ΜΥΘΗΡΑ έγραψε:Αφετηρία για τη σύνταξη των ελληνικών στατιστικών προ βαλκανικών πολέμων αποτέλεσε η στατιστική του Ιταλού Τζιοβάνι Αμαντόρι-Βιργκίλι, που δημοσιεύθηκε στο έργο του La Questione Rumeliota e la Politico Italiana το 1908.
Ο προσεκτικός αναγνώστης της εγχώριας φιλολογίας για το Μακεδονικό είναι αδύνατο να μη διασταυρωθεί με μια σειρά χάρτες και στατιστικές, ιταλικής προέλευσης, που συνηγορούν θερμά υπέρ των ελληνικών θέσεων. Πρόκειται για τους χάρτες του Instituto Geofrafico de Agostini της Ρώμης, που απεικονίζουν την κατανομή των εθνοτήτων και των σχολείων στα ενεπομείναντα ευρωπαϊκά οθωμανικά βιλαέτια, και για τις ομοειδείς στατιστικές που δημοσιεύει στο βιβλίο του "Το ζήτημα της Ρούμελης" (1908) ο ιταλός δημοσιολόγος Τζιοβάνι Αμαντόρι-Βιρτζίλι. Δύσκολα όμως ο ίδιος αναγνώστης θα πληροφορηθεί ότι πηγή αυτών των "ευρωπαϊκών" -και ως εκ τούτου, κατά τεκμήριο "ουδέτερων" και "αντικειμενικών"- δεδομένων δεν ήταν άλλη από την ελληνική διπλωματία της εποχής! Για τις λεπτομέρειες αυτής της συνεργασίας, πληροφορίες αντλούμε από τις τότε υπηρεσιακές αναφορές της ελληνικής πρεσβείας στη Ρώμη.
Εν αρχή ην η συγγραφή του βιβλίου. Την ιδέα για την πραγματοποίησή της διεκδικεί ο επιτετραμμένος της πρεσβείας, Χρ.Μητσόπουλος: "Φίλος δημοσιογράφος,
εις τας εμάς εισηγήσεις πειθόμενος και παρ' εμού καθοδηγηθείς,
προετοίμαζεν έργον περί των πραγμάτων του Αίμου", ενημερώνει περιχαρής την Αθήνα. "Το έργον τούτο του ακραιφνούς φιλέλληνος, απολογία του ελληνισμού εν μέση εχθρά βιβλιογραφία (...) σήμερον επερατώθη" (1/14.6.1907, αρ.555). Ο έλληνας διπλωμάτης στέλνει στους προϊσταμένους του τα περιεχόμενα του βιβλίου, ρωτώντας τους αν θα επιθυμούσαν να προστεθεί κάτι, φροντίζει όμως παράλληλα να τους προειδοποιήσει για τις διαστάσεις και τα όρια αυτής της υπαγόρευσης: "Οφείλω να εξηγήσω ότι τον κ. Amadori, αγόμενον εκ συνειδήσεως και εκ πεποιθήσεων εν τη αναπτύξει των περί Ανατολής και ελληνικού πολιτεύματος ιδεών, δεν δυνάμεθα να μεταχειρισθώμεν ώς τίνα εγκάθετον, ώστε να φαίνεται ότι λείπει εν αυτώ πάσα γνώμης ελευθερία". Αφού κάνει μια σύντομη ανασκόπηση της τραγικής για τις ελληνικές θέσης κατάστασης ("όσοι, κλονιζόμενοι μόνον, εισήρχοντο εν Ιταλία εις βιβλιοθήκην, εξήρχοντο αυτής είρωνες πλέον προς τα ελληνικά δίκαια"), προτείνει τέλος τη στήριξη του έργου με δύο τρόπους: εικονογραφικά και οικονομικά.
