Υπάρχουν κάποια χωριά που ήταν ανέκαθεν πατριαρχικά αλλά αργότερα οι περισσότεροι κάτοικοι καταγράφηκαν από τις αρχές ως άτομα ρευστών ή ανθελληνικών φρονημάτων. Αυτό αποδεικνύει ότι πολλοί πατριαρχικοι δεν είχαν ελληνική συνείδηση. Πχ :
Μπίτουσα / Bituša. Πρόκειται για ένα χριστιανικό μακεδονικό χωριό. Οι κάτοικοί του ήταν προσκείμενοι στο Πατριαρχείο. Το χωριό δέχτηκε επίθεση από τον οθωμανικό στρατό κατά την επανάσταση του Ίλιντεν. Παρ' ότι ήταν γκρεκομάνικο χωριό, το 1907 η Μπίτουσα δέχτηκε επίθεση από ελληνικό σώμα. Κάτοικοί της, που μετανάστευσαν, οι περισσότεροι προσωρινά, στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 και το 1928, ζούσαν αντίστοιχα εδώ, περίπου 480 και 500 άτομα. Οι αρχές ασφαλείας θεωρούσαν την πλειοψηφία των κατοίκων του χωριού, ως άτομα ανθελληνικών και ρευστών φρονημάτων
Παρώρι, 569 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 200 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 200 ρευστής και 169 ελληνικής [Στατιστική 1945].
https://www.lithoksou.net/2020/11/horia ... s.html?m=1