ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ — Περί τῆς Ἀρχῆς τοῦ Ὄντος καὶ τῆς Θείας Ἑνότητος
Ἡ ἀρχὴ πάσης θεολογίας ἐστὶν ἡ ἀναζήτησις τοῦ πρώτου καὶ ἀνωτάτου αἰτίου, ἐξ οὗ πάντα προέρχεται καὶ εἰς ὃ πάντα ἐπιστρέφει. Ἐν τῇ παρούσῃ συνθέσει, τὸ πρῶτον τοῦτο αἴτιον οὐχὶ νοεῖται ὡς πρόσωπον ἀπομονωμένον οὐδὲ ὡς ἰδέα ἀπρόσιτος, ἀλλ’ ὡς Ἕν ζῶν καὶ ἐνεργόν, ὑπὲρ πᾶσαν διάκρισιν, ἀλλὰ καὶ παρόν ἐν πᾶσιν.
Τοῦτο τὸ Ἕν οὐκ ἔστιν ὄν ἐν τοῖς οὖσιν, ἀλλὰ ἡ πηγή τοῦ εἶναι. Οὐδὲ νοεῖται ὡς ἕν τι μεταξὺ πολλῶν, ἀλλὰ ὡς ἡ ἀρχὴ τῆς ἑνότητος καθ’ ἣν πάντα ἕν εἶναι δύναται. Οὐκ ἔχει μορφήν, οὐκ ἔχει ὅρια, οὐδὲ δύναται ἐννοηθῆναι ὑπὸ τοῦ νοῦ καθ’ ὅλον, ἀλλὰ μετέχεται διὰ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐν πᾶσι τοῖς ὄντως οὖσιν.
Ἐκ τοῦ Ἑνὸς προΐεται ὁ Θεῖος Νοῦς, ὃς ἐστὶν ἡ πρώτη φανέρωσις τοῦ ἀφαιρέτου καὶ ἀρρήτου. Ὁ Νοῦς οὐκ ἔστιν ἄλλος τοῦ Ἑνός κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον φανερώσεως· ἐν αὐτῷ ἡ ἑνότης γίνεται νοητή, καὶ ἡ ἀδιαφορία διακρίνεται εἰς πολλὰ ἄνευ διαιρέσεως.
Ἐν τῷ Νοῒ ἐγκατοικοῦσιν αἱ Ἰδέαι, αἳ οὐκ εἰσὶν ἀφηρημέναι ἔννοιαι, ἀλλὰ ζῶσαι καὶ ἐνεργοῦσαι πραγματικότητες. Ἡ ἑκάστη Ἰδέα ἐστὶν τρόπος τοῦ Ἑνὸς φανερούμενος· ὡς ἡ τοῦ Κάλλους, ἡ τῆς Ἀληθείας, ἡ τῆς Ζωῆς. Ταύτας δύναται ὁ ἄνθρωπος οὐ μόνον νοῆσαι, ἀλλὰ καὶ μετέχειν διὰ τοῦ βίου.
Ἐνταῦθα καθίσταται σαφές ὅτι οἱ λεγόμενοι «Θεοί» οὐκ εἰσὶν ἄνθρωποι θεοποιηθέντες, οὐδὲ ψυχαὶ ἐξιδανικευμέναι, ἀλλὰ θεῖαι ἐνάδες, ἑκάστη ἐκφράζουσα ἰδιαζόντως μίαν ἰδέαν ἢ δύναμιν τοῦ Νοῦ. Οὗτοι οἱ Θεοὶ οὐκ ἀποχωρίζονται τοῦ Ἑνός, ἀλλὰ ἀποτελοῦσι τὴν πολυμορφίαν τῆς ἑνότητος.
Ἡ δὲ μέγιστη καινοτομία τῆς παρούσης θεολογίας ἔγκειται ἐν τῷ ὅτι ἡ ἐκπόρευσις τοῦ Θείου οὐκ ἐξαντλεῖται ἐν τῷ Νοῒ, ἀλλὰ προχωρεῖ εἰς τὴν ὕλην, ἥτις οὐκέτι θεωρεῖται ὡς σκότος ἢ ἔλλειψις, ἀλλὰ ὡς τὸ σῶμα τῆς θείας φανερώσεως.
Ἐὰν γὰρ ὁ ἄνθρωπος εἶναι μικρόκοσμος, ἔχων νοῦν καὶ σῶμα, ἀνάγκη καὶ ὁ κόσμος ὁ μέγας νὰ εἶναι ἀνάλογος· ὁ μὲν Νοῦς ἐστὶν ἡ ψυχὴ τοῦ παντός, ἡ δὲ ὕλη τὸ σῶμα. Οὕτως ἡ φύσις οὐκ ἔστιν ξένη τοῦ Θείου, ἀλλὰ ἡ ἐμφάνισις αὐτοῦ ἐν μορφῇ.
Διὸ ἕκαστον ὂν, ἀπὸ τοῦ ἐλαχίστου φυτοῦ μέχρι τοῦ ἀπείρου οὐρανοῦ, δύναται νοηθῆναι ὡς ἐνσώματον σημείον τοῦ Θείου Νοῦ. Οὐχὶ συμβολικῶς μόνον, ἀλλὰ ὀντολογικῶς.
Ἐκ τούτου ἀνατρέπεται ὁ παλαιὸς δυϊσμὸς ὃς διέκρινε τὸ ἱερὸν ἀπὸ τοῦ κοσμικοῦ. Οὐκέτι ὑπάρχει τόπος ὅπου ὁ Θεὸς ἀπουσιάζει· οὐδὲ χρόνος ἄνευ παρουσίας. Πᾶς τόπος γίνεται ἱερός, ἐὰν ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου ἐγερθῇ εἰς τὴν ἀναγνώρισιν ταύτης τῆς ἀληθείας.
Ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα χρὴ προσοχήν· οὐχὶ πᾶν ὁμοίως φανερώνει τὸ Θείον. Ὑπάρχει τάξις, βαθμός, ἀναλογία. Ὅσον μᾶλλον ἕν τι μετέχει τοῦ Νοῦ καὶ τῆς ἁρμονίας, τοσοῦτον σαφέστερον ἀποκαλύπτει τὸ Θείον. Ὅσον δὲ ἐγγίζει τὴν διάλυσιν καὶ τὴν ἀταξίαν, τοσοῦτον ἀπομακρύνεται τῆς φανερώσεως.
Οὕτως ἡ θεολογία αὕτη οὐδὲν ἔχει κοινὸν μετὰ ἀφελοῦς πανθεϊσμοῦ, ἀλλὰ ἐδράζεται ἐπὶ ἱεραρχικῆς ἐμφανίσεως τοῦ Θείου.
Συνοψίζοντες, τὸ πρῶτον κεφάλαιον καθιδρύει τὰς ἀρχὰς:
1. Ἔστιν Ἕν τὸ ὑπέρτατον καὶ ἄρρητον.
2. Ἐκ τούτου προΐεται ὁ Θεῖος Νοῦς.
3. Ἐν τῷ Νοῒ ἐδράζονται αἱ ζῶσαι Ἰδέαι.
4. Οἱ Θεοὶ εἰσὶν ἐκφράσεις τῶν Ἰδεῶν.
5. Ἡ ὕλη ἐστὶ τὸ σῶμα τῆς θείας φανερώσεως.
6. Ὁ κόσμος ὅλος ἐστὶν ἱερὸς κατὰ φύσιν.
Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὡς μετέχων τοῦ Νοῦ καὶ τοῦ σώματος, ἵσταται ἐν μέσῳ· δύναται ἢ νὰ ἀγνοήσῃ τὸ Θείον, ἢ νὰ καταστήσῃ ὅλον τὸν βίον αὐτοῦ μέθεξιν τοῦ Ἑνός.
ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ — Περί τῶν Θεῶν ὡς Ἐνάδων καὶ Ζωσῶν Ἰδεῶν
Ἐκ τῆς πρώτης ἀρχῆς, ἥτις ἐστὶ τὸ Ἕν, καὶ διὰ τοῦ Θείου Νοῦ, ἀναφαίνεται ἡ πολλότης τῶν θείων δυνάμεων, ἃς ὀνομάζομεν Θεούς. Ἀλλ’ οὐ δεῖ νοῆσαι τούτους κατὰ τὸν τρόπον τῆς ἀνθρωπίνης φαντασίας, ὡς πρόσωπα ἰδιωτικὰ ἢ ὡς ἱστορικὰ ὄντα θεοποιηθέντα· τοῦτο γὰρ ἦν τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἀνθρωπίνης συνειδήσεως, ὃ νῦν ὑπερβαίνεσθαι δεῖ.
