Άλλοτε πραγματικά,άλλοτε υποκριτικά.
Η Ελλάς κατάφερε να διατηρήσει έναν ισχυρό κοινωνικό ιστό και με τη συνδρομή του θρησκεύματος,αν και πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν λαμβάνει μέρος στα μυστήρια της εκκλησίας και ίσως πηγαίνει σε γάμους,βαφτίσια και κάθε Πάσχα.
Έστω και έτσι,δεν έχουμε αρνητικό πρόσημο αλλά θετικό ενώ δεν μπορεί για μία κυβέρνηση να είναι μείζον θέμα το ζήτημα της εκκλησίας,όταν υπάρχουν πολλές άλλες προτεραιότητες.
Λαχουρένιος έγραψε:Ο ισλαμικος κοσμος θελει καμποσους Κεμαλ,να τους εκκοσμικευσει με το ζορι.
Mε άσχημο τρόπο το πέτυχε και ο Χότζα στην Αλβανία.
Γενικότερα,τα κοσμικά καθεστώτα αν και βάναυσου χαρακτήρα ήταν χρήσιμα ώστε να μετριάζεται κάπως ο ισλαμικός φονταμενταλισμός και να περιορίζονται οι αρνητικές εξωτερικότητες.
Ο σοσιαλισμός ή ευρύτερα ο αραβικός εθνικισμός υπηρέτησε έναν σκοπό εξομάλυνσης της κατάστασης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα με τον Νάσερ.
Τον Νοέμβριο του 1965 φανατισμένο πλήθος μουσουλμάνων έκαψε εκκλησία Κοπτών.
Ο Νάσερ τιμώρησε τους επιδρομείς,έχτισε νέα εκκλησία και διεμήνυσε στην κοινότητα:
"Οι Κόπτες είναι αδελφοί μας απο την ίδια σάρκα και οστά".
Η άστοχη δυτική πολιτική διόγκωσε το υπαρκτό πρόβλημα.

