ειναι οτι μας εχει μεταφερθει μονο η εικονα που ειχαν για αυτον οι μαθητες του και οχι οι αντιπαλοι του, οποτε ο,τι ξερουμε ειναι μεροληπτικο υπερ του. Σιγουρα επαιξε ρολο η πολιτικη διασταση. Δεν ειναι τυχαιο που τοσοι μαθητες του ηταν ολιγαρχικοι.

Επισης τον θεωρω τερμα υπερτιμημενο σαν φιλοσοφο και ειναι μεγαλο λαθος που τσουβαλιαζονται μειζονες φιλοσοφοι σαν τον Θαλη, τον Ηρακλειτο ή τον Παρμενιδη κατω απο την ταμπελα ''προσωκρατικοι'' λες και ηταν λιγοτερο σημαντικοι απο τον Σωκρατοι και αναξιοι να ασχοληθουμε μαζι τους ξεχωριστα για τον καθενα.

[Τλαξκαλτέκος]

Δεν άρεσε ακόμη στους Αθηναίους που εμφανιζόταν σαν ένας πρωτοπόρος οραματιστής που θα τους έβγαζε απ' την άγνοιά τους και θα τους άνοιγε νέους δρόμους.

Στην Πολιτεία του Πλάτωνος 514α - 520e υπάρχει η αλληγορία του σπηλαίου. Εκεί , περιγράφονται δεσμώτες σε μια σπηλιά που δεν βλέπουν παρά μόνο σκιές να προβάλλονται στον τοίχο που είναι μπροστά τους. Νομίζουν πως αυτές οι σκιες είναι η μοναδική αλήθεια. Αν τώρα κάποιος λυθεί και βγει έξω στο φως του ήλιου , αρχικά θα δυσανασχετήσει με την λάμψη και θα θελήσει να ξαναγυρίσει στο σπήλαιο. Αν ωστόσο παραμείνει στο φως , θα αρχίσει σιγά σιγά να συνηθίζει τον ήλιο , ο οποίος συμβολίζει το αγαθό. Τότε από οίκτο θα θελήσει ο απελευθερωμένος να ελευθερώσει και τους υπόλοιπους δεμένους του σπηλαίου. Αυτοί όμως δεν θα τον πιστέψουν , θα τον καταφρονήσουν και θα τον εξοντώσουν ( υπαινιγμός στον θάνατο του Σωκράτη ).

[Λαχουρένιος]

Μήπως το σπήλαιο έχει σχέση και με την θεωρία των ιδεών? Σπήλαιο και σκιές=ορατός υλικός κόσμος. Φως=Ιδεες οι οποίες γενούν τον κόσμο μας.