"Αγωνιστές του 21"

[Τλαξκαλτέκος]

Ο πατέρας του ήταν αρματολός και λεγόταν Ανδρούτσος ή Ανδρίτσος ή Ανδρέας Βερούτης ή Βερούσης. Τα Ανδρούτσος/Ανδρίτσος ήταν μεγεθυντικά για να δείξουν την γενναιότητα του κατά των Τούρκων. Υπήρξε συμπολεμιστής του Λάμπρου Κατσώνη.

Ο πατέρας του είχε εισβάλει στην Ύδρα επικεφαλής αλβανικών στιφών.

̓Αλλὰ μετ ̓ οὐ πολὺ ἐφάνη πάλιν ὁ Μαγγιὸρ Λάμπρος Κατσόνης μὲ μερικὰ πλοῖα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐλθὼν πρῶτον εἰς ̓Αλβανίαν, ἐσυμφώνησε μ ̓ ἕνα ἀρχηγὸν χριστιανὸν νὰ ἔλθῃ νὰ λεηλατήσῃ τὴν Ὕδραν· ὅθεν συνάξας μερικοὺς ̓Αλβανοὺς τοὺς ἐπεβίβασεν εἰς τὰ πλοῖά του, καὶ ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν μὲ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Οἱ Ὑδραῖοι εἰδοποιηθέντες περὶ τούτου, ἐβάλθησαν ὅλοι εἰς τὰ ὅπλα καὶ περικυκλώσαντες τὴν νῆσόν των ἐπαγρυπνοῦσαν εἰς προφύλαξιν της, ὥστε, ὅταν ἔφθασεν ὁ Μαγγιέρ Λάμπρος καὶ τοὺς εὗρε προετοιμασμένους, δὲν ἐτόλμησε νὰ βάλῃ εἰς πρᾶξιν τὸν σκοπόν του. Αφ ̓ οὗ δὲ ἐτριγύρισε μερικὰς ἡμέρας προσπαθῶν νὰ ἀποβιβάσῃ τὰ στρατεύματά του, καὶ εἶδεν, ὅτι ἦτον ἀδύνατον νὰ τὸ κατορθώσῃ, ἐβιάσθη τέλος πάντων ν ̓ ἀναχωρήσῃ. Ὁ ̓Αρχηγὸς τῶν ̓Αλβανῶν ἦτον ὁ ̓Ανδροῦτσος πατὴρ τοῦ ̔Οδυσσέως, τοῦ ὁποίου ἡ διαγωγὴ καὶ ὁ ἐκ δολοφονίας θάνατος κατ ̓ αὐτὴν τὴν περίστασιν τοῦ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγῶνός μας, εἶναι ἤδη γνωστὰ εἰς τὸ κοινόν.

https://books.google.gr/books?id=C3sTAA ... &q&f=false

Screenshot 2022-11-02 203554.png

Screenshot 2022-11-02 203623.png

(...)

Screenshot 2022-11-02 204027.png

( Απόστολος Βακαλόπουλος , Ιστορία του Νέου Ελληνισμού , τόμος 4 )

Και ο Ζαχαριάς Μπαρμπιτσιώτης συνεργαζόταν με Τουρκαλβανούς ή τους είχε στρατιώτες του.

Εξάλλου όπως λέει για τους κλέφτες και ο πρόκριτος και αγωνιστής του '21 Κανέλλος Δεληγιάννης :

