Βιβλιοδέτης, Βιβλιοαμφιεστής, Σταχωτής

[pluton]

Τώρα που ολοκληρώσαμε σε πολύ αδρές γραμμές (τουλάχιστον την βιβλιοδεσία στην τεχνική καπάκι). Διότι όπως και να γίνει υπάρχουν μικρολεπτομέρειες που πως να τις περιγράψεις (αυτά τα πράγματα στηρίζονται στην εξάσκηση και το πρακτικό -ζωντανό- μέρος).

Καλό είναι να δούμε από ποια μέρη αποτελείται το βιβλίο πριν προχωρήσουμε σε άλλα ζητήματα που αφορούν το βιβλίο συναφή με την βιβλιοδεσία.

[pluton]

Διακόσμηση βιβλίου - πυρογράφος

Μετά το τέλος των βιβλιοδετικών εργασιών απαιτείται να γράψουμε τι περιέχει το βιβλίο στην ράχη και στο καπάκι και να διακοσμήσουμε το βιβλίο.

Κάποιοι βρίσκουν σαν εύκολη λύση να κρατήσουν κάποια χρυσοτυπημένα κομμάτια από την αρχική βιβλιοδεσία και να τα κωλύσουν.

Κάποιοι χρησιμοποιούν τον πυρογράφο για να διακοσμήσουν το βιβλίο.



Ο πυρογράφος έχει ποικίλες μύτες που τις αλλάζεις κατά περίπτωση.



Ο πυρογράφος είναι πολύ αποτελεσματικός για να σχεδιάσεις γράμματα και σχέδια πάνω σε δέρμα μπεζ ή ξύλο

.



Πάνω σε ύφασμα και χαρτί ή δέρμα σκούρο απαιτείται χρυσοτυπικό χαρτί.

[pluton]

Διακόσμηση βιβλίου - Χρυσοτυπία



Τα εργαλεία της (κοσμήματα) της χρυσοτυπίας είναι πολλά, αρκετά έδειξα πιο πάνω, η τεχνική είναι απλή. Καίμε το εργαλείο τοποθετούμε χρυσοτυπικό χαρτί και μετά τοποθετούμε το κόσμημα επάνω και αποτυπώνεται η εικόνα του κοσμήματος.

Οι δυσκολίες είναι :

1. Πόσο καυτό πρέπει να είναι το κόσμημα, αν βγεί πολύ καυτό το κρυώνουμε με ένα σφουγκαράκι βρεμένο.
2. Που πρέπει να γίνει η αποτύπωση (ένα λάθος βγάζει άσκημο αποτέλεσμα).
3. Η σταθερότητα του χεριού.



Εδώ βλέπουμε εργαλεία χρυσοτυπίας, τα γράμματα που χρησιμοποιούνται δεν είναι τυπογραφικά, διότι τα τυπογραφικά γράμματα (αντιμονίου) δεν αντέχουν στην θερμοκρασία.



Εργαλεία χρυσοτυπίας, οι χρωματιστές κορδέλες που βλέπετε είναι το χαρτί χρυσοτυπίας.







Δείτε το άπειρο πλήθος εργαλείων που έχει η χρυσοτυπία (πλουσιότατη συλλάγη τέτοιων εργαλείων υπάρχουν στο Άγιο Όρος).

Στο Άγιο Όρος έχουν ανεκτίμητης αξίας διακοσμητικά βιβλίων, με δυσκολία οι καλόγηροι στα δείχνουν, εμένα μια φορά (μετά από παρακάλια και μέσον που έβαλα) μου έδειξαν κάποια και με παρακολουθούσαν διαρκώς, είμαι βέβαιος ότι μου έδειξαν κάποια λίγα.... ο καλόγερος μου είπε ότι και αυτοί τώρα κάνουν προσπάθειες ψάχνοντας παλιές καλύβες ασκητών (κάποιες και εγκαταλειμμένες) να συγκεντρώσουν τέτοια εργαλεία από παλαιούς βιβλιοδέτες μοναχούς που έχουν φυλαχτεί και οι νεώτεροι δεν ξέρουν ούτε καν την ύπαρξή τους... Το Άγιο Όρος σε όλα τα πράγματα είναι ένα τεράστιο μουσείο που διατηρεί την ιστορία μας σε όλα τα είδη τέχνης.