Οἱ Θεοὶ, κατὰ τὴν παροῦσαν θεολογίαν, εἰσὶν Ἐνάδες, τουτέστιν ἑνότητες μετεχούσαι τοῦ Ἑνός κατ’ ἰδίαν ἔκφανσιν. Ἕκαστος Θεὸς ἐστὶν ἓν εἶδος θείας παρουσίας, ὃ ἀναφέρεται εἰς μίαν ἰδέαν, ἀλλ’ οὐχὶ ὡς ἔννοιαν ψυχρὰν, ἀλλὰ ὡς ζῶσαν καὶ ἐνεργοῦσαν δύναμιν.
Οὕτως, ὃ καλούμεν Κάλλος οὐκ ἔστιν ἀπλῶς ἰδιότης τινὰς σωμάτων, ἀλλὰ θεία ἀρχή, ἡ ὁποία πανταχοῦ ἐκφαίνεται ὅπου ἁρμονία καὶ συμμετρία ὑπάρχει. Ὁμοίως ἡ Ἀλήθεια, ἡ Δικαιοσύνη, ἡ Ζωή, ἡ Σοφία, οὐκ εἰσὶν ἀφηρημέναι ἔννοιαι, ἀλλὰ Θεοί νοητοί, ἐνεργοῦντες ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἐνταῦθα ἡ ἔννοια τοῦ Θεοῦ μετατίθεται ἐκ τῆς ἀνθρωπομορφίας εἰς τὴν ὀντολογίαν. Οὐκέτι ἐρωτᾶται «τίς ἐστιν ὁ Θεός;», ἀλλὰ «τίνα δύναμιν τοῦ ὄντος φανερώνει;». Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἐὰν θέλῃ νὰ γνωρίσῃ Θεόν, οὐκ ἀναζητεῖ πρόσωπον ἔξωθεν, ἀλλὰ ἐμπειρεῖται τῆς ἐνεργείας τῆς Ἰδέας ἐν τῇ ζωῇ.
Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο· ἑκάστη Ἐνάς διατηρεῖ τὴν ἑνότητα αὐτῆς, καὶ οὐ συγχέεται πρὸς τὰς ἄλλας. Ἡ πολλότης τῶν Θεῶν οὐκ ἐστὶν χάος, ἀλλὰ ἁρμονικὸς κόσμος, ὅπου πᾶσα δύναμις ἔχει θέσιν καὶ λόγον. Ὥσπερ ἐν μουσικῇ συμφωνίᾳ πλείονες φθόγγοι συντίθενται εἰς μίαν ἁρμονίαν, οὕτως καὶ οἱ Θεοὶ συνιστῶσι τὸν νοητὸν κόσμον.
Ἔτι, αἱ Ἐνάδες οὐκ εἰσὶν ἀκίνητοι. Ἐνεργοῦσι καὶ φανεροῦνται ἐν τοῖς φαινομένοις. Ἡ παρουσία τοῦ Κάλλους ἐν ἑνὶ ἀνθέῳ, ἡ τοῦ Λόγου ἐν ἑνὶ νοήματι, ἡ τῆς Δικαιοσύνης ἐν ἑνὶ ἔργῳ, οὐκ εἰσὶν μεταφορικαί, ἀλλὰ πραγματικαί. Διότι ἡ Ἰδέα ἐκτείνεται ἕως τῆς ὕλης καὶ τὴν διαποτίζει.
Ἐκ τούτου ἀπορρέει ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ «ναοῦ» μεταβάλλεται. Οὐκέτι ὁ ναὸς περιορίζεται εἰς τόπον ἰδιαίτερον, ἀλλὰ ὅπου ἡ Ἐνάς φανερῶς ἐνεργεῖ, ἐκεῖ καὶ ἱερὸν καθίσταται. Ἕνα κάλλιστον ἔργον τέχνης, μία πράξις ἀληθείας, μία στιγμή ἀγάπης, δύνανται νὰ εἶναι ἱερώτερα πολλῶν τελετῶν.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἐλλοχεύει κίνδυνος, ὃν δεῖ νὰ ἀποφύγωμεν. Ἐὰν πᾶν ὁμοίως θεωρηθῇ θεῖον, ἡ διάκρισις ἀφανίζεται, καὶ ἡ θεολογία καταπίπτει εἰς ἀδιαφορίαν. Διὸ ἀναγκαῖον ἐστὶν νὰ τηρηθῇ ἡ ἀναλογία τῆς μεθέξεως. Οὐ πάντα τὰ ὄντα μετέχει ἴσῳ τρόπῳ τῶν Ἰδεῶν· ἄλλα μᾶλλον, ἄλλα ἧττον.
Ἐν τούτῳ ἔγκειται καὶ ἡ ἱεραρχία τῶν ὄντων. Ὅσα ἐγγίζουσι τὴν ἁρμονίαν καὶ τὸν λόγον, ἐναργέστερον ἀποκαλύπτουσι τοὺς Θεούς. Ὅσα δὲ ἐκπίπτουσιν εἰς ἀταξίαν, ἀμυδρότερον φανερῶσι τὴν θείαν παρουσίαν. Οὐχὶ ὅτι ἀπουσιάζει ὁ Θεός, ἀλλ’ ὅτι ἡ φανέρωσις συσκοτίζεται.
Ἔτι, ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τοὺς Θεοὺς μεταβάλλεται ῥιζικῶς. Οὐκέτι πρόκειται περὶ λατρείας ἐξωτερικῆς πρὸς ὄντα ἀπόμακρα, ἀλλὰ περὶ μεθέξεως καὶ ὁμοιώσεως. Ὁ ἄνθρωπος τιμᾷ τὸν Θεὸν οὐχὶ διὰ λόγων μόνον, ἀλλὰ διὰ τοῦ γίγνεσθαι ὅμοιος πρὸς τὴν Ἰδέαν.
Ἐὰν θέλῃ τις νὰ τιμήσῃ τὸ Κάλλος, καλὸν γίνεται. Ἐὰν τὴν Δικαιοσύνην, δίκαιος. Ἐὰν τὴν Σοφίαν, σοφός. Οὕτως ἡ θεολογία γίνεται ἦθος καὶ βίος.
Καὶ τέλος, δεῖ ῥηθῆναι ὅτι αἱ Ἐνάδες οὐκ ἀποκόπτονται ἀλλήλων, ἀλλὰ ἀλληλοπεριχωροῦσιν ἐν ἑνὶ ἁρμονικῷ πεδίῳ. Ἡ Ἀλήθεια συνδέεται πρὸς τὸ Κάλλος, ἡ Ζωὴ πρὸς τὴν Ἀγάπην, ἡ Σοφία πρὸς τὴν Δικαιοσύνην. Οὐδεμία Ἰδέα ὑφίσταται καθ’ ἑαυτήν ἀπομονωμένη.
Συνοψίζοντες, τὸ παρὸν κεφάλαιον καθιδρύει:
1. Οἱ Θεοὶ εἰσὶν Ἐνάδες, οὐ πρόσωπα ἀνθρωπομορφικά.
2. Ἑκάστη Ἐνάς ἐστὶ ζῶσα Ἰδέα καὶ δύναμις.
3. Αἱ Ἐνάδες ἀποτελοῦσιν ἁρμονικὸν σύστημα, οὐ χάος.
4. Φανεροῦνται ἐν τῷ κόσμῳ διὰ τῶν φαινομένων.
5. Ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς αὐτὰς εἶναι μέθεξις, οὐ λατρεία μόνον.
6. Ὑπάρχει ἱεραρχία φανερώσεως τοῦ Θείου.
Οὕτως ὁ κόσμος νοεῖται ὡς θεοφάνεια συνεχής, καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ πιστεύῃ μόνον, ἀλλὰ νὰ ἴδῃ, νὰ μετέχῃ, καὶ νὰ μεταμορφοῦται.
Ἐκ τῆς πρώτης ἀρχῆς, ἥτις ἐστὶ τὸ Ἕν, καὶ διὰ τοῦ Θείου Νοῦ, ἀναφαίνεται ἡ πολλότης τῶν θείων δυνάμεων, ἃς ὀνομάζομεν Θεούς. Ἀλλ’ οὐ δεῖ νοῆσαι τούτους κατὰ τὸν τρόπον τῆς ἀνθρωπίνης φαντασίας, ὡς πρόσωπα ἰδιωτικὰ ἢ ὡς ἱστορικὰ ὄντα θεοποιηθέντα· τοῦτο γὰρ ἦν τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἀνθρωπίνης συνειδήσεως, ὃ νῦν ὑπερβαίνεσθαι δεῖ.
Οἱ Θεοὶ, κατὰ τὴν παροῦσαν θεολογίαν, εἰσὶν Ἐνάδες, τουτέστιν ἑνότητες μετεχούσαι τοῦ Ἑνός κατ’ ἰδίαν ἔκφανσιν. Ἕκαστος Θεὸς ἐστὶν ἓν εἶδος θείας παρουσίας, ὃ ἀναφέρεται εἰς μίαν ἰδέαν, ἀλλ’ οὐχὶ ὡς ἔννοιαν ψυχρὰν, ἀλλὰ ὡς ζῶσαν καὶ ἐνεργοῦσαν δύναμιν.