Κατεπίεζον σκληρώς και απανθρώπως τους ομογενείς των και ουδέποτε εφαντάζονταν ούτοι απελευθέρωσιν της πατρίδος, καθώς οι κόλακες των θέλουν να τους εκθειάσουν και να τους πλέξουν πανηγυρικούς στεφάνους, καθότι τοιούτοι λησταί με την αυτήν διαγωγήν, με τα αυτά αισθήματα ήτον και οι εξής Οθωμανοί, οι διαβόητοι αρχιλησταί , ο Κονταχμέτης, ο Μούρτος Ζαρτόβας, ο Τσιαφέρ Φειδάς, ο Χάτσος Λαλιώτης, ο Κατζαλής, πατέρας της Χατζηχρίσταινας , ο Μαχμουτάκης Βαρδουνιώτης, ο Αλή Μολάς Φαναρίτης, ο Σιαμπάνης Λαλιώτης και άλλοι τοιούτοι, οίτινες εγίνοντο ενίοτε και σύντροφοι με τους άνω ειρημένους αρχιληστάς Χριστιανούς και συνελήστευον τους Χριστιανούς και έτρεχαν μαζί πότε με τους Κολοκοτρωναίους , πότε με τους Πετιμεζαίους, πότε με τον Γιαννιάν και πότε με άλλους και συνέπραττον τα μεγαλύτερα και τα τρομερώτερα κακουργήματα εις τους αόπλους Χριστιανούς. Άρα και οι Τούρκοι αυτοί έτρεχον να ετοιμάσουν την απελευθέρωσιν της πατρίδος . Είναι μωρία να πιστεύη τις ότι οι τοιούτοι είχον ποτέ αίσθημα ελευθερίας . Φαίνεται δε ότι και οι αναφέντες λησταί εις την Ελλάδα μετά την επανάστασιν και μετά την καταύπασιν του αιματηρού πολέμου, οίον οι Χοντρογιανναίοι , ο Κοντοβουνίσιος, ο Κατσιαβός, ο Καβουρίσιος, ο Αγριόγατος, ο Μπίπισης, ο Καλαμάτας, ο Ρουπακιάς, ο Γιαταγάνας, ο Δημαράς, ο Ξέπαπας και τόσοι άλλοι, όλοι αυτοί και οι έως σήμερον υπάρχοντες, φαίνεται ότι από το υπέρ πατρίδος αίσθημα εβασάνισαν πολλούς χριστιανούς, αιχμαλώτισαν, έκαυσαν τα στήθη των με λάδι και απέθαναν εις τα βασανιστήρια. Όλα αυτά τα έπραξαν καθώς και οι προ της επαναστάσεως αρχιλησταί δια να εξασφαλίσουν τας ελευθερίας του έθνους και την μέλλουσαν ευδαιμονίαν του. Είναι άξιοι οικτιρμών να γράφουν τόσον αναιδώς και ότι οι τοιούτοι ήτον άνθρωποι της Επαναστάσεως.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Εξάλλου όπως λέει για τους κλέφτες και ο πρόκριτος και αγωνιστής του '21 Κανέλλος Δεληγιάννης :

Κατεπίεζον σκληρώς και απανθρώπως τους ομογενείς των και ουδέποτε εφαντάζονταν ούτοι απελευθέρωσιν της πατρίδος, καθώς οι κόλακες των θέλουν να τους εκθειάσουν και να τους πλέξουν πανηγυρικούς στεφάνους, καθότι τοιούτοι λησταί με την αυτήν διαγωγήν, με τα αυτά αισθήματα ήτον και οι εξής Οθωμανοί, οι διαβόητοι αρχιλησταί , ο Κονταχμέτης, ο Μούρτος Ζαρτόβας, ο Τσιαφέρ Φειδάς, ο Χάτσος Λαλιώτης, ο Κατζαλής, πατέρας της Χατζηχρίσταινας , ο Μαχμουτάκης Βαρδουνιώτης, ο Αλή Μολάς Φαναρίτης, ο Σιαμπάνης Λαλιώτης και άλλοι τοιούτοι, οίτινες εγίνοντο ενίοτε και σύντροφοι με τους άνω ειρημένους αρχιληστάς Χριστιανούς και συνελήστευον τους Χριστιανούς και έτρεχαν μαζί πότε με τους Κολοκοτρωναίους , πότε με τους Πετιμεζαίους, πότε με τον Γιαννιάν και πότε με άλλους και συνέπραττον τα μεγαλύτερα και τα τρομερώτερα κακουργήματα εις τους αόπλους Χριστιανούς. Άρα και οι Τούρκοι αυτοί έτρεχον να ετοιμάσουν την απελευθέρωσιν της πατρίδος . Είναι μωρία να πιστεύη τις ότι οι τοιούτοι είχον ποτέ αίσθημα ελευθερίας . Φαίνεται δε ότι και οι αναφέντες λησταί εις την Ελλάδα μετά την επανάστασιν και μετά την καταύπασιν του αιματηρού πολέμου, οίον οι Χοντρογιανναίοι , ο Κοντοβουνίσιος, ο Κατσιαβός, ο Καβουρίσιος, ο Αγριόγατος, ο Μπίπισης, ο Καλαμάτας, ο Ρουπακιάς, ο Γιαταγάνας, ο Δημαράς, ο Ξέπαπας και τόσοι άλλοι, όλοι αυτοί και οι έως σήμερον υπάρχοντες, φαίνεται ότι από το υπέρ πατρίδος αίσθημα εβασάνισαν πολλούς χριστιανούς, αιχμαλώτισαν, έκαυσαν τα στήθη των με λάδι και απέθαναν εις τα βασανιστήρια. Όλα αυτά τα έπραξαν καθώς και οι προ της επαναστάσεως αρχιλησταί δια να εξασφαλίσουν τας ελευθερίας του έθνους και την μέλλουσαν ευδαιμονίαν του. Είναι άξιοι οικτιρμών να γράφουν τόσον αναιδώς και ότι οι τοιούτοι ήτον άνθρωποι της Επαναστάσεως.

Οι Σουλιώτες ήταν οι χειρότεροι

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Εθνοτικά
Κατά τον Παπαρρηγόπουλο οι Σουλιώτες ήταν κράμα Ελλήνων και εξελληνισθέντων Αλβανών. Καθομιλουμένη ήταν η αλβανική και επίσημη η ελληνική.