Και μιας ο λόγος για Άγιο Όρος δείτε Αγιορείτικο βιβλιοδετείο. Το μηχάνημα στο βάθος είναι κοπτική μηχανή χειροκίνητη. Ο τεχνίτης έχει βάλει το αντικείμενο που είναι να κοπή, το έχει σταθεροποιήσει με το οριζόντιο από πάνω στρογγυλό σφικτήρα και μετά έδινε ώθηση με το χέρι του στον στρογγυλό δεξιά και κατέβαινε το μαχαίρι και έκοβε το αντικείμενο.... όμορφο μηχάνημα. με τέτοια μηχανήματα τρελαίνομαι.

Κάτω από τον πάγκο φαίνονται πανιά και χαρτιά σε ρολά που χρησιμοποιούνται για να ντυθούν τα βιβλία. Αριστερά στα ράφια φαίνονται χαρτιά που χρησιμοποιούνται κυρίως σαν εσώφυλλα.

(θα επανέλθω στην διακόσμηση του βιβλίου).

[pluton]

Η θερμοτυπια είναι μία από τις πλέον καθιερωμένες μεθόδους διακόσμησης των εντύπων.
Η δυνατότητα εκτύπωσης foil σε διάφορα υποστρώματα όπως χαρτί, πλαστικά, PVC, δέρματα, βερνικωμένες ή πλαστικοποιημένες επιφάνειες και άλλα, καθιστά εφικτή την εφαρμογή της μεθόδου σε μεγάλο εύρος προϊόντων και συσκευασιών.




Χρυσοτυπικό χαρτί.

Ο μπρούτζος
Είναι το πιο ανθεκτικό μέταλλο αλλά και το πιο ακριβό δεδομένου ότι, πέρα από την άριστη συμπεριφορά του κατά την θερμοτυπία, η χάραξή του γίνεται αποκλειστικά και μόνο από το έμπειρο χέρι καλλιτέχνη χαράκτη.

Αλλά σήμερα χρησιμοποιείται και

Ο τσίγκος
Λόγω του ότι είναι φθηνότερος από το μαγνήσιο και το μπρούτζο, προτιμάται στην περίπτωση εκτύπωσης χαμηλού τιράζ σε χειροκίνητες μηχανές και όταν επιθυμούμε να ρίξουμε το κόστος παραγωγής. Μετά την πρώτη χρήση αποφεύγεται η επανεκτύπωση, δεδομένου του ότι κατά τη θερμοτυπία ο τσίγκος διαστέλλεται και δεν επανέρχεται ποτέ στις αρχικές του διαστάσεις. Η χάραξη της πλάκας στην περίπτωση αυτή γίνεται φωτοχημικά.

Το μαγνήσιο
Είναι το υλικό που συνδυάζει ικανοποιητική τιμή και καλή αντοχή. Είναι εφικτή η χρήση του ίδιου κλισέ για την επανάληψη μιας δουλειάς, ενώ η χάραξή του γίνεται με φωτοχημικές διαδικασίες, χαρακτηριστικά που ευνοούν την παραγωγικότητα.




Βέβαια σήμερα υπάρχουν μηχανήματα που κάνουν μαζικά την εργασία του χρυσοτύπη.

[pluton]

Εξογκώματα ράχης



Αυτά μπαίνουν πριν μπει το δέρμα, δηλαδή στην φάση που φτιάχνεται το καπάκι με τα χαρτόνια, κολλούν στα σημεία που επιλέγουμε στενόμακρες λουρίδες από χαρτόνι ή δέρμα έτσι όταν μπει το δέρμα φαίνεται αυτό το εξόγκωμα, που το μόνο που προσθέτει στο βιβλίο είναι καλαισθησία, η επιλογή το τόπου που θα γίνει το εξόγκωμα δεν είναι τυχαίο, υπάρχουν ειδικά στάνταρ ανάλογα το ύψος του βιβλίου.

Ανάγλυφη απεικόνιση στο βιβλίο





Αυτή γίνεται στην πρέσα δια συμπιέσεως επί του βιβλίου το αντικείμενο που επιλέγουμε να φανεί ανάγλυφα.

Πολλές φορές για να φαίνεται παλιό το βιβλίο χερώνουμε το δέρμα με κερί, λυώνουμε κερί και το απλώνουμε ομοιόμορφα στο καπάκι του βιβλίου, αυτή η διαδικασία γίνεται σε μπεζ ανοικτά δέρματα, χρησιμοποιείται το εργαλείο που χρησιμοποιούσε παλαιά ο τσαγκάρης για να κερώσει τα βάρδουλα του παπουτσιού.




