itteithe έγραψε:Νομίζω πως ο break αναρωτιέται αν υπάρχει μαθηματικό μοντέλο που να καθορίζει το πως θα πραγματοποιηθεί η κολλεκτιβοποίηση, ή αν η κολλεκτιβοποίηση επαφίεται στην κρίση των ανθρώπων που θα την πραγματοποιήσουν (break, διόρθωσέ με αν κάνω λάθος).
Δεν είμαι οικονομολόγος, γι αυτό θα προσπαθήσω να κάνω μια προσέγγιση με βάση τη κοινή λογική (που εκ των προτέρων αποδέχομαι οτι μπορεί να είναι λάθος). Να αναφέρω ένα παράδειγμα.
Έστω οτι είμαι κάτοικος ενός χωριού και διαθέτω ένα μικρό εμφιαλωτήριο, το οποίο το χρησιμοποιώ για να εμφιαλώνω το κρασί μου, το οποίο και παράγω από το μικρό αμπέλι μου. Ας υποθέσουμε οτι στο χωριό μου, η πλειονότητα των κατοίκων ασχολείται με καλλιέργεια σιτηρών και είμαστε μόνο δύο παραγωγοί κρασιού, οι οποίοι διαθέτουμε εμφιαλωτήριο. Αν η κοινότητα του χωριού αποφασίσει οτι θα πρέπει να ασχοληθούμε με την ζυθοποιία (εφόσον παράγουμε αρκετά σιτηρά) και εφόσον υπάρχουν δυο εμφιαλωτήρια, τότε θα προταθεί και θα αποφασιστεί να κοινωνικοποιηθούν αυτά τα δύο εμφιαλωτήρια για να εμφιαλώσουν την παραγόμενη ποσότητα μπύρας, προς όφελος της κοινότητας. Αν πάλι αποφασιστεί οτι θα πρέπει να ασχοληθούμε με το αλεύρι ή τις ζωοτροφές, τότε δεν υπάρχει λόγος να κοινωνικοποιηθούν τα εμφιαλωτήρια.
Ουσιαστικά το παραπάνω πρόβλημα είναι ένα πρόβλημα διαχείρισης πόρων με την διαφορά οτι δεν καλούμαστε να δημιουργήσουμε πόρους, ή να αγοράσουμε πόρους, αλλά να διαχειριστούμε υπάρχοντες πόρους από όλα τα μέλη μιας κοινότητας. Το μόνο που χρειάζεται στην παραπάνω περίπτωση είναι η λεπτομερής καταγραφή των διαθέσιμων πόρων και σε ανώτερο επίπεδο η εφαρμογή των operational research μεθόδων για την ορθή διαχείριση αυτών των πόρων.
Δεν υπαρχει μαθηματικος τυπος, πολιτικα ζητηματα ειναι αυτα οχι μαθηματικα ή στενα οικονομικα.
Πρακτικα σχεδον σε ολες τις σοσιαλιστικες χωρες αφηνεται περιθωριο για ατομικες επιχειρησεις στο χωρο του εμποριου και των υπηρεσιων για τους εξης πολιτικους και πρακτικους λογους
1) Γιατι ειναι πρακτικα αδυνατον ή πολυ δυσκολο να ενταχθουν σε ενα προγραμμα κεντρικου σχεδιασμου πολλες μικρες ή ατομικες επιχειρησεις. Ο σοσιαλισμος προυποθετει να υπαρχει ηδη μεγαλη συγκεντροποιηση της παραγωγης μεσω ιδιωτικων ή κρατικων μονοπολιων ή ολιγοπωλιων. Πχ πιο ευκολα κρατικοποιεις τον κλαδο της αυτοβιομηχανιας που αποτελειται απο λιγους κολοσσους παρα ας πουμε τον κλαδο της εστιασης που μπορει να χεις εκατονταδες εστιατορια, καντινες κλπ.
2) Ο αλλος λογος ειναι πολιτικος, τα σοσιαλιστικα κρατη δε θελουν να ερθουν σε συγκρουση με τους μικροαστους γιατι αποτελουν συχνα μεγαλο κομματι του πληθυσμου
3) Ενας τριτος λογος ειναι οτι η (περιορισμενη) ατομικη ιδιοκτησια και οικονομια λειτουργει σαν πηγη εξτρα εισοδηματος για μεγαλο μερος του πληθυσμου.
Επισης στον αγροτικο τομεα, απ'οσο γνωριζω, με εξαιρεση την ΕΣΣΔ απο το '30 και μετα, ποτε δεν εφαρμοστηκε κρατικοποιηση, με εξαιρεση τα μεγαλα κτηματα που ανηκαν σε τσιφλικαδες, δοσιλογους (μετα το ΒΒΠ) κλπ. Οι ατομικες/οικογενειακες εκμεταλλευσεις εμειναν ιδιωτικες. Ακομα και στην ΕΣΣΔ ομως τους επετρεπαν να εκμεταλλευονται ενα περιορισμενο κομματι γης καθως και ενα περιορισμενο αριθμο ζωων.
Υπαρχει ενα κλισε οτι οι κομμουνιστες κρατικοποιουν ακομα και τις οδοντοβουρτσες, αλλα πρακτικα η κρατικοποιηση περιοριζεται εκει που υπαρχει η μεγαλυτερη συγκεντρωση, δηλ. στη βιομηχανια κυριως και μονο εν μερει στον πρωτογενη και τριτογενη τομεα. Εκει που δεν υπαρχει ηδη συγκεντρωση κεφαλαιου, η κρατικοποιηση εχει πολυ μεγαλο πολιτικο κοστος και ουτε ειναι πρακτικη.
Στο παραδειγμα σου, το εμφιαλωτηριο σου μαλλον θα στο αφηναν αρκει να το δουλευες μονος σου. Αν υπηρχαν ομως αλλα εμφιαλωτηρια που λειτουργουσαν ως καπιταλιστικες επιχειρησεις με οικονομιες κλιμακας, υπαλληλους κλπ θα τα κρατικοποιουσαν. Τα ατομικα θα τα αφηναν και θα εδιναν κινητρα να ενταχθουν σε συνεταιρισμους.