Το Αρβανίτες εδω έχει γεωγραφική ή εθνοτική σημασία;

[Τλαξκαλτέκος]

Εθνοτικά
Κατά τον Παπαρρηγόπουλο οι Σουλιώτες ήταν κράμα Ελλήνων και εξελληνισθέντων Αλβανών. Καθομιλουμένη ήταν η αλβανική και επίσημη η ελληνική.

Το Αρβανίτες εδω έχει γεωγραφική ή εθνοτική σημασία;

Ή επαγγελματική ;

[Τλαξκαλτέκος]

Αναγνωστόπουλος Πάνος : Δημογέροντας και αγωνιστής του '21 απ' την Νεμνίτσα Αρκαδίας. Συγγενής του επισκόπου Βρεσθένης Θεοδωρήτου. Από ένα σημείο και μετά αντίπαλος του Κολοκοτρώνη. Τιμήθηκε απ' την Αντιβασιλεία επειδή πρόδωσε το σχέδιο για την απαγωγή του Κολοκοτρώνη απ' τις φυλακές . Πέθανε το 1842.
http://users.uoa.gr/~nektar/history/3co ... E%BF%CF%82

Φωτάκος :

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

ΠΑΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Καὶ οὗτος ὡσαύτως κατήγετο ἀπὸ τὴν Νεμνίτσαν. Ὑπηρέτησε στρατιωτικῶς καὶ πολιτικῶς καθ᾿ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως. Καὶ κατ᾿ ἀρχὰς μὲν εὑρίσκετο μὲ τὸν συγγενῆ του, τὸν ἐπίσκοπον Βρεσθένης, τὸν ὁποῖον ἐβοήθησεν εἰς τὴν σύστασιν τοῦ στρατοπέδου τῶν Βερβαίνων, ἔπειτα δὲ ὑπηρέτησεν ὑπὸ τὸν Θ. Κολοκοτρώνην. Κατὰ δὲ τὴν ἐποχὴν τοῦ Δράμαλη εὑρεθεὶς εἰς τὸ Δερβενάκι πολὺ συνετέλεσε, διότι ἦτον εἰς τὸ πέρασμα τοῦ δρόμου μετὰ τῶν ἄλλων τότε καπεταναίων. Πολλαὶ δὲ εἶναι αἱ ἐκδουλεύσεις του. Παντοῦ ἔγεινε γνωστὸς καὶ κατ᾿ ἐξοχὴν εἰς τὴν Καρύταιναν, ὅπου ἐχρημάτισεν ὡς διοικητὴς συμβιβάζων τοὺς ἐπαρχιώτας κατὰ διαταγὴν τοῦ ἀρχηγοῦ Κολοκοτρώνη.
http://users.uoa.gr/~nektar/history/3co ... andrwn.htm

Λεξικό του Στασινόπουλου :

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

===================================================
Λάζος : Επώνυμο οικογένειας κλεφταρματολών απ' το Λειβάδι Ολύμπου. Οι Λαζαίοι ή Λαζόπουλοι επιδόθηκαν στην πειρατεία κατά των Τούρκων προεπαναστατικά. Απ' το σόι των Λαζαίων καταγόταν και ο Γεωργάκης Ολύμπιος που έδρασε στην Μολδοβλαχία το '21.

Λαζόπουλος Μάρκος : Αγωνιστής του '21. Αρχικά συνεργαζόταν με τους Τούρκους. Το 1826 όμως προσχώρησε στους Έλληνες.

Λαζόπουλος Λέων : Κλέφτης και αγωνιστής του '21 από τη Βλαχοφτέρη Ολύμπου. Προεπαναστατικά συνεργάστηκε με τον Θ. Κολοκοτρώνη κατά των Τούρκων. Το 1826-7 συμπολέμησε με τον Γ. Καραϊσκάκη. Τελικά όμως προσχώρησε στους Τούρκους με σκοπό να αποκτήσει το αρματολίκι του Ολύμπου.

[Τλαξκαλτέκος]

Ιωσήφ : Επίσκοπος Ρωγών και Κοζύλης Άρτας ( 1820 -1826 ). Γεννήθηκε στα Αμπελάκια Θεσσαλίας το 1776. Διακρίθηκε στην Β΄Πολιορκία του Μεσολογγίου ( 1825 - 1826 ). Μετείχε στην Έξοδο , κατά την οποία κατέφυγε στη νησίδα του Ανεμόμυλου ( 11/4/1826 ) . Συνελήφθη όμως απ' τους Τούρκους και απαγχονίστηκε ( 13/4/1826 ) . Κατ' άλλους , όταν οι Τούρκοι μπήκαν στην πόλη , προσπάθησε να ανατινάξει ένα πιθάρι με πυρίτιδα ανεπιτυχώς. Τότε τον συνέλαβαν οι Τούρκοι και τον απαγχόνισαν.