Ή αυτό το εργαλείο.

[pluton]

Όποιος θέλει να δει πολλά πράγματα για την βιβλιοδεσία και κυρίως ότι υπάρχει γύρω απ αυτή υπάρχουν εκδόσεις, συλλεκτική (αριθμημένη 1000 αντίτυπα) είναι η έκδοση τρείς μέχρι τώρα τόμοι ΒΙΒΛΙΟΑΜΦΙΑΣΤΗΣ



Κάθε βιβλίο είναι τυπωμένο σε καλό χαρτί, τοποθετημένο σε κουτί, μεγάλο μέγεθος και έχει γραφτεί από ομάδα ειδικών.



Το ένθετο επτά ημέρες της Καθημερινής έβγαλε μια πολύ κατατοπιστική έκδοση για την βιβλιοδεσία, υπάρχουν και άλλες εκδόσεις με θέμα την βιβλιοδεσία, συνήθως όμως καλλιτέχνες βιβλιοδέτες κάνουν δημοσιεύσεις των έργων τους χωρίς να παραθέτουν τεχνικές.



Πατέρας της τυπογραφίας και της βιβλιοδεσίας στην Ελλάδα (όπως στο σύνολο των επιστημών και των τεχνών) είναι άνθρωποι από την καθ ημάς ανατολή.

Την τυπογραφία-βιβλιοδεσία σπούδασε με έξοδα πλουσίων συμπατριωτών του ο Αιβαλιλωτης Κωνσταντίνος Τόμπρας και έφτιαξε εργαστήριο στο Αϊβαλί (Κυδωνίες της Μ Ασίας) με την καταστροφή της πόλης κατά την Επανάσταση του 1821 ήρθε στην ελεύθερη Ελλάδα και ήταν ο τυπογράφος της Επανάστασης.

http://pluton22.blogspot.gr/2012/10/blog-post_12.html

Σήμερα θεωρείται κορυφαίοι βιβλιοδέτες η οικογένεια Γανιάρη... πρώτος της οικογενείας αυτής ο Χρυσόστομος Γανιάρης από την Χίο που σπούδασε στην Ευαγγελική σχολή της Σμύρνης και ίδρυσε στην Αθήνα τον εκδοτικό οίκο "Γανιάρη" από τον οποίο κυκλοφόρησαν 150 περίπου εκδόσεις εκλεκτών έργων της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας.



Η οικογένεια έβγαλε μια σειρά βιβλιοδέτες όπως




Χρυσόστομος Γανιάρης, έργο του Φώτη Κόντογλου





Η Ευφημία Γανιάρη, έργο του Φώτη Κόντογλου



O Aνδρέας Γανιάρης και η αδελφή του Aνθούλα στη δεύτερη έκθεσή τους, στην Γκαλερί «Tέχνης» τον Δεκέμβριο του 1958.




Ο Ανδρέας Γανιάρης και άλλοι.



Μια υποδειγματική εργασία του Ανδρέα Γανιάρη για το «Άγιον Όρος» του Zαχαρία Παπαντωνίου. Για την αποτύπωση έξι χιλιάδων περίπου ψηφίδων χρειάζεται προσήλωση και άπειρη υπομονή. Mόνο έτσι κερδίζεται το πνεύμα του βιβλίου – του διαφορετικού βιβλίου κάθε φορά (φωτ.: «Bιβλιοδεσία Γανιάρη», εκδ. «AΔAM», 1997).

Στην Κύπρο τη βιβλιοδεσία εισήγαγε ο Γερμανός Βάλτερ Κράους που βρέθηκε τυχαία στο νησί και αποκλείστηκε λόγω του Β ΠΠ , εργάστηκε δε για την βιβλιοθήκη του παγκυπρίου Γυμνασίου και της Αρχιεπισκοπής Κύπρου. Το πρώτο του βιβλιοδετείο το 1946 το έκανε στην Λεμεσό και με ανειδίκευτους τεχνίτες τους Λέλλο Κωνσταντινίδη και Ανδρέα Ψωμά.

[vallon]

Συγχαρητήρια...!!!!!!

πολύ ενδιαφέρον τοπικ

[pluton]

Μέσα στις πολλές λόξες που έχω.... έχω και αυτή της συλλογής σπανίων βιβλίων

Βρήκα και αγόρασα.... ένα βιβλίο "ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ" σε αθλία κατάσταση, με κάθε επιμέλεια το συμμάζεψα περιέσωσα ότι ήταν δυνατόν να περισωθεί και το έκανα βιβλίο ....