Οὕτως, ὃ καλούμεν Κάλλος οὐκ ἔστιν ἀπλῶς ἰδιότης τινὰς σωμάτων, ἀλλὰ θεία ἀρχή, ἡ ὁποία πανταχοῦ ἐκφαίνεται ὅπου ἁρμονία καὶ συμμετρία ὑπάρχει. Ὁμοίως ἡ Ἀλήθεια, ἡ Δικαιοσύνη, ἡ Ζωή, ἡ Σοφία, οὐκ εἰσὶν ἀφηρημέναι ἔννοιαι, ἀλλὰ Θεοί νοητοί, ἐνεργοῦντες ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἐνταῦθα ἡ ἔννοια τοῦ Θεοῦ μετατίθεται ἐκ τῆς ἀνθρωπομορφίας εἰς τὴν ὀντολογίαν. Οὐκέτι ἐρωτᾶται «τίς ἐστιν ὁ Θεός;», ἀλλὰ «τίνα δύναμιν τοῦ ὄντος φανερώνει;». Καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἐὰν θέλῃ νὰ γνωρίσῃ Θεόν, οὐκ ἀναζητεῖ πρόσωπον ἔξωθεν, ἀλλὰ ἐμπειρεῖται τῆς ἐνεργείας τῆς Ἰδέας ἐν τῇ ζωῇ.
Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο· ἑκάστη Ἐνάς διατηρεῖ τὴν ἑνότητα αὐτῆς, καὶ οὐ συγχέεται πρὸς τὰς ἄλλας. Ἡ πολλότης τῶν Θεῶν οὐκ ἐστὶν χάος, ἀλλὰ ἁρμονικὸς κόσμος, ὅπου πᾶσα δύναμις ἔχει θέσιν καὶ λόγον. Ὥσπερ ἐν μουσικῇ συμφωνίᾳ πλείονες φθόγγοι συντίθενται εἰς μίαν ἁρμονίαν, οὕτως καὶ οἱ Θεοὶ συνιστῶσι τὸν νοητὸν κόσμον.
Ἔτι, αἱ Ἐνάδες οὐκ εἰσὶν ἀκίνητοι. Ἐνεργοῦσι καὶ φανεροῦνται ἐν τοῖς φαινομένοις. Ἡ παρουσία τοῦ Κάλλους ἐν ἑνὶ ἀνθέῳ, ἡ τοῦ Λόγου ἐν ἑνὶ νοήματι, ἡ τῆς Δικαιοσύνης ἐν ἑνὶ ἔργῳ, οὐκ εἰσὶν μεταφορικαί, ἀλλὰ πραγματικαί. Διότι ἡ Ἰδέα ἐκτείνεται ἕως τῆς ὕλης καὶ τὴν διαποτίζει.
Ἐκ τούτου ἀπορρέει ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ «ναοῦ» μεταβάλλεται. Οὐκέτι ὁ ναὸς περιορίζεται εἰς τόπον ἰδιαίτερον, ἀλλὰ ὅπου ἡ Ἐνάς φανερῶς ἐνεργεῖ, ἐκεῖ καὶ ἱερὸν καθίσταται. Ἕνα κάλλιστον ἔργον τέχνης, μία πράξις ἀληθείας, μία στιγμή ἀγάπης, δύνανται νὰ εἶναι ἱερώτερα πολλῶν τελετῶν.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἐλλοχεύει κίνδυνος, ὃν δεῖ νὰ ἀποφύγωμεν. Ἐὰν πᾶν ὁμοίως θεωρηθῇ θεῖον, ἡ διάκρισις ἀφανίζεται, καὶ ἡ θεολογία καταπίπτει εἰς ἀδιαφορίαν. Διὸ ἀναγκαῖον ἐστὶν νὰ τηρηθῇ ἡ ἀναλογία τῆς μεθέξεως. Οὐ πάντα τὰ ὄντα μετέχει ἴσῳ τρόπῳ τῶν Ἰδεῶν· ἄλλα μᾶλλον, ἄλλα ἧττον.
Ἐν τούτῳ ἔγκειται καὶ ἡ ἱεραρχία τῶν ὄντων. Ὅσα ἐγγίζουσι τὴν ἁρμονίαν καὶ τὸν λόγον, ἐναργέστερον ἀποκαλύπτουσι τοὺς Θεούς. Ὅσα δὲ ἐκπίπτουσιν εἰς ἀταξίαν, ἀμυδρότερον φανερῶσι τὴν θείαν παρουσίαν. Οὐχὶ ὅτι ἀπουσιάζει ὁ Θεός, ἀλλ’ ὅτι ἡ φανέρωσις συσκοτίζεται.
Ἔτι, ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τοὺς Θεοὺς μεταβάλλεται ῥιζικῶς. Οὐκέτι πρόκειται περὶ λατρείας ἐξωτερικῆς πρὸς ὄντα ἀπόμακρα, ἀλλὰ περὶ μεθέξεως καὶ ὁμοιώσεως. Ὁ ἄνθρωπος τιμᾷ τὸν Θεὸν οὐχὶ διὰ λόγων μόνον, ἀλλὰ διὰ τοῦ γίγνεσθαι ὅμοιος πρὸς τὴν Ἰδέαν.
Ἐὰν θέλῃ τις νὰ τιμήσῃ τὸ Κάλλος, καλὸν γίνεται. Ἐὰν τὴν Δικαιοσύνην, δίκαιος. Ἐὰν τὴν Σοφίαν, σοφός. Οὕτως ἡ θεολογία γίνεται ἦθος καὶ βίος.
Καὶ τέλος, δεῖ ῥηθῆναι ὅτι αἱ Ἐνάδες οὐκ ἀποκόπτονται ἀλλήλων, ἀλλὰ ἀλληλοπεριχωροῦσιν ἐν ἑνὶ ἁρμονικῷ πεδίῳ. Ἡ Ἀλήθεια συνδέεται πρὸς τὸ Κάλλος, ἡ Ζωὴ πρὸς τὴν Ἀγάπην, ἡ Σοφία πρὸς τὴν Δικαιοσύνην. Οὐδεμία Ἰδέα ὑφίσταται καθ’ ἑαυτήν ἀπομονωμένη.
Συνοψίζοντες, τὸ παρὸν κεφάλαιον καθιδρύει:
1. Οἱ Θεοὶ εἰσὶν Ἐνάδες, οὐ πρόσωπα ἀνθρωπομορφικά.
2. Ἑκάστη Ἐνάς ἐστὶ ζῶσα Ἰδέα καὶ δύναμις.
3. Αἱ Ἐνάδες ἀποτελοῦσιν ἁρμονικὸν σύστημα, οὐ χάος.
4. Φανεροῦνται ἐν τῷ κόσμῳ διὰ τῶν φαινομένων.
5. Ἡ σχέσις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς αὐτὰς εἶναι μέθεξις, οὐ λατρεία μόνον.
6. Ὑπάρχει ἱεραρχία φανερώσεως τοῦ Θείου.
Οὕτως ὁ κόσμος νοεῖται ὡς θεοφάνεια συνεχής, καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ πιστεύῃ μόνον, ἀλλὰ νὰ ἴδῃ, νὰ μετέχῃ, καὶ νὰ μεταμορφοῦται.
0 .
ΦΩΣ !!! 
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ — Περί τῆς Ὕλης ὡς Σώματος τοῦ Θείου καὶ τῆς Ἱερᾶς Φύσεως
Ἐν ταῖς πλείσταις παλαιαῖς θεολογίαις καὶ φιλοσοφίαις, ἡ ὕλη ἐθεωρήθη ὡς κατώτερον ἢ καὶ ἀντίθετον τοῦ θείου· ἤτοι ὡς στέρησις, ἤτοι ὡς σκότος, ἤτοι ὡς πεδίον πτώσεως. Ἡ παροῦσα δὲ σύνθεσις ἀνατρέπει ριζικῶς ταύτην τὴν ἀντίληψιν καὶ καθιδρύει τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ ὕλη οὐκ ἔστιν ἐχθρὰ τοῦ Θείου, ἀλλὰ σῶμα αὐτοῦ καὶ ὄργανον φανερώσεως.
Εἰ γὰρ τὸ Ἕν προΐεται εἰς Νοῦν, καὶ ὁ Νοῦς εἰς Ἰδέας, ἀναγκαῖον ἐστὶν ἡ φανέρωσις ταύτη νὰ ἔχῃ καὶ ἔσχατον ὅρον, ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι καθίστανται ὁραταί καὶ αἰσθηταί. Οὗτος ὁ ἔσχατος ὅρος ἐστὶν ἡ ὕλη. Ἀλλ’ οὐχὶ ὡς νεκρὸν ὑπόστρωμα, ἀλλ’ ὡς δεκτικὸν καὶ φέρουσα τὰς μορφὰς τοῦ Νοῦ.