Καψάλης Χρήστος : ( 1751 - 1826 ) Πρόκριτος του Μεσολογγίου. Κατά την Έξοδο , μετέφερε στο σπίτι του ηλικιωμένους , πληγωμένους , γυναικόπαιδα και όσους δεν μπορούσαν να πολεμήσουν , με σκοπό να αμυνθούν μέχρι την τελευταία στιγμή . Συνολικά συγκεντρώθηκαν πάνω από 400 άμαχοι . Όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στο σπίτι του - το οποίο ο Καψάλης είχε μετατρέψει σε μπαρουταποθήκη - έβαλε φωτιά στη μπαρούτη, το σπίτι ανατινάχτηκε και μαζί με τους έγκλειστους σκοτώθηκαν και πολλοί Τούρκοι.

Μίχος Αρτέμιος : ( 1803 - 1873 ή 1878 ) Αγωνιστής του '21 απ' τα Γιάννενα. Συμμετείχε στην άμυνα κατά την Β΄ Πολιορκία του Μεσολογγίου , για την οποία και έγραψε απομνημονεύματα *. Φιλοκαποδιστριακός και αντιοθωνικός. Επί Γεωργίου Α΄ έγινε αρχηγός της χωροφυλακής και υπουργός στρατιωτικών ( 1866 ).

* Απ' τα απομνημονεύματά του :

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Απάντηση του Σουλιώτη οπλαρχηγού Λάμπρου Βέικου* σε προσκλήσεις για συνθηκολόγηση του ( παλαιότερα αληπασαλή ) Αλβανού Ταχήρ Αμπάζη **.

Ενδοξότατε Ταχήρ Αγά,
Ημείς είμασθε φίλοι και η υπεράσπισις της θρησκείας το έφερε να πολεμήσωμεν, όμως πάντοτε η φιλία μας να τρέχη. Φίλε μου, βλέπω ότι έχεις δύο φοραίς όπου ήλθες εις αντάμωσιν διά να μεσιτεύσης να παραδοθή το Μεσολόγγιον. Ακόμη βλέπω ότι ο Ρούμελης ( Βαλεσί ) μας ζητεί δύο Tάμπιες διά να βάλη ανθρώπους του. Ηξεύρετε πολύ καλά ότι τον Θεόν τον έχομεν μαζί και η ελπίδα μας κρεμάται από εκεί, όθεν ως φίλος σ’ αφήνω να στοχασθής ότι ένα Κάστρον με τζεμπιχανέδες, με ζαϊρέν, με νερό και καθεξής όλα τα χρειαζούμενα, εις αυτόν τον καιρόν και ημείς εδώ μέσα να το παραδόσωμεν, θα έχωμεν πρώτον την συνείδησιν του Θεού και δεύτερον την κατηγορίαν όλου του κόσμου και ξεχωριστά εσένα του φίλου μας, όπου και εις αυτό είμεθα βέβαιοι ότι όχι μόνον δεν θα εύρωμεν εις το εξής τόπον να ζήσωμεν, παρά ούτε διά το όνομά μας θα ερωτήση κανένας, τόσον μισητοί θα είμεθα, όσον από τον Θεόν και την ανθρωπότητα, μπιλέμ και από τους ιδικούς μας και φίλους μας.
Όθεν του Ρούμελη χώρισέ του το παστρικά, καθώς μας γνωρίζεις, ότι να ηξεύρη καλά, χωρίς να κάμη γιουρούσι να εμβή με το σπαθί, το Μεσολόγγι δεν παίρνει.

1825 Ιουλίου 20, Μεσολόγγι
Ταύτα και μένω ο φίλος σου
Λάμπρος Βέικος
Προς τούτοις λάβε και τέσσαρες μποτίλιες ρούμι να ταις δώσης τους Μπαίρακτάρηδές σου, όταν θα κάμουν το γιουρούσι


* σκοτώθηκε στην μάχη του Αναλάτου
** Αλβανός αξιωματούχος. Μεταξύ των Αλβανών που συμμάχησαν στην αρχή της Επανάστασης του '21 με τους Σουλιώτες και τους Ακαρνάνες υπέρ του Αλή πασά και κατά του σουλτάνου. Όταν όμως είδε ότι η Επανάσταση του '21 ήταν εθνική και θρησκευτική γύρισε υπέρ του σουλτάνου.