Το βιβλίο αυτό είναι ΤΕΥΧΟΣ Β το έχει γράψει ο Κωνσταντίνος Καλούσης (ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΑΜΦΟΤΕΡΩΝ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ) εκδόθηκε στην Θεσσαλονίκη (ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ Θ. Κ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΟΥ και Σ/α Οδός Φραγκομαχαλά - Έναντι Βοσνάκ Χάνι)

Μάλιστα αναφέρει:
( Αδεία του Υπουργείου της Παιδείας Υπ αριθμ <αδύνατη η ανάγνωση> και ημερομηνία 12 Μαΐου 1894 Και εγκρίσει της ενταύθα Ιεράς Μητροπόλεως.).

Φυσικά το Υπ Παιδείας είναι το Οθωμανικό... πρόκειται για σχολικό βιβλία στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη.



το εξώφυλλο



Το οπισθόφυλλο.

Ότι μπόρεσα να διασώσω τα ενσωμάτωσα στο βιβλίο που το βιβλιοδέτησα εξ αρχής περισώζοντας τις σελίδες που ήταν διαλυμένες...



Βιβλιοδετημένο με δέρμα η διακόσμηση έγινε με πυρογράφο.

IGNATIOS - WIN_20171228_140612 (3).JPG

Κάτω από την Παλαιά και Νέα Διαθήκη βλέπεται κείμενο γραμμένο σε αραβική γραφή που είναι η γραφή των τούρκων πριν την αλλαγή που έκανε ο Κεμάλ.




Η έγκριση από το Οθωμανικό υπουργείο Παιδείας και την Ι Μητρόπολη.





Έχει αρκετές εικόνες.... για σελιδοδείκτη βρήκα βρήκα στα παλιατζίδικα μια υφασμάτινη ούγια θρησκευτικών θεμάτων ....

[pluton]

ΒΙΒΛΙΟΔΕΤΕΙΟ «Ο ΑΘΩΣ»

http://pluton22.blogspot.gr/2012/06/blog-post_08.html




Η λειτουργία αυτού του εργαστηρίου βιβλιοδεσίας άρχισε να λειτουργεί από τον 20ο αιώνα , για αυτό το βιβλιοδετείο η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ έχει αφιερώσει σχετικό άρθρο στις «ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ» ΜΕ ΤΊΤΛΟ «Μοναστηριακή βιβλιοδεσία» στις 8/2/1998, αλλά μνημονεύεται και στο βιβλίο του ΙΜ Χατζηφώτη εκδόσεις Άγιο Όρος 1985 «Τα εργαστήρια και η αγορά των Καρυών Αγίου Όρους».

Η λειτουργία αυτού του βιβλιοδετείου στο Κουτλουμουσιανό κελλί του Αγίου Ευθυμίου στις Καρυές και απέχει δέκα λεπτά από το κέντρο των Καρυών άρχισε το 1892 και τερμάτισε την λειτουργία του το 1992, από αυτό το εργαστήριο βγήκαν βιβλία υψηλής ποιότητας και διασώθηκαν πλήθος εκκλησιαστικών και λοιπών βιβλίων.

Βέβαια το Άγιο Όρος έχει αναδείξει και άλλα τέτοια εργαστήρια βιβλιοδεσίας και πλήθος βιβλιοδετών Καλαβρυτινών μοναχών στην πλειονότητά τους, ενδεικτικά αναφέρω τους:
Ιερομόναχος Ευθύμιος (1841 με 1926) υπήρξε ο ιδρυτής του βιβλιοδετείου «Ο ΑΘΩΣ».
Μοναχός Νήφων (1877 με 1953) κατά κόσμο Αθανάσιος Λαμπίρης από την Κλειτορία Καλαβρύτων, μαθητής του Ευθυμίου.
Μοναχός Θεόκτιστος (1900 με 1956) κατά κόσμο Θεόδωρος Θεοδωρόπουλος από το χωριό Πύργος της κοινότητας Λετρίνου Ηλείας .
Ιεροδιάκονος Νήφων ( 1912 με 1987) κατά κόσμο Ιωάννης Κουτρουμπής από το χωριό Κραστικοί Καλαβρύτων που υπόγραφε σαν «βιβλιοδέτης».
Ιερομόναχος Νήφων (1942 με 1992) κατά κόσμο Αθανάσιος Μαρώσης.

