Ραν ταν πλαν έγραψε:Δε μιλάμε καθόλου για την ίδια. Η αντίληψη περί δημοκρατίας έχει να κάνει με το αν εξυπηρετεί τα οικονομικά συμφέροντα των πολλών ή των λίγων.
Εσύ θεωρείς ως ''δημοκρατία'' την πολυμορφική πολιτικά αστική δικτατορία και όπως αντιλαμβάνεται ο καθένας τα συμφέροντα που εξυπηρετεί , εγώ θεωρώ δημοκρατία το πολίτευμα που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολλών χωρίς να το περιορίζω στον εαυτό μου, στην γειτονιά μου, στην πόλη μου ή στη χώρα μου.
Η διαφορά μας είναι στο ποιος ορίζει ποιο είναι το συμφέρον των πολλών, Ραν. Στη δημοκρατία που υπερασπίζομαι εγώ, οι πολίτες από μόνοι τους επιλέγουν το συμφέρον τους και η απόφαση των πολλών γίνεται πράξη. Ακόμη κι αν οι πολλοί επιθυμήσουν κάποια στιγμή ή και επιθυμούν για μεγάλο διάστημα οι λίγοι να τους κάνουν κουμάντο, αυτό είναι δική τους επιλογή, που θα κριθεί στην επόμενη εκλογική περίοδο όταν θα έχουν συσσωρεύσει την εμπειρία της προηγούμενης περιόδου και θα κριθούν να συμμετάσχουν στην κοινοβουλευτική διαδικασία. Στη "δημοκρατία" που υπερασπίζεσαι εσύ, που ο ίδιος αποκαλείς δικτατορία, το "συμφέρον των πολλών" είναι μία ιδεοληψία λίγων που αποφασίζουν για τους πολλούς τους οποίους θεωρούν ανίκανους να επιλέξουν το δικό του καλό. Οπότε και σωστά το λες δικτατορία.
Η επίσης μεγάλη μας διαφορά είναι ότι φαίνεται να έχεις ολοκληρωτική αντίληψη των πραγμάτων, ότι δηλαδή εσύ ξέρεις πιο είναι το παγκόσμιο σωστό, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους που δεν ξέρουν. Δεν είναι προσωπικό το θέμα, είναι θέμα ιδεολογίας. Η ιδεολογία του κομμουνισμού είναι ολοκληρωτική. Τα ξέρει όλα και τα έχει όλα έτοιμα, όπως όλες οι αντίστοιχες ιδεολογίες. Όποιος διαφωνεί με την ολοκληρωτική ιδεολογία πρέπει να οδηγηθεί σε "αναμορφωτήρια" κάπου στη Σιβηρία κλπ. για να μπορέσει να δει με τα μάτια του λαγού, κι ας είναι ...κουκουβάγια.
Η μη ολοκληρωτική θεώρηση του κόσμου οδηγεί στη δημοκρατία. Δηλαδή, θεωρούμε ότι κανένας δεν τα ξέρει όλα, όλοι έχουμε καθένας τη δική του αντίληψη για τον κόσμο και προσπαθούμε να βρούμε ένα κοινό στόχο κάνοντας καθένας τις παραχωρήσεις του μπροστά σε αυτή την ανάγκη.
Έχει προβλήματα το σύστημα της δημοκρατίας; Τεράστια. Αλλά η ουσία επιστρέφει πάντοτε στη βάση: έχεις πάντοτε το δικαίωμα να εκφράσεις τη βούλησή σου, να μιλήσεις ελεύθερα, να συμμετάσχεις στα κοινά.
Αν ζούσαμε στη Σοβ. Ένωση του Στάλιν, αυτή την συζήτηση θα την είχαν διακόψει για να με στείλουν σε "αναμορφωτήριο" κάπου στον αρκτικό κύκλο. Δεν ξέρω αν κάτι τέτοιο θα σε ικανοποιούσε ιδεολογικά, αλλά ξέρω ότι εμένα δεν θα με ικανοποιούσε ούτε αυτό, ούτε το αντίστροφο.