Γούναρης Ιωάννης : Έμπορος απ' τα Ιωάννινα . Υπηρετούσε τον Ομέρ Βρυώνη. Κατά την Α΄Πολιορκία του μεσολογγίου γνωστοποίησε στους πολιορκημένους Έλληνες την απόφαση του Ομέρ Βρυώνη να επιτεθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων. Έτσι ματαιώθηκε το τουρκικό σχέδιο. Τότε ο Βρυώνης διέταξε να σφαγεί η οικογένεια του Γούναρη στα Ιωάννινα ( ή στην Άρτα ). Μετά τη σφαγή της οικογένειάς του ο Γούναρης διέφυγε και έγινε μοναχός στο Άγιο Όρος ή στη Μονή της Θεοτόκου στην Κλεισούρα Αγρινίου.

==============================================
Σύντομο χρονικό της Β΄ Πολιορκίας του Μεσολογγίου και μερικοί αριθμοί

20/4 - 23/4/1825 : Ο Κιουταχής αρχίζει την πολιορκία με 35.000 μαχητές , 3.000 εργάτες και τεχνίτες και 12.000 βοηθητικούς. Το Μεσολόγγι υπερασπίζονται 4.000 Έλληνες πολεμιστές. Οι άμαχοι του Μεσολογγίου είναι 8.000

Οι επιθέσεις του Κιουταχή αποκρούονται . Ο Καραϊσκάκης παρενοχλεί με συχνές επιθέσεις τον Κιουταχή.

Νοέμβριος 1825 : Ο Ιμπραήμ φτάνει στο Μεσολόγγι με 6.000 πεζούς , πυροβολικό και αρκετούς ιππείς και ενώνεται με τον Ιμπραήμ.

12/2/1826 : Ο Ιμπραήμ βομβαρδίζει ανηλεώς το Μεσολόγγι.

25/2/1826 : Ο Ιμπραήμ καταλαμβάνει τη νησίδα Βασιλάδι. Aκολουθεί η κατάληψη της νησίδος Ντολμάς. Αντίθετα οι υπερασπιστές της νησίδας Κλείσοβα αποκρούουν τους Αιγυπτίους.

Κατά τις αποφάσεις για την Έξοδο τέθηκε θέμα θανάτωσης των γυναικοπαίδων για να μην πέσουν στα χέρια των εχθρών. Το σχέδιο όμως δεν εφαρμόστηκε εξαιτίας της αντίδρασης του Ιωσήφ Ρογών και άλλων ιερέων. Τα γυναικόπαιδα λοιπόν θ' ακολουθούσαν κανονικά τους πολεμιστές.

10/4/1826 : Έξοδος 3.000 πολεμιστών και 6.000 γυναικοπαίδων απ' το Μεσολόγγι. Απ' τα 9.000 άτομα σώθηκαν 1.300 - 2.000 άτομα. Σκοτώθηκαν ο μηχανικός Κοκκίνης , ο Ελβετός φιλέλλην Μάγερ , ο αρματολός Στουρνάρης , ο επίσκοπος Ρογών Ιωσήφ , ο Αθ. Ραζηκώτσικας κ.α.

[Τλαξκαλτέκος]

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν μονόχειρας. Υπάρχει όμως διαφωνία σε ποια μάχη έχασε το χέρι του :


( Απόστολος Βακαλόπουλος )

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Μέττερνιχ - τσάρος - Υψηλάντης - Καποδίστριας
Στην αρχή ο τσάρος ενθουσιάστηκε με το κίνημα του Υψηλάντη. Ο Μέττερνιχ όμως τον έπεισε να τον αποδοκιμάσει.

( Απόστολος Βακαλόπουλος )



----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Στα τέλη του 1826 , ο Καποδίστριας , σε υπόμνημα - "αυτοβιογραφία" που είχε υποβάλει στον τσάρο Νικόλαο Α΄, τόνιζε πως είχε προσπαθήσει να αποτρέψει τον Υψηλάντη από το κίνημά του. Μάλιστα ο Καποδίστριας θεωρούσε τον Υψηλάντη τυφλόν της [ Φιλικής ] Εταιρείας όργανον. Γράφει :

…Τέλος ο Καμαρηνός, όστις εκόμιζεν επιστολήν του Πετρόμπεη ζητούντος παρά της Αυτού Μεγαλειότητος τα αναγκαία μέσα προς ίδρυσιν προκαταρκτικής σχολής εν Μάνη, απεστάλη ταχέως εις τα ίδια μεθ’ ικανοποιητικής απαντήσεως. Αλλ’ ο κ. Στρόγανωφ, όστις επρόκειτο να παράσχη το χορηγηθέν ποσόν, ενετάλη να προσέξη και βεβαιωθή ότι του βοηθήματος τούτου, ως και του δοθέντος εις τους Σουλιώτας, δεν θα εγίνετο κακή χρήσις, ουδέ θα εκρίνετο τούτο ως μέσον προς ενθάρρυνσιν των Ελλήνων να λάβουν το όπλα εναντίον της Πύλης.