Το κλίμα που επικρατούσε κατά τα χρόνια που γέρων στο Κουτλουμουσιανό κελλί του Αγίου Ευθυμίου ήταν ο Μοναχός Νήφων με συνοδεία τους μοναχούς Ιωάννη, Ιερώνυμο και Αλέξιο διασώζεται στο ημερολόγιο που κράτησε ο ποιητής Τ.Κ. Παπατσώνης κατά την επίσκεψή του το 1927 . Το βιβλιοδετείο σταδιακά έχασε την αίγλη του, ο Ιερομόναχος Νήφων υπήρξε άριστος τεχνίτης στην διακόσμηση, στο ημερολόγιο του το 1979 έγραφε «Εργασία πολύ με βιβλία, και άνθρωπον δεν έχωμεν βοηθόν». Σε αυτό το ημερολόγιο φαίνεται η αγωνία του για την συνέχιση της βιβλιοδετικής παραδόσεως του Κελιού, πράγματι μετά την κοίμηση του Ιερομόναχου Νήφωνα καμιά εκδοτική δραστηριότητα δεν υπήρξε στο εν λόγω βιβλιοδετείο.




Τα εργαλεία που βλέπετε στον τοίχο δεξιά από τον σταυρό είναι κοσμήματα διακόσμησης, συνήθως έτσι είναι έχουν μεγάλο μπράτσο για να το κρατάει με τα δύο του χέρια ο χρυσοτύπης για σταθερότητα, φυσικά το βιβλίο έχει σταθεροποιηθεί, πρέσα σταθεροποίησης (ξύλινη) βλέπετε κάτω από τον πάγκο στην πρώτη φωτογραφία.

Ως τα τέλη της δεκαετίας του 1980 λειτουργούσε στο Κουτλουμουσιανό κελλί του Αγίου Ευθυμίου το τελευταίο παλαιό βιβλιοδετείο του Αγίου Όρους, με μεταλλικά στοιχεία και κοσμήματα που χρονολογούνταν από τον 16ο-17ο αιώνα. Τελευταίος παραδοσιακός βιβλιοδέτης ο μερακλής γερο-Νήφων.

Σήμερα, ο Γέροντας του Ιβηρίτικου κελλιού της Μεταμορφώσεως π. Κάλλιστος, ανατολικά των Καρυών, έπιασε ξανά το κομμένο νήμα της αγιορείτικης βιβλιοδετικής παράδοσης, δημιουργώντας ένα καλλιτεχνικό βιβλιοδετείο με μηχανήματα κατασκευασμένα στη Λειψία τον 19ο αιώνα.




http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/2017/11/9875.html

[pluton]

IGNATIOS - WIN_20171227_102113 (2).JPG

Για να ευλογίσω τα γένια μου ας παραθέσω μια ακόμα εργασία μου.


Έχω ένα βιβλίο Διογένους Λαερτίου (DIOGENIS LAERTII) εκδόσεις Λειψίας (LIPSIAE) που γράφτηκε το 1833.

Είναι δύο τόμοι ενσωματωμένοι σε ένα βιβλίο. Τα δε περιεχόμενα και οι αναζητήσεις στο τέλος στα Γερμανικά... τα κείμενα στην αρχαία Ελληνική (διαβάζεται άνετα).

Το δερματόδεσα και επικόλλησα την ετικέτα που είχε από την μάνα του....εξωτερικά πια είναι ένα άλλο βιβλίο, εσωτερικά είναι τέλειο (σχεδόν αχρησιμοποίητο, πέρα από κάποιες μολυβιές σε κάποια σημεία).

Το βιβλίο είναι δύο σε ένα η πρώτη φωτο δείχνει το Α βιβλίο ανάλογο υπάρχει και στο Β βιβλίο.
Στην τρίτη φωτο εμφανίζεται η πιο σημειωμένη σελίδα.
Στην τέταρτη φώτο το κωλημένο στο κεφαλάρι είναι από την παλαιά βιβλιοδεσία, οι πυρογραφίες στα καπάκια του βιβλίου είναι πυρογραφίες στο δέρμα που έβαλα.













Ξαναβάζω τις φωτογραφίες διότι κάποιοι είπαν ότι δεν φαίνονται την σειρά που γράφω πιο πάνω δεν ισχύει, φαντάζομαι ότι αντιλαμβάνεστε τα σχόλια σε ποια σειρά πάνε.