Με τον όρο κοινωνικός αυτοματισμός εννοούμε την ακόλουθη φιλοσοφία και πρακτική διακυβέρνησης: όταν μια κοινωνική ή επαγγελματική ομάδα ή τάξη αντιδρά (δικαίως ή αδίκως) σε μια ρύθμιση που την αφορά προσπαθούμε να στρέψουμε την υπόλοιπη κοινωνία εναντίον της ή περιμένουμε αυτό να συμβεί λόγω των προβλημάτων και της ταλαιπωρίας που δημιουργούν στους υπολοίπους πολίτες τυχόν κινητοποιήσεις της επαγγελματικής ομάδας που αντιδρά και λόγω της συνήθους αβελτηρίας και υπερβολής των συνδικαλιστικών ηγεσιών των αντιδρώντων.
Σε πρώτη ερμηνεία αυτό που μας έρχεται στο μυαλό είναι οι πρόσφατες κινητοποιήσεις για το νέο (εκσυγχρονιστικό) εργασιακό νομοσχέδιο. Δυστυχώς τα ΜΜΕ αναλώθηκαν στην ταλαιπωρία των πολιτών και όχι στο αν τα αιτήματα των απεργών ήταν δίκαια ή άδικα. Ένα νομοσχέδιο που δίνει τη δυνατότητα σε εργοδότες να βάζουν έως και τρεις μήνες ασταμάτητα δεκάωρα εργασίας. Και αυτό θα ανταμειφθεί με υπόσχεση για ρεπό. Υπόσχεση γράφω φυσικά γιατί χωρίς επιθεώρηση εργασίας κανείς δεν θα ελέγχει τους χρόνους εργασίας. Και ο λόγος που δε θα την ελέγχει κανείς είναι γιατί πρώτη φορά στα χρονικά η επιθεώρηση εργασίας γίνεται ανεξάρτητη αρχή και φεύγει από το Υπουργείο Εργασίας. Ένα από τα τερατουργήματα αυτής της κυβέρνησης ήταν να μειώσει τα πρόστιμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι το 2017 τράπεζα πλήρωσε 1,6 εκατομμύρια ευρώ για απλήρωτες υπερωρίες. Για την ίδια παράβαση σήμερα θα πλήρωνε 109.000 ευρώ. Φυσικά τα ΜΜΕ με την στάση τους εξυπηρετούν το αφήγημα που θέλει η κυβέρνηση να αφήσει. Οι μόνοι φορείς που συμφωνούσαν με αυτό το νομοσχέδιο ήταν ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομήχανων και ο Σύνδεσμος Ελλήνων Τουριστικών Επιχειρήσεων. Όμως κανένα μεγάλο κανάλι δεν τα είπε αυτά, αντίθετα ήθελαν να καλλιεργήσουν για άλλη μια φορά έναν κοινωνικό αυτοματισμό.
Στις 31 Μαΐου του 2020 το Ολλανδικό περιοδικό Elsevier κυκλοφορεί με θέμα την ενίσχυση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατακρίνοντας τη. Έτσι το εξώφυλλο παρουσίαζε μελαχρινούς άντρες με μουστάκι να κάθονται στον ήλιο με ένα ποτήρι κρασί και ανοιχτόχρωμους άντρες με φόρμα εργασίας. Το μήνυμα που πέρασε ήταν οι τεμπέληδες νότιο Ευρωπαίοι και οι δουλευταράδες βόρειοι. Αυτό το αφήγημα καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα εναντίον των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της κρίσης από τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ. Φυσικά κανένα μεγάλο Ευρωπαϊκό μέσο ενημέρωσης δεν αναφέρθηκε στην πλήρη αποτυχία των Ελληνικών τραπεζών που φαλίρισαν, στην σπατάλη του δημοσίου χρήματος από τις κυβερνήσεις και ούτε στην μετατροπή του ιδιωτικού χρέους των τραπεζών σε δημόσιο. Σκοπός φυσικά ήταν η πόλωση μεταξύ των πολιτών της ΕΕ χωρίς κάποιο στοιχείο που να υποστηρίζει το αφήγημα τους.
Αποκορύφωμα κοινωνικού αυτοματισμού αποτελεί και η υπόθεση στα γλυκά νερά. Από την πρώτη μέρα τα μέσα καλλιεργούσαν την πεποίθηση ότι για έναν τόσο σκληρό φόνο θα ευθύνονται μετανάστες. Αυτό φυσικά ξεκίνησε να καλλιεργείται από την εποχή του πρώτου μνημονίου όπου χωρίς κανένα στοιχείο τα ΜΜΕ υποστήριζαν πως για την κρίση φταίνε οι μετανάστες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την άνοδο ακροδεξιών στοιχείων όπως η Χρυσή Αυγή. Φυσικά παρουσίαζαν το ζευγάρι σαν το ιδανικό ζεύγος αποφεύγοντας φυσικά να αναφερθούν στην ηλικία που το θύμα γνώρισε τον δολοφόνο της ή το ότι έμεινε έγκυος όταν ήταν ανήλικη. Από αυτήν την λασπολογία δεν έλειψαν και άτομα που προσπάθησαν να επωφεληθούν πολιτικά όπως ο Θάνος Τζήμερος για την οπλοκατοχή και την αφάνταστα γραφική wannabe πολιτικό της ΝΔ που χωρίς καν να υπάρχει σύνδεση έκανε επίθεση στα άτομα που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των διαφορετικών ατόμων από αυτή.
Ο λόγος που καλλιεργείται ο κοινωνικός αυτοματισμός είναι ότι σε μια κοινωνία υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα. Σε περιόδους κρίσης αυτές οι διαφορές πρέπει να σβηστούν ώστε να προκύψει ένα κοινό υποκείμενο με κοινά συμφέροντα με αποτέλεσμα όμως να μπαίνουν στην άκρη τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να βρεθεί ο αποδιοπομπαίος τράγος που πάντα σχεδόν κατασκευάζονται και αποτελείται από κοινωνικούς φορείς, κοινωνικούς παράγοντες ή κοινωνικές ομάδες που χρησιμοποιούνται ως σύνορο μεταξύ αυτών και εμάς ώστε να προκύψει το κοινό υποκείμενο.
https://pollsandpolitics.gr/o-koinoniko ... -tou-2021/