Εγκρίνων τα μέτρα ταύτα ο Αυτοκράτωρ δεν ηγνόει ότι οι ταραξίαι θα προσεπάθουν να τα διαστρέψουν διαδίδοντες ότι η Ρωσσία εμμέσως ηυνόει τα σχέδια της μυστικής Εταιρείας. Ίνα, κατά το δυνατόν, διαλύσω τοιούτον ένοχον υπολογισμόν, εξήγησα εξ ονόματος του Αυτοκράτορος, εις την προς τον Πετρόμπεην επιστολήν, τας αληθείς Αυτού προθέσεις. Τας ανέπτυξα και προφορικώς εις τον Καμαρηνόν κατά την αναχώρησίν του.

Ο δυστυχής ούτος αγγελιαφόρος δεν έφθασεν ούτε εις Κωνσταντινούπολιν ούτε εις Μάνην. Έμαθον προ διετίας ότι απέθανε θύμα της αληθείας των εξηγήσεων ας εκόμιζε και αίτινες θα ηδύναντο να εξαγάγουν εκ της πλάνης των τους αρχηγούς της Πελοποννήσου και της Ηπείρου περί της φανταστικής υποστηρίξεως δι’ ης εβαυκάλιζον αυτούς μερικοί ταραξίαι, ίνα τους αναγκάσουν να λάβουν τα όπλα. Λέγεται ότι και ο Γαλάτης έλαβε την αυτήν τύχην. Η δε εξαφάνισις των δύο τούτων ανδρών δικαιολογεί την υπόνοιαν, ότι ούτοι εθανατώθησαν ως οχληροί μάρτυρες της αληθείας ην άλλοι προσεπάθουν να κρύψουν από τους Έλληνας.

(…)
Η ζωή μου είχεν ήδη δηλητηριασθή από τας περιπλοκάς ταύτας και τας εξ αυτών διχογνωμίας, ότε αι ταραχαί εν Μολδοβλαχία και αι άγριαι εν Κωνσταντινουπόλει θανατώσεις, εν τέλει δε η εν Ελλάδι επανάστασις επεσώρευσαν επί της κεφαλής μου το βάρος ευθυνών ων αι πράξεις μου ουδαμώς υπήρξαν υπαίτιοι.

Ο πρίγκιψ Υψηλάντης απετάθη προς τον Αυτοκράτορα, ταυτοχρόνως δε έγραψε και προς εμέ. Η απάντησις ην έλαβεν ο πρίγκιψ και αι οδηγίαι αίτινες εδόθησαν κατά την περίστασιν ταύτην εις τον βαρώνον Στρόγανωφ απέδειξαν εις τας εν Λάυβαχ συνελθούσας Κυβερνήσεις, ότι ο Αυτοκράτωρ δεν εδίσταζε να αποδοκιμάση επισήμως το εγκληματικόν των Εταιριστών κίνημα ως και την διαγωγήν του πρίγκιπος Υψηλάντου, όστις είχε την ατυχίαν να καταστή τυφλόν της Εταιρείας όργανον.

Ουχ ήττον όμως η έντονος αύτη αποδοκιμασία και πάσα άλλη τοιαύτη, δεν ήρκουν πλέον όπως ανακόψουν την πρόοδον της επαναστάσεως ούτε να αποτρέψουν τας ολέθριας συνεπείας της, διότι ο πρίγκιψ Υψηλάντης ήρχισε το κίνημά του εξερχόμενος εκ του ρωσσικού εδάφους.

http://62.217.127.123/~jkok/kapodistria ... -1*66.html

Βλέπουμε πως
α) Τα ρωσικά χρήματα δεν θα πρέπει να νομίζονται από τους Σουλιώτες και τους Μανιάτες ως ενθάρρυνση για να επαναστατήσουν. Μόνο για την μόρφωσή τους είναι.
β) Οι συνδεόμενοι με την Φιλική Εταιρεία είναι ταραξίες.
γ) Ο Καποδίστριας ενημερώνει τον Πετρόμπεη πως η επανάσταση δεν έχει την στήριξη του τσάρου.
δ) Κακώς οι Φιλικοί προσπαθούσαν να κρύψουν απ' τους Έλληνες πως η Ρωσία δεν θα βοηθήσει.
ε) Το κίνημα της Φιλικής Εταιρείας , δηλαδή η Επανάσταση , ήταν εγκληματικό λάθος : ο Αυτοκράτωρ δεν εδίσταζε να αποδοκιμάση επισήμως το εγκληματικόν των Εταιριστών κίνημα ως και την διαγωγήν του πρίγκιπος Υψηλάντου, όστις είχε την ατυχίαν να καταστή τυφλόν της Εταιρείας όργανον.
στ) Ολέθριες οι συνέπειες της Επανάστασης , ιδιαίτερα αφού ο πρίγκιψ Υψηλάντης ήρχισε το κίνημά του εξερχόμενος εκ του ρωσσικού εδάφους.