Διὸ ἡ ὕλη δύναται νὰ νοηθῇ ὡς ἐσχάτη ἐκφάνσις τοῦ Θείου, καθ’ ἣν τὸ ἀόρατον γίνεται ὁρατόν, τὸ νοητὸν αἰσθητόν, τὸ ἄρρητον ἐμπειρικόν.
Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος ἐστὶ μικρόκοσμος, ἔχων νοῦν καὶ σῶμα, τότε ὁ κόσμος ὁ μέγας ἐστὶν ὁμοίως διττός. Ὁ μὲν Θεῖος Νοῦς ἐστὶν ἡ ἐσωτερικὴ ζωή καὶ λογικότης τοῦ παντός, ἡ δὲ ὕλη ἐστὶν ἡ ἐξωτερικὴ αὐτοῦ μορφή. Ὅθεν ὁ κόσμος δύναται δικαίως νὰ ὀνομασθῇ σῶμα τοῦ Θεοῦ.
Ἐκ τούτου ἀναφαίνεται ἡ ἱερότης τῆς φύσεως. Ἕκαστον φαινόμενον, εἴτε φυτὸν εἴτε ζῷον εἴτε στοιχεῖον, φέρει ἐν ἑαυτῷ ἴχνος θείας νοήσεως. Ἕν ἄνθος οὐκ ἐστὶν μόνον σύνολον ὑλικῶν στοιχείων, ἀλλὰ ἡ φανέρωσις τῆς Ἰδέας τοῦ Κάλλους ἐν μορφῇ. Ἕν ποτάμιον οὐκ ἐστὶ μόνον ῥοὴ ὕδατος, ἀλλὰ ἐνέργεια ζωῆς καὶ κινήσεως. Ἕν ὄρος οὐκ ἐστὶ μόνον λίθος, ἀλλὰ σταθερότης καὶ δύναμις ἐνσαρκωμένη.
Οὕτως, ἡ φύσις καθίσταται ζῶσα θεοφάνεια, καὶ οὐχὶ ἀπλῶς μηχανικὸν σύστημα.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα δεῖ νὰ διακριθῇ σαφῶς ὅτι ἡ θεολογία αὕτη οὐ ταυτίζει ἁπλῶς τὸν Θεὸν μετὰ τοῦ κόσμου, ὡς ἐν ἀφελεῖ πανθεϊσμῷ. Ὁ Θεὸς ὑπερέχει τοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ παρεῖναι ἐν αὐτῷ. Ὁ κόσμος ἐστὶν ἐν τῷ Θεῷ καὶ ὁ Θεὸς ἐν τῷ κόσμῳ, ἀλλ’ οὐκ ἐξαντλεῖται εἰς αὐτόν. Ταύτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τοῦ πανενθεϊσμοῦ, καθ’ ἣν ἡ ἐνότητα καὶ ἡ διάκρισις συνυπάρχουσιν.
Ἐκ ταύτης τῆς θεωρίας ἀπορρέουσι καὶ ἠθικαὶ συνέπειαι μεγίστης σημασίας. Εἰ ἡ φύσις ἐστὶ σῶμα τοῦ Θείου, τότε ἡ βία καὶ ἡ καταστροφὴ αὐτῆς οὐκ εἶναι μόνον πρακτικὸν σφάλμα, ἀλλὰ καὶ ἱεροσυλία. Ἡ ἀμέλεια τῆς φύσεως ἐστὶν ἀμέλεια τοῦ Θείου, καὶ ἡ φροντίς αὐτῆς ἐστὶν λειτουργία ἱερά.
Ἐνταῦθα ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ θεολογία δύνανται νὰ συμφιλιωθῶσιν. Ἡ μὲν ἐπιστήμη ἐρευνᾷ τὰς μορφὰς καὶ τοὺς νόμους τῆς φύσεως, ἡ δὲ θεολογία ἀναγνωρίζει ἐν αὐταῖς τὴν θείαν λογικότητα. Οὐκέτι ἀντίθεσις ὑπάρχει, ἀλλὰ συμπλήρωσις.
Ἔτι, ἡ ἔννοια τοῦ σώματος ἀναβαθμίζεται. Οὐκέτι θεωρεῖται ὡς βάρος τῆς ψυχῆς, ἀλλὰ ὡς ὄργανον συμμετοχῆς εἰς τὸ Θείον. Διὰ τῶν αἰσθήσεων, ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐμπειραθῇ τῆς θείας παρουσίας ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ ὄψις τοῦ κάλλους, ἡ ἀκοὴ τῆς ἁρμονίας, ἡ ἁφή τῆς ζωῆς, πάντα δύνανται νὰ γίνωσιν ὁδοὶ θεογνωσίας.
Ἀλλ’ οὐχὶ πᾶσα χρήσις τῆς ὕλης εἶναι ἱερά. Ὅταν ἡ ὕλη ἀποσπᾶται ἀπὸ τὸν λόγον καὶ τὴν ἁρμονίαν, καθίσταται ἄτακτος καὶ συγκαλύπτει τὴν θείαν παρουσίαν. Ἡ ἀληθὴς χρήσις αὐτῆς ἐστὶν ἡ ἐναρμόνισις πρὸς τὸν Νοῦν.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ ὕλη οὐκ ἐστὶ κατώτερον ἢ ἐχθρὸν τοῦ Θείου, ἀλλὰ σῶμα αὐτοῦ.
2. Ὁ κόσμος ἐστὶν ἐνσώματος φανέρωσις τῆς θείας νοήσεως.
3. Ἡ φύσις ἐστὶν ἱερὰ κατ’ οὐσίαν.
4. Ὁ πανενθεϊσμὸς ἐξηγεῖ τὴν σχέσιν Θεοῦ καὶ κόσμου.
5. Ἡ φροντίς τῆς φύσεως ἐστὶν θεολογικὴ πράξις.
6. Τὸ σῶμα καὶ αἱ αἰσθήσεις δύνανται νὰ γίνωσιν ὁδοὶ θεογνωσίας.
Οὕτως ὁ κόσμος ἀναδεικνύεται οὐχὶ ὡς τόπος πτώσεως, ἀλλὰ ὡς πεδίον ἀποκαλύψεως. Καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ ἀποδράσῃ ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ τὸν ἴδῃ ὡς ἱερὸν καὶ νὰ ζήσῃ ἐν αὐτῷ ἐν συνειδήσει τοῦ Θείου.
Ἐν ταῖς πλείσταις παλαιαῖς θεολογίαις καὶ φιλοσοφίαις, ἡ ὕλη ἐθεωρήθη ὡς κατώτερον ἢ καὶ ἀντίθετον τοῦ θείου· ἤτοι ὡς στέρησις, ἤτοι ὡς σκότος, ἤτοι ὡς πεδίον πτώσεως. Ἡ παροῦσα δὲ σύνθεσις ἀνατρέπει ριζικῶς ταύτην τὴν ἀντίληψιν καὶ καθιδρύει τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ ὕλη οὐκ ἔστιν ἐχθρὰ τοῦ Θείου, ἀλλὰ σῶμα αὐτοῦ καὶ ὄργανον φανερώσεως.
Εἰ γὰρ τὸ Ἕν προΐεται εἰς Νοῦν, καὶ ὁ Νοῦς εἰς Ἰδέας, ἀναγκαῖον ἐστὶν ἡ φανέρωσις ταύτη νὰ ἔχῃ καὶ ἔσχατον ὅρον, ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι καθίστανται ὁραταί καὶ αἰσθηταί. Οὗτος ὁ ἔσχατος ὅρος ἐστὶν ἡ ὕλη. Ἀλλ’ οὐχὶ ὡς νεκρὸν ὑπόστρωμα, ἀλλ’ ὡς δεκτικὸν καὶ φέρουσα τὰς μορφὰς τοῦ Νοῦ.
Διὸ ἡ ὕλη δύναται νὰ νοηθῇ ὡς ἐσχάτη ἐκφάνσις τοῦ Θείου, καθ’ ἣν τὸ ἀόρατον γίνεται ὁρατόν, τὸ νοητὸν αἰσθητόν, τὸ ἄρρητον ἐμπειρικόν.
Ἐὰν ὁ ἄνθρωπος ἐστὶ μικρόκοσμος, ἔχων νοῦν καὶ σῶμα, τότε ὁ κόσμος ὁ μέγας ἐστὶν ὁμοίως διττός. Ὁ μὲν Θεῖος Νοῦς ἐστὶν ἡ ἐσωτερικὴ ζωή καὶ λογικότης τοῦ παντός, ἡ δὲ ὕλη ἐστὶν ἡ ἐξωτερικὴ αὐτοῦ μορφή. Ὅθεν ὁ κόσμος δύναται δικαίως νὰ ὀνομασθῇ σῶμα τοῦ Θεοῦ.