Καθώς το σύγγραμμα είναι ογκώδες και ο εκδότης απαιτεί την εκ των προτέρων παραγγελία ορισμένου αριθμού αντιτύπων πριν το στείλει στο τυπογραφείο, είχαν βολιδοσκοπηθεί οι πολιτικοί φίλοι του συγγραφέα για μια καλή παραγγελιά από δημόσιες υπηρεσίες. Ως όρο όμως γι' αυτό, οι άτυποι χορηγοί ζητούν την αλλαγή ορισμένων κεφαλαίων σύμφωνα με τα ιταλικά "εθνικά συμφέροντα", πρόταση που ο Amadori-Virgili απορρίπτει. Οι πιθανότητες της έκδοσης είναι πλέον χλωμές, όταν επεμβαίνει σαν από μηχανής Θεός η ελληνική πρεσβεία: "Θα ήτο δι' ημάς παράλειψις, ήν δεν τολμώ να συστήσω", διαβάζουμε στην αναφορά του επιτετραμμένου, "εάν μη προερχόμεθα ημείς αρωγοί της εκδόσεως. Ο κ. Amadori πάντοτε περί ημών δημοσιογραφών, ουδέν ζητεί δι' εαυτόν απολύτως, αλλ' ουδέ και δέχεται. Του Voghera απαιτούντος εκ των προτέρων εξασφάλισιν δια 400-500 σώματα, ώντινων ορίζει την τιμήν εις 12 φρ., θα ήτο δυνατόν να ικανοποιούμεν μολαταύτα αυτόν διαθέτοντες 4.000 φρ. εν όλω δια την αγοράν των αναλόγων σωμάτων, υπό τον όρον ότι το έργον θα εκδοθή και η καταβολή του ποσού θα γείνη άμα ώς παραδοθώσιν ημίν πράγματι τα σώματα. Τότε τα σώματα ταύτα ηθέλομεν το καθ' ημάς διανείμει τόσον εν Ιταλία, όσον και αλλαχού όπου θα εκρίνομεν πρόσφορον". Η εισήγηση έγινε δεκτή. Η εικονογράφηση του βιβλίου με χάρτες και στατιστικούς πίνακες είναι αυτή που παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το σύγχρονο αναγνώστη, καθώς οι ιδιόμορφες αναλύσεις του συγγραφέα για τον εθνικό χαρακτήρα των Βαλκανίων (αναγνωρίζει δυο μόνο "πραγματικά" έθνη, το "ελληνορθόδοξο" και το "μουσουλμανικό") έχουν στο μεταξύ διαψευστεί από τις εξελίξεις. Την επένδυση αυτή, με χάρτες που ήδη είχε παραγγείλει στον οίκο Agostini το ελληνικό ΥΠΕΞ, εισηγείται ξανά ο Μητσόπουλος: "Το έργον του κ. Amadori πρόκειται να εκδοθή ει δυνατόν εντός του 1907, θα είναι δε απώλεια δι' ημάς λίαν ευνοϊκής περιστάσεως, αν δεν εμεριμνώμεν να διαδόσωμεν τον ημέτερον χάρτην μετά του συγγράμματος εκείνου, προς ό άλλωστε θα προσηρτάτο φυσικώτατα" (11/24.10.1907, αρ.815). Νέα έγκριση από την Αθήνα και αρχίζει η εκτύπωση του χάρτη, όταν στις αρχέ της καινούριας χρονιάς διαπιστώνεται νέο πρόβλημμα -αυτή τη φορά με τα made in Greece στατιστικά στοιχεία: "Ο χαρασσόμενος εθνογραφικός χάρτης παρουσιάζει κάτω στατιστικόν λεπτομερή πίνακα. Οι αριθμοί του πίνακος αυτού δεν είναι πλέον οι αριθμοί ούς προεβάλλομεν μέχρις εχθές δια της οδού του Τύπου · εν συνόλω μάλιστα ειπείν, οι νέοι αριθμοί, αναμφιβόλως ακριβέστεροι, εισίν εν ταυτώ και ελάσσονες, και επομένως ήττον ευνοϊκοί ως προς την ελληνικήν πληθύν. Αλλά το σύγγραμμα του κ. Amadori, όπερ ευρίσκεται πλεόν εις προκεχωρημένον σημείον εκτυπώσεως, εβασίσθη επί των προηγουμένων εκείνων στατιστικών, και σήμερον καθίσταται αδύνατον τω συγγραφεί να μεταβάλη τους αριθμούς κατά τον νεώτερον πίνακα. Συστηματικώς εκμεταλλευόμενος τα στατιστικά ημών πρώτα δεδομένα, εγκατέσπειρε τους αριθμούς ούς είχεν εις πλείστα όσα μέρη της συυγγραφής αυτού. Ούτως πότε η μεταβολή αυτών θα ισοδυνάμει νυν εις ανασκευήν του όλου έργου, ού όμως τμήμα ικανόν εξετυπώθη ήδη" (1/14.1.1908, αρ.1142). Τελικά, το πρόβλημα λύθηκε με την προσθήκη (σ.1003) μιας διευκρίνησης ότι "η ένθετη στατιστική αναφέρεται στο 1907-8, γι' αυτό παρουσιάζει ορισμένες ελαφρότατες διαφοροποιήσεις από τους αριθμούς που δημοσιεύονται στο κείμενο και οι οποίοι πάρθηκαν από μια στατιστική του 1905". Στο κάτω-κάτω της γραφής, ποιος πρόσεξε τη διαφορά;
http://www.iospress.gr/ios1998/ios19980222b.htm
.gif "Laughing")
Απ’ οσο ξερω μόνο σλαβοφωνοι κατέφυγαν μαζικά στη Γιουγκοσλαβία