[Τλαξκαλτέκος]

Λίγο πριν πεθάνει, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης , σε υπόμνημά του από την Βιέννη ( 1/1/1828 ) προς τον τσάρο Νικόλαο Α΄, αδελφό και διάδοχο του τσάρου Αλεξάνδρου , φρόντισε να διευκρινίσει τα κίνητρά του για την Επανάσταση στην Μολδοβλαχία σε σχέση με την Ρωσία. Στο υπόμνημα αποδίδει ευθύνες στον Έλληνα υπουργό εξωτερικών , Ιωάννη Καποδίστρια , ο οποίος - κατά τον Αλ. Υψηλάντη - είχε ενθαρρύνει την Επανάσταση. Ο Υψηλάντης ουσιαστικά θεωρούσε πως ο Καποδίστριας τον είχε ξεγελάσει. Στο ίδιο υπόμνημα αναφέρει πως παρακινήθηκε επίσης από την αόριστη μεν , αλλά ευμενή στάση που κρατούσε ο τσάρος Αλέξανδρος για το ελληνικό ζήτημα σε ιδιωτικές τους συζητήσεις.

Μετά από εξαετή φυλάκισιν , απελευθερωθείς επί τέλους (...) κατηναγκασμένος από της ελεεινής καταστάσεως της υγείας μου (...) το καθήκον μοι επιβάλλει όπως αποπειραθώ ν' απολογηθώ ενώπιον της Υμετέρας Αυτοκρατορικής Μεγαλειότητος , εμπιστευόμενος εις την φρόνησιν Υμών γεγονότα μέχρι της σήμερον κρυπτόμενα εν τω στήθει μου και ων η αποκάλυψις μου επιβάλλεται δια να τύχω της οφειλομένης μοι δικαιοσύνης. Πάντες σχεδόν οι περί της Επαναστάσεως των Ελλήνων γράψαντες έκρινον εύλογον όπως μιλήσωσι και περί εμού και (...) τας αυτάς επανέλαβον συκοφαντίας , πάντα συνεσώρευσαν τα σφάλματα επ' εμού και πάσαν κατέβαλον δύναμιν όπως παραστήσωσιν εμέ , ενώπιον του Κοινού , νέον μανιωδώς φιλόδοξον , όστις εν τη παράφρονι εξάψει αυτού και άνευ ελπίδος σωτηρίας, έσυρε το έθνος αυτού εις την απώλειαν. Ουδέν τούτου ψευδέστερον (...) Επίστευσα ότι η ώρα του ζήλου εσήμανε δι' εμέ και την συμβουλήν του κόμιτος Καποδιστρίου λαβών,εδέχθην. Ήν δέ τότε τό έτος 1820 αρχόμενον, καθ' ην εποχήν η Οθωμανική Πύλη διεκήρυξε θανάσιμον πόλεμον κατά του Αλή πασά των Ιωαννίνων. Το περιστατικόν τούτο , όπερ συνεχώρει τοις Έλλησι τον εξοπλισμόν , προήγαγε την έξαψιν και τας ελπίδας αυτών εις το άκρον. Ουδαμώς εγενόμην ο έσχατος , όπως διακρίνων τα εκ τούτου προκύψαντα ωφελήματα. Ο κόμις Καποδίστριας , όν συνεβουλεύθην , συνεφώνησε πρός τήν γνώμην μου, εύρε τα σχέδια καί τάς παρασκευάς μου καλάς και καταλλήλους καί μοί συνεβούλευσεν ίνα ενεργήσω και επιχειρήσω τήν έναρξιν τούτων μη δεικνύων δισταγμόν τινα περί της επιτυχίας. Αυτή εφαίνετο αυτώ συνδεομένη προς την πολιτικήν της Ρωσίας. Όταν οι Έλληνες κατώρθωνον διά των προσπαθειών αυτών την απόσεισιν του ζυγού της Πύλης , όταν δια της δυνάμεως των όπλων και της θέσεως αυτών ανθίσταντο κατά των Τούρκων , εθεωρούντο αν ως ελεύθεροι. Ιδού η αρχή εφ' ής εστηρίχθη πάσα επιχείρησις και καθ' ήν ενήργησα εν πάση πεποιθήσει, πιστεύων ότι η Α,Μ, ο Αυτοκράτωρ ην εντελώς σύμφωνος , ως αυτός ούτος ευδοκήσας , μοί ωμίλησε πλειστάκις εν Πετρουπόλει και εν Τσάρσκοϊ Σέλω . Αληθές, ότι η Α.Μ. ωμίλει πάντοτε αορίστως , αλλά πάντοτε επίσης μετ' ευμενείας τοιαύτης , οία εξήπτεν έτι μάλλον τας ελπίδας μου και μετέτρεπεν εις βέβαιον μέλλον . (...) Αγνοώ εάν το εις τας εκφράσεις της Α.Μ. του Αυτοκράτορος αόριστον περιεχόμενον έπεισεν τον κόμιτα Καποδίστριαν , δια να θεωρήση περιττόν όπως πληροφορήση την Α.Μ. περί των καθέκαστον όλων μου των σχεδίων και προθέσεών μου. Αλλά τότε , σφάλλων , με ημπόδισε , και εις το σφάλμα αυτό οφείλω πάσας τας δυστυχίας μου.