Ἐκ τούτου ἀναφαίνεται ἡ ἱερότης τῆς φύσεως. Ἕκαστον φαινόμενον, εἴτε φυτὸν εἴτε ζῷον εἴτε στοιχεῖον, φέρει ἐν ἑαυτῷ ἴχνος θείας νοήσεως. Ἕν ἄνθος οὐκ ἐστὶν μόνον σύνολον ὑλικῶν στοιχείων, ἀλλὰ ἡ φανέρωσις τῆς Ἰδέας τοῦ Κάλλους ἐν μορφῇ. Ἕν ποτάμιον οὐκ ἐστὶ μόνον ῥοὴ ὕδατος, ἀλλὰ ἐνέργεια ζωῆς καὶ κινήσεως. Ἕν ὄρος οὐκ ἐστὶ μόνον λίθος, ἀλλὰ σταθερότης καὶ δύναμις ἐνσαρκωμένη.
Οὕτως, ἡ φύσις καθίσταται ζῶσα θεοφάνεια, καὶ οὐχὶ ἀπλῶς μηχανικὸν σύστημα.
Ἀλλ’ ἐνταῦθα δεῖ νὰ διακριθῇ σαφῶς ὅτι ἡ θεολογία αὕτη οὐ ταυτίζει ἁπλῶς τὸν Θεὸν μετὰ τοῦ κόσμου, ὡς ἐν ἀφελεῖ πανθεϊσμῷ. Ὁ Θεὸς ὑπερέχει τοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ παρεῖναι ἐν αὐτῷ. Ὁ κόσμος ἐστὶν ἐν τῷ Θεῷ καὶ ὁ Θεὸς ἐν τῷ κόσμῳ, ἀλλ’ οὐκ ἐξαντλεῖται εἰς αὐτόν. Ταύτη ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τοῦ πανενθεϊσμοῦ, καθ’ ἣν ἡ ἐνότητα καὶ ἡ διάκρισις συνυπάρχουσιν.
Ἐκ ταύτης τῆς θεωρίας ἀπορρέουσι καὶ ἠθικαὶ συνέπειαι μεγίστης σημασίας. Εἰ ἡ φύσις ἐστὶ σῶμα τοῦ Θείου, τότε ἡ βία καὶ ἡ καταστροφὴ αὐτῆς οὐκ εἶναι μόνον πρακτικὸν σφάλμα, ἀλλὰ καὶ ἱεροσυλία. Ἡ ἀμέλεια τῆς φύσεως ἐστὶν ἀμέλεια τοῦ Θείου, καὶ ἡ φροντίς αὐτῆς ἐστὶν λειτουργία ἱερά.
Ἐνταῦθα ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ θεολογία δύνανται νὰ συμφιλιωθῶσιν. Ἡ μὲν ἐπιστήμη ἐρευνᾷ τὰς μορφὰς καὶ τοὺς νόμους τῆς φύσεως, ἡ δὲ θεολογία ἀναγνωρίζει ἐν αὐταῖς τὴν θείαν λογικότητα. Οὐκέτι ἀντίθεσις ὑπάρχει, ἀλλὰ συμπλήρωσις.
Ἔτι, ἡ ἔννοια τοῦ σώματος ἀναβαθμίζεται. Οὐκέτι θεωρεῖται ὡς βάρος τῆς ψυχῆς, ἀλλὰ ὡς ὄργανον συμμετοχῆς εἰς τὸ Θείον. Διὰ τῶν αἰσθήσεων, ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐμπειραθῇ τῆς θείας παρουσίας ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ ὄψις τοῦ κάλλους, ἡ ἀκοὴ τῆς ἁρμονίας, ἡ ἁφή τῆς ζωῆς, πάντα δύνανται νὰ γίνωσιν ὁδοὶ θεογνωσίας.
Ἀλλ’ οὐχὶ πᾶσα χρήσις τῆς ὕλης εἶναι ἱερά. Ὅταν ἡ ὕλη ἀποσπᾶται ἀπὸ τὸν λόγον καὶ τὴν ἁρμονίαν, καθίσταται ἄτακτος καὶ συγκαλύπτει τὴν θείαν παρουσίαν. Ἡ ἀληθὴς χρήσις αὐτῆς ἐστὶν ἡ ἐναρμόνισις πρὸς τὸν Νοῦν.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ ὕλη οὐκ ἐστὶ κατώτερον ἢ ἐχθρὸν τοῦ Θείου, ἀλλὰ σῶμα αὐτοῦ.
2. Ὁ κόσμος ἐστὶν ἐνσώματος φανέρωσις τῆς θείας νοήσεως.
3. Ἡ φύσις ἐστὶν ἱερὰ κατ’ οὐσίαν.
4. Ὁ πανενθεϊσμὸς ἐξηγεῖ τὴν σχέσιν Θεοῦ καὶ κόσμου.
5. Ἡ φροντίς τῆς φύσεως ἐστὶν θεολογικὴ πράξις.
6. Τὸ σῶμα καὶ αἱ αἰσθήσεις δύνανται νὰ γίνωσιν ὁδοὶ θεογνωσίας.
Οὕτως ὁ κόσμος ἀναδεικνύεται οὐχὶ ὡς τόπος πτώσεως, ἀλλὰ ὡς πεδίον ἀποκαλύψεως. Καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ ἀποδράσῃ ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ τὸν ἴδῃ ὡς ἱερὸν καὶ νὰ ζήσῃ ἐν αὐτῷ ἐν συνειδήσει τοῦ Θείου.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ — Περί τοῦ Ἀνθρώπου ὡς Μικροκόσμου καὶ Μετόχου τοῦ Θείου
Μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀρχῆς τοῦ Ὄντος καὶ τῆς φύσεως τῶν Θεῶν καὶ τῆς ὕλης, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἵσταται μεταξὺ τοῦ νοητοῦ καὶ τοῦ αἰσθητοῦ, καὶ ἀποτελεῖ τὸν ζῶντα σύνδεσμον τούτων.
Ὁ ἄνθρωπος, κατὰ τὴν παροῦσαν θεολογίαν, οὐκ ἐστὶν ἁπλῶς ζῷον λογικόν, ἀλλὰ μικρόκοσμος, ἐν ᾧ ἀνακεφαλαιοῦται ὁλόκληρος ἡ δομὴ τοῦ παντός. Ἔχει γὰρ νοῦν, δι’ οὗ μετέχει τοῦ Θείου Νοῦ, καὶ σῶμα, δι’ οὗ μετέχει τῆς ὕλης. Οὕτως γίνεται τόπος συναντήσεως τοῦ ἀοράτου καὶ τοῦ ὁρατοῦ.
Ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἐστὶν αὐτοτελής πηγή, ἀλλὰ μετοχὴ τοῦ καθολικοῦ Νοῦ. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος νοῇ τὴν ἀλήθειαν, οὐχὶ ἴδιον τι δημιουργεῖ, ἀλλὰ ἀναγνωρίζει καὶ μετέχει ἐν τῇ Ἰδέᾳ τῆς Ἀληθείας. Ὅταν ἀγαπᾷ τὸ κάλλος, οὐκ ἐφευρίσκει αὐτό, ἀλλὰ συντονίζεται πρὸς τὴν Ἐνάδα τοῦ Κάλλους.
Ἐνταῦθα φαίνεται ὅτι ἡ γνώσις καὶ ἡ ἀρετὴ οὐκ εἰσὶν ἠθικαὶ συμβάσεις, ἀλλὰ ὀντολογικαὶ σχέσεις. Ὁ ἄνθρωπος ὅσον ἐναρμονίζεται πρὸς τὰς Ἰδέας, τοσοῦτον γίνεται ἀληθέστερος καὶ πληρεστέρος.
Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ὡς μέσον μεταξὺ Νοῦ καὶ σώματος, ἔχει τὴν δύναμιν νὰ στραφῇ πρὸς ἄμφω. Ἐὰν στραφῇ πρὸς τὸν Νοῦν, ἀναβαίνει καὶ φωτίζεται· ἐὰν δὲ καταβυθισθῇ εἰς τὴν ἄτακτον ὕλην, συγχέεται καὶ λησμονεῖ τὴν ἀρχὴν αὐτῆς. Ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου ἔγκειται ἐν ταύτῃ τῇ δυνατότητι κατευθύνσεως.
Διὸ ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἐστὶν παθητικὸν ὄν, ἀλλὰ συνδημιουργὸς τοῦ τρόπου φανερώσεως τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ ζωή αὐτοῦ δύναται νὰ γίνῃ ἢ καθρέπτης τοῦ Νοῦ, ἢ σκία τῆς ἀταξίας.