Στην ίδια επιστολή ο Υψηλάντης τονίζει ότι αναγκάστηκε να επισπεύσει το κίνημα όταν αντιλήφθηκε ότι η Πύλη γνώριζε πλέον την ύπαρξη συνωμοσίας και συνεχίζει :

H βραδύτης όπως ζητήσω την οριστικήν άδειάν μου εις το κατεπείγον τούτο οφείλεται προπαντός δε, εις την σκέψιν του κόμιτος Καποδιστρίου , ότι εάν μη ήμην πλέον εν τη Ρωσική υπηρεσία , τούτο εξησθένει επί του πνεύματος των Ελλήνων το ηθικόν αποτέλεσμα της επιχειρήσεώς μου . Εξ Ιασίου μόνον εζήτησα την παραίτησίν μου.

( Ιωάννης Φιλήμων , Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως )




Ιστορία των Ελλήνων , ΔΟΜΗ

[Τλαξκαλτέκος]

Κατσικογιανναίοι
Οικογένεια αρματολών απ' τον Βάλτο ( 17ος αι. ). Βρίσκονταν σε συνεχή διαμάχη με την οικογένεια Γρίβα για το αρματολίκι Ξηρομέρου.

Αποστόλης Κατσικογιάννης : Αγωνιστής του '21. Ο πατέρας του είχε εξοντωθεί απ' τον Αλή πασά. Σκοτώθηκε στην πολιορκούμενη απ' τον Κιουταχή Ακρόπολη των Αθηνών το 1827.

Μήλιος Κατσικογιάννης : Γιος του Χρίστου. Ο Μήλιος σκότωσε την αδελφή του Μπήλιω , την οποία ήθελε ο Αλή πασάς για το χαρέμι του. Στον Αγώνα του '21 πολέμησε στο Χάνι της Γραβιάς μαζί με τον Ανδρούτσο. Σκοτώθηκε στις 9/11/1822 στο Δαδί ( Αμφίκλεια ) πολεμώντας κατά των Τούρκων του Κιοσέ Μεχμέτ.

Στάθης Κατσικογιάννης : Γιος του Χρήστου και αδελφός του Μήλιου. Πολέμησε και αυτός στο Χάνι της Γραβιάς μαζί με τον αδελφό του και τον Ανδρούτσο. Εργάστηκε για τη σύσταση της εφήμερης ελληνοαλβανικής αληπασαλιδικής συμμαχίας στην Άρτα ( Νοέμβριος 1821 ). Έπειτα ακολούθησε τον Γκούρα και είναι συνυπεύθυνος : α) για τις αρπαγές και τις αυθαιρεσίες εις βάρος των Αθηναίων β) τις διώξεις των αντικυβερνητικών στον Εμφύλιο γ) την καταδίωξη του Οδυσσέα Ανδρούτσου . Μαζί με τον Γκούρα υπερασπίστηκε την Ακρόπολη των Αθηνών ως την παράδοσή της στον Κιουταχή ( 25/5/1827 ). Επί Καποδίστρια συμμετείχε στις επιχειρήσεις για την απελευθέρωση της Δυτικής Στερεάς. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια συμπαρατάχθηκε με τον Ι. Κωλέττη. Πέθανε το 1836.

[Τλαξκαλτέκος]

Άστιγξ ( Χέιστιγκς ) Φραγκίσκος : ( 1794 - 1828 ) Άγγλος φιλέλλην του Αγώνα του '21. Με τις δικές του προσπάθειες και τα δικά του οικονομικά μέσα ναυπηγήθηκε το ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο "Καρτερία" το 1825 με κυβερνήτη τον ίδιο. Το 'Καρτερία" έλαβε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις το 1827 - 8 . Στις 11/5/1828 , κατά την επιχείρηση στο Μεσολόγγι , ο Άστιγξ τραυματίστηκε σοβαρά και στις 20/5 πέθανε στη Ζάκυνθο σε ηλικία 34 ετών. Η Ελλάδα τον τίμησε. Η "Καρτερία" υπήρξε το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό σκάφος στην παγκόσμια ναυτική ιστορία που πήρε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις. Η ονομασία "Καρτερία" δόθηκε κατά τον Β΄ΠΠ και σε ένα ναρκαλιευτικό σκάφος του ελληνικού πολεμικού ναυτικού.