Ἔτι, τὸ σῶμα οὐκ ἐστὶν δεσμωτήριον, ἀλλὰ ὄργανον. Δι’ αὐτοῦ ὁ ἄνθρωπος ἐνεργεῖ, δημιουργεῖ, καὶ ἐκφράζει τὰς Ἰδέας ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ τέχνη, ἡ ἐπιστήμη, ἡ πράξις, πάντα διὰ τοῦ σώματος ἐπιτελοῦνται. Ὅταν δὲ τοῦτο ἐναρμονίζεται πρὸς τὸν Νοῦν, καθίσταται ἱερὸν ὄργανον.
Ἐκ τούτου ἀπορρέει καὶ ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς θεοσεβείας. Οὐκ ἔγκειται εἰς ἐξωτερικὰς τελετάς μόνον, ἀλλὰ εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ βίου. Ὁ ἄνθρωπος τιμᾷ τὸ Θείον ὅταν ζῇ κατὰ τὸν λόγον, ὅταν δημιουργεῖ κάλλος, ὅταν πράττει δικαιοσύνην, ὅταν ἀναζητεῖ τὴν ἀλήθειαν.
Ἐνταῦθα ἡ πνευματικὴ ζωή οὐ διαχωρίζεται ἀπὸ τὴν καθημερινότητα. Πᾶσα πράξις δύναται νὰ γίνῃ μέθεξις τοῦ Θείου, ἐὰν τελεσθῇ μετὰ συνειδήσεως καὶ ἁρμονίας. Ἡ τροφὴ, ἡ ἐργασία, ἡ σχέσις, ἡ δημιουργία, δύνανται νὰ εἶναι ἱεραὶ πράξεις.
Ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος ἔχει καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἔφεσιν πρὸς τὸ πρόσωπον. Ἀγαπᾷ, συνδέεται, ζητεῖ σχέσιν. Ἡ παροῦσα θεολογία οὐκ ἀπορρίπτει ταύτην τὴν ἔφεσιν, ἀλλὰ τὴν καθαίρει. Τὰ πρόσωπα οὐκ εἰσὶν Θεοί, ἀλλὰ φορεῖς καὶ καθρέπται τῶν Ἰδεῶν. Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἄλλον δύναται νὰ γίνῃ ὁδὸς πρὸς τὸ Θείον, ἐὰν ἰδῇ τις ἐν αὐτῷ τὴν ἰδέαν ἣν φέρει.
Οὕτως ἀποφεύγεται ἡ προσωπολατρεία, ἀλλὰ διατηρεῖται ἡ σχέσις.
Ἔτι, ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐμπειραθῇ τὸ Θείον οὐ μόνον διὰ τῆς νοήσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐμπνεύσεως, τοῦ ἔρωτος, τῆς δημιουργίας. Αἱ στιγμὲς αὗται, ἐν αἷς ὁ ἄνθρωπος ὑπερβαίνει τὸ ἴδιον ἐγώ, εἰσὶν φανερώσεις τῆς θείας παρουσίας.
Ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα δεῖ μέτρον. Ἡ ἐμπειρία οὐ δεῖ νὰ ἀπολυτοποιηθῇ, ἵνα μὴ πάλιν ὁ ἄνθρωπος προσκολληθῇ εἰς φαινόμενα καὶ λησμονήσῃ τὴν ἀρχήν. Ἡ ἀληθὴς ὁδὸς ἐστὶν ἡ ἕνωσις νοήσεως καὶ βίου.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ὁ ἄνθρωπος ἐστὶ μικρόκοσμος, ἔχων νοῦν καὶ σῶμα.
2. Ὁ νοῦς αὐτοῦ μετέχει τοῦ Θείου Νοῦ.
3. Ἡ γνώσις καὶ ἡ ἀρετὴ εἰσὶν μετοχαὶ τῶν Ἰδεῶν.
4. Ἡ ψυχὴ ἔχει ἐλευθερίαν κατευθύνσεως.
5. Τὸ σῶμα ἐστὶν ὄργανον καὶ οὐ δεσμωτήριον.
6. Ἡ ζωή δύναται νὰ γίνῃ συνεχὴς μέθεξις τοῦ Θείου.
7. Τὰ πρόσωπα εἰσὶ φορεῖς, οὐ πηγαί, τοῦ Θείου.
Οὕτως ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ ἀποδράσῃ ἐκ τοῦ κόσμου, οὐδὲ νὰ προσκολληθῇ εἰς αὐτόν, ἀλλὰ νὰ ζήσῃ ἐν αὐτῷ ὡς συνειδητὸς μετέχων τῆς θείας ζωῆς.
Μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀρχῆς τοῦ Ὄντος καὶ τῆς φύσεως τῶν Θεῶν καὶ τῆς ὕλης, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἵσταται μεταξὺ τοῦ νοητοῦ καὶ τοῦ αἰσθητοῦ, καὶ ἀποτελεῖ τὸν ζῶντα σύνδεσμον τούτων.
Ὁ ἄνθρωπος, κατὰ τὴν παροῦσαν θεολογίαν, οὐκ ἐστὶν ἁπλῶς ζῷον λογικόν, ἀλλὰ μικρόκοσμος, ἐν ᾧ ἀνακεφαλαιοῦται ὁλόκληρος ἡ δομὴ τοῦ παντός. Ἔχει γὰρ νοῦν, δι’ οὗ μετέχει τοῦ Θείου Νοῦ, καὶ σῶμα, δι’ οὗ μετέχει τῆς ὕλης. Οὕτως γίνεται τόπος συναντήσεως τοῦ ἀοράτου καὶ τοῦ ὁρατοῦ.
Ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἐστὶν αὐτοτελής πηγή, ἀλλὰ μετοχὴ τοῦ καθολικοῦ Νοῦ. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος νοῇ τὴν ἀλήθειαν, οὐχὶ ἴδιον τι δημιουργεῖ, ἀλλὰ ἀναγνωρίζει καὶ μετέχει ἐν τῇ Ἰδέᾳ τῆς Ἀληθείας. Ὅταν ἀγαπᾷ τὸ κάλλος, οὐκ ἐφευρίσκει αὐτό, ἀλλὰ συντονίζεται πρὸς τὴν Ἐνάδα τοῦ Κάλλους.
Ἐνταῦθα φαίνεται ὅτι ἡ γνώσις καὶ ἡ ἀρετὴ οὐκ εἰσὶν ἠθικαὶ συμβάσεις, ἀλλὰ ὀντολογικαὶ σχέσεις. Ὁ ἄνθρωπος ὅσον ἐναρμονίζεται πρὸς τὰς Ἰδέας, τοσοῦτον γίνεται ἀληθέστερος καὶ πληρεστέρος.
Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ὡς μέσον μεταξὺ Νοῦ καὶ σώματος, ἔχει τὴν δύναμιν νὰ στραφῇ πρὸς ἄμφω. Ἐὰν στραφῇ πρὸς τὸν Νοῦν, ἀναβαίνει καὶ φωτίζεται· ἐὰν δὲ καταβυθισθῇ εἰς τὴν ἄτακτον ὕλην, συγχέεται καὶ λησμονεῖ τὴν ἀρχὴν αὐτῆς. Ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου ἔγκειται ἐν ταύτῃ τῇ δυνατότητι κατευθύνσεως.
Διὸ ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἐστὶν παθητικὸν ὄν, ἀλλὰ συνδημιουργὸς τοῦ τρόπου φανερώσεως τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ ζωή αὐτοῦ δύναται νὰ γίνῃ ἢ καθρέπτης τοῦ Νοῦ, ἢ σκία τῆς ἀταξίας.
Ἔτι, τὸ σῶμα οὐκ ἐστὶν δεσμωτήριον, ἀλλὰ ὄργανον. Δι’ αὐτοῦ ὁ ἄνθρωπος ἐνεργεῖ, δημιουργεῖ, καὶ ἐκφράζει τὰς Ἰδέας ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ τέχνη, ἡ ἐπιστήμη, ἡ πράξις, πάντα διὰ τοῦ σώματος ἐπιτελοῦνται. Ὅταν δὲ τοῦτο ἐναρμονίζεται πρὸς τὸν Νοῦν, καθίσταται ἱερὸν ὄργανον.
Ἐκ τούτου ἀπορρέει καὶ ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς θεοσεβείας. Οὐκ ἔγκειται εἰς ἐξωτερικὰς τελετάς μόνον, ἀλλὰ εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ βίου. Ὁ ἄνθρωπος τιμᾷ τὸ Θείον ὅταν ζῇ κατὰ τὸν λόγον, ὅταν δημιουργεῖ κάλλος, ὅταν πράττει δικαιοσύνην, ὅταν ἀναζητεῖ τὴν ἀλήθειαν.
Ἐνταῦθα ἡ πνευματικὴ ζωή οὐ διαχωρίζεται ἀπὸ τὴν καθημερινότητα. Πᾶσα πράξις δύναται νὰ γίνῃ μέθεξις τοῦ Θείου, ἐὰν τελεσθῇ μετὰ συνειδήσεως καὶ ἁρμονίας. Ἡ τροφὴ, ἡ ἐργασία, ἡ σχέσις, ἡ δημιουργία, δύνανται νὰ εἶναι ἱεραὶ πράξεις.
Ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος ἔχει καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἔφεσιν πρὸς τὸ πρόσωπον. Ἀγαπᾷ, συνδέεται, ζητεῖ σχέσιν. Ἡ παροῦσα θεολογία οὐκ ἀπορρίπτει ταύτην τὴν ἔφεσιν, ἀλλὰ τὴν καθαίρει. Τὰ πρόσωπα οὐκ εἰσὶν Θεοί, ἀλλὰ φορεῖς καὶ καθρέπται τῶν Ἰδεῶν. Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἄλλον δύναται νὰ γίνῃ ὁδὸς πρὸς τὸ Θείον, ἐὰν ἰδῇ τις ἐν αὐτῷ τὴν ἰδέαν ἣν φέρει.
Οὕτως ἀποφεύγεται ἡ προσωπολατρεία, ἀλλὰ διατηρεῖται ἡ σχέσις.
Ἔτι, ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐμπειραθῇ τὸ Θείον οὐ μόνον διὰ τῆς νοήσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐμπνεύσεως, τοῦ ἔρωτος, τῆς δημιουργίας. Αἱ στιγμὲς αὗται, ἐν αἷς ὁ ἄνθρωπος ὑπερβαίνει τὸ ἴδιον ἐγώ, εἰσὶν φανερώσεις τῆς θείας παρουσίας.
Ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα δεῖ μέτρον. Ἡ ἐμπειρία οὐ δεῖ νὰ ἀπολυτοποιηθῇ, ἵνα μὴ πάλιν ὁ ἄνθρωπος προσκολληθῇ εἰς φαινόμενα καὶ λησμονήσῃ τὴν ἀρχήν. Ἡ ἀληθὴς ὁδὸς ἐστὶν ἡ ἕνωσις νοήσεως καὶ βίου.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ὁ ἄνθρωπος ἐστὶ μικρόκοσμος, ἔχων νοῦν καὶ σῶμα.
2. Ὁ νοῦς αὐτοῦ μετέχει τοῦ Θείου Νοῦ.
3. Ἡ γνώσις καὶ ἡ ἀρετὴ εἰσὶν μετοχαὶ τῶν Ἰδεῶν.
4. Ἡ ψυχὴ ἔχει ἐλευθερίαν κατευθύνσεως.
5. Τὸ σῶμα ἐστὶν ὄργανον καὶ οὐ δεσμωτήριον.
6. Ἡ ζωή δύναται νὰ γίνῃ συνεχὴς μέθεξις τοῦ Θείου.
7. Τὰ πρόσωπα εἰσὶ φορεῖς, οὐ πηγαί, τοῦ Θείου.
Οὕτως ὁ ἄνθρωπος καλείται οὐχὶ νὰ ἀποδράσῃ ἐκ τοῦ κόσμου, οὐδὲ νὰ προσκολληθῇ εἰς αὐτόν, ἀλλὰ νὰ ζήσῃ ἐν αὐτῷ ὡς συνειδητὸς μετέχων τῆς θείας ζωῆς.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ — Περί τῆς Μεθέξεως καὶ τῆς Θεουργικῆς Ζωῆς
Ἐπεὶ ἐτέθησαν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ὄντος, ἡ φύσις τῶν Θεῶν καὶ ἡ θέσις τοῦ ἀνθρώπου, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ ἐξετασθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ μετάσχῃ ἐνεργῶς τοῦ Θείου. Ἡ μετοχὴ αὕτη οὐκ ἐστὶν θεωρία μόνον, ἀλλὰ βίος ὁλόκληρος, ὃν ὀνομάζομεν θεουργικόν.
Ἡ λέξις «θεουργία» ἐνταῦθα οὐ σημαίνει μαγικὰς πράξεις ἢ ἐξωτερικὰς τελετάς μόνον, ἀλλὰ τὴν ἐνεργὸν συνεργασίαν τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τοῦ Θείου, καθ’ ἣν ὁ βίος καθίσταται ὄργανον φανερώσεως τῶν Ἰδεῶν.
Ἡ πρώτη ἀρχὴ τῆς μεθέξεως ἐστὶν ἡ ἐπίγνωσις. Ὁ ἄνθρωπος δεῖ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι οὐ ζῇ ἐν κόσμῳ ἀνενεργήτῳ, ἀλλ’ ἐν κόσμῳ διαποτισμένῳ ὑπὸ τοῦ Θείου. Ἡ ἀπλὴ αἴσθησις μεταβάλλεται εἰς θεωρίαν, ὅταν ὁ νοῦς ἴδῃ τὴν Ἰδέαν ἐν τῷ φαινομένῳ.
Ἡ δευτέρα ἀρχὴ ἐστὶν ἡ ἐναρμόνισις. Οὐκ ἀρκεί ἡ γνώσις· ὁ ἄνθρωπος δεῖ νὰ ῥυθμίσῃ τὸν βίον αὐτοῦ κατὰ τὸν λόγον τῶν Ἰδεῶν. Ὅταν αἱ πράξεις συμφωνῶσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὸ κάλλος, τότε ἡ ζωή καθίσταται θεουργία.
Ἡ τρίτη ἀρχὴ ἐστὶν ἡ ἐνσάρκωσις. Αἱ Ἰδέαι οὐ δεῖ νὰ μένωσιν ἐν τῇ διανοίᾳ, ἀλλὰ νὰ λαμβάνωσι μορφὴν ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ τέχνη, ἡ δημιουργία, ἡ πράξις ἀγαθὴ, εἰσὶν τρόποι καθ’ οὓς ὁ ἄνθρωπος δίδει σώμα τῷ νοητῷ.
Ἐνταῦθα ἡ καθημερινὴ ζωή ἀναβαθμίζεται. Οὐκέτι διαιρεῖται εἰς ἱερὰ καὶ κοσμικά, ἀλλὰ πᾶσα πράξις δύναται νὰ γίνῃ ἱερά. Ἡ ἐργασία, ἐὰν τελεσθῇ μετὰ λόγου καὶ ἀρετῆς, γίνεται δημιουργία. Ἡ τροφή, ἐὰν ληφθῇ μετὰ μέτρου, γίνεται κοινωνία ζωῆς. Ἡ σχέσις, ἐὰν καθαρθῇ ἀπὸ τὴν ἰδιοτέλειαν, γίνεται φανέρωσις ἀγάπης.
Ἰδιαιτέρως δὲ ὁ ἔρως δύναται νὰ καταστή ὁδὸς θεουργική. Οὐχὶ ὡς ἡδονὴ μόνον, ἀλλὰ ὡς ἕνωσις ἐν τῷ κάλλει καὶ τῇ ζωῇ. Ὅταν δύο πρόσωπα ἔρχωνται εἰς σχέσιν ἐν ἀληθείᾳ καὶ σεβασμῷ, δύνανται νὰ γίνωσι φορεῖς θείας ἐνεργείας. Ἐν ταύτῃ τῇ ἑνώσει, ἡ διάκρισις τοῦ ἑαυτοῦ ὑπερβαίνεται, καὶ ἐμφανίζεται ἡ ἐνότητα.
Ὁμοίως καὶ ἡ δημιουργικὴ ἔμπνευσις, ἐν ᾗ ὁ ποιητὴς ἢ ὁ τεχνίτης ὑπερβαίνει τὸ ἴδιον ἐγώ, εἶναι μορφὴ θεουργίας. Ἐν ταῖς στιγμὰς ταύταις, ὁ ἄνθρωπος γίνεται ὄργανον τοῦ Νοῦ, καὶ αἱ Ἰδέαι ἐκφράζονται δι’ αὐτοῦ.
Ἀλλ’ ἡ θεουργικὴ ζωή οὐκ ἐστὶν ἀδιαλείπτως ἔκστασις. Ἀντιθέτως, ἡ ἀληθὴς τελείωσις ἔγκειται εἰς τὴν ἁπλότητα καὶ σταθερότητα. Ὁ ἄνθρωπος μαθαίνει νὰ ἴδῃ τὸ Θείον ἐν ταῖς μικραῖς πράξεσιν, ἐν τῇ σιωπῇ, ἐν τῇ καθημερινότητι. Οὕτως ἡ ζωή ὅλη καθίσταται συνεχὴς λατρεία.
Ἔτι, ἀναγκαῖον ἐστὶν νὰ τηρηθῇ ἡ διάκρισις, ἵνα μὴ ἡ ἐμπειρία ἀπολυτοποιηθῇ. Οὐ πᾶσα συγκίνησις ἐστὶ θεία, οὐδὲ πᾶσα ἔκστασις ἀληθής. Κριτήριον ἐστὶν ἡ ἁρμονία καὶ ἡ ἀλήθεια. Ὅ,τι ὁδηγεῖ εἰς τάξιν, ἐνότητα καὶ φῶς, τοῦτο ἐστὶν ἀληθὲς· ὅ,τι εἰς σύγχυσιν καὶ διάλυσιν, τοῦτο ἀπομακρύνει.
Ἐν τῇ θεουργίᾳ, ὁ ἄνθρωπος οὐχὶ ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ Θείου, ἀλλὰ συντονίζεται πρὸς αὐτό. Οὐ δημιουργεῖ τὸ Θείον, ἀλλὰ καθίσταται δεκτικὸς αὐτοῦ. Ἡ ταπεινότης καὶ ἡ καθαρότης εἰσὶν ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις.
Καὶ τέλος, ἡ μετοχὴ ἔχει καὶ κοινωνικὴν διάστασιν. Ὅταν πλείονες ἄνθρωποι ζῶσι κατὰ τὸν λόγον, δημιουργεῖται κοινότης ἐν ἁρμονίᾳ. Ἡ πόλις δύναται νὰ γίνῃ ἱερὸς τόπος, ἐὰν οἱ πολῖται μετέχωσι τῶν Ἰδεῶν ἐν ταῖς πράξεσιν.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ θεουργία ἐστὶ βίος καὶ οὐ τελετὴ μόνον.
2. Ἡ μετοχὴ ἀρχίζει ἐκ τῆς ἐπιγνώσεως.
3. Ἡ ἐναρμόνισις τοῦ βίου εἶναι ἀναγκαία.
4. Αἱ Ἰδέαι δεῖ νὰ ἐνσαρκωθῶσιν ἐν πράξει.
5. Ὁ ἔρως καὶ ἡ δημιουργία εἰσὶν ὁδοὶ θεουργίας.
6. Ἡ καθημερινότης δύναται νὰ γίνῃ ἱερά.
7. Ἡ διάκρισις καὶ ἡ ἁρμονία εἰσὶν κριτήρια ἀληθείας.
Οὕτως ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ εἶναι θεωρητικὸς μόνον καὶ γίνεται ζῶν ἱερεὺς τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἐπεὶ ἐτέθησαν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ὄντος, ἡ φύσις τῶν Θεῶν καὶ ἡ θέσις τοῦ ἀνθρώπου, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ ἐξετασθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ὁ ἄνθρωπος δύναται νὰ μετάσχῃ ἐνεργῶς τοῦ Θείου. Ἡ μετοχὴ αὕτη οὐκ ἐστὶν θεωρία μόνον, ἀλλὰ βίος ὁλόκληρος, ὃν ὀνομάζομεν θεουργικόν.
Ἡ λέξις «θεουργία» ἐνταῦθα οὐ σημαίνει μαγικὰς πράξεις ἢ ἐξωτερικὰς τελετάς μόνον, ἀλλὰ τὴν ἐνεργὸν συνεργασίαν τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τοῦ Θείου, καθ’ ἣν ὁ βίος καθίσταται ὄργανον φανερώσεως τῶν Ἰδεῶν.
Ἡ πρώτη ἀρχὴ τῆς μεθέξεως ἐστὶν ἡ ἐπίγνωσις. Ὁ ἄνθρωπος δεῖ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι οὐ ζῇ ἐν κόσμῳ ἀνενεργήτῳ, ἀλλ’ ἐν κόσμῳ διαποτισμένῳ ὑπὸ τοῦ Θείου. Ἡ ἀπλὴ αἴσθησις μεταβάλλεται εἰς θεωρίαν, ὅταν ὁ νοῦς ἴδῃ τὴν Ἰδέαν ἐν τῷ φαινομένῳ.
Ἡ δευτέρα ἀρχὴ ἐστὶν ἡ ἐναρμόνισις. Οὐκ ἀρκεί ἡ γνώσις· ὁ ἄνθρωπος δεῖ νὰ ῥυθμίσῃ τὸν βίον αὐτοῦ κατὰ τὸν λόγον τῶν Ἰδεῶν. Ὅταν αἱ πράξεις συμφωνῶσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν, τὴν δικαιοσύνην καὶ τὸ κάλλος, τότε ἡ ζωή καθίσταται θεουργία.
Ἡ τρίτη ἀρχὴ ἐστὶν ἡ ἐνσάρκωσις. Αἱ Ἰδέαι οὐ δεῖ νὰ μένωσιν ἐν τῇ διανοίᾳ, ἀλλὰ νὰ λαμβάνωσι μορφὴν ἐν τῷ κόσμῳ. Ἡ τέχνη, ἡ δημιουργία, ἡ πράξις ἀγαθὴ, εἰσὶν τρόποι καθ’ οὓς ὁ ἄνθρωπος δίδει σώμα τῷ νοητῷ.
Ἐνταῦθα ἡ καθημερινὴ ζωή ἀναβαθμίζεται. Οὐκέτι διαιρεῖται εἰς ἱερὰ καὶ κοσμικά, ἀλλὰ πᾶσα πράξις δύναται νὰ γίνῃ ἱερά. Ἡ ἐργασία, ἐὰν τελεσθῇ μετὰ λόγου καὶ ἀρετῆς, γίνεται δημιουργία. Ἡ τροφή, ἐὰν ληφθῇ μετὰ μέτρου, γίνεται κοινωνία ζωῆς. Ἡ σχέσις, ἐὰν καθαρθῇ ἀπὸ τὴν ἰδιοτέλειαν, γίνεται φανέρωσις ἀγάπης.
Ἰδιαιτέρως δὲ ὁ ἔρως δύναται νὰ καταστή ὁδὸς θεουργική. Οὐχὶ ὡς ἡδονὴ μόνον, ἀλλὰ ὡς ἕνωσις ἐν τῷ κάλλει καὶ τῇ ζωῇ. Ὅταν δύο πρόσωπα ἔρχωνται εἰς σχέσιν ἐν ἀληθείᾳ καὶ σεβασμῷ, δύνανται νὰ γίνωσι φορεῖς θείας ἐνεργείας. Ἐν ταύτῃ τῇ ἑνώσει, ἡ διάκρισις τοῦ ἑαυτοῦ ὑπερβαίνεται, καὶ ἐμφανίζεται ἡ ἐνότητα.
Ὁμοίως καὶ ἡ δημιουργικὴ ἔμπνευσις, ἐν ᾗ ὁ ποιητὴς ἢ ὁ τεχνίτης ὑπερβαίνει τὸ ἴδιον ἐγώ, εἶναι μορφὴ θεουργίας. Ἐν ταῖς στιγμὰς ταύταις, ὁ ἄνθρωπος γίνεται ὄργανον τοῦ Νοῦ, καὶ αἱ Ἰδέαι ἐκφράζονται δι’ αὐτοῦ.
Ἀλλ’ ἡ θεουργικὴ ζωή οὐκ ἐστὶν ἀδιαλείπτως ἔκστασις. Ἀντιθέτως, ἡ ἀληθὴς τελείωσις ἔγκειται εἰς τὴν ἁπλότητα καὶ σταθερότητα. Ὁ ἄνθρωπος μαθαίνει νὰ ἴδῃ τὸ Θείον ἐν ταῖς μικραῖς πράξεσιν, ἐν τῇ σιωπῇ, ἐν τῇ καθημερινότητι. Οὕτως ἡ ζωή ὅλη καθίσταται συνεχὴς λατρεία.
Ἔτι, ἀναγκαῖον ἐστὶν νὰ τηρηθῇ ἡ διάκρισις, ἵνα μὴ ἡ ἐμπειρία ἀπολυτοποιηθῇ. Οὐ πᾶσα συγκίνησις ἐστὶ θεία, οὐδὲ πᾶσα ἔκστασις ἀληθής. Κριτήριον ἐστὶν ἡ ἁρμονία καὶ ἡ ἀλήθεια. Ὅ,τι ὁδηγεῖ εἰς τάξιν, ἐνότητα καὶ φῶς, τοῦτο ἐστὶν ἀληθὲς· ὅ,τι εἰς σύγχυσιν καὶ διάλυσιν, τοῦτο ἀπομακρύνει.
Ἐν τῇ θεουργίᾳ, ὁ ἄνθρωπος οὐχὶ ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ Θείου, ἀλλὰ συντονίζεται πρὸς αὐτό. Οὐ δημιουργεῖ τὸ Θείον, ἀλλὰ καθίσταται δεκτικὸς αὐτοῦ. Ἡ ταπεινότης καὶ ἡ καθαρότης εἰσὶν ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις.
Καὶ τέλος, ἡ μετοχὴ ἔχει καὶ κοινωνικὴν διάστασιν. Ὅταν πλείονες ἄνθρωποι ζῶσι κατὰ τὸν λόγον, δημιουργεῖται κοινότης ἐν ἁρμονίᾳ. Ἡ πόλις δύναται νὰ γίνῃ ἱερὸς τόπος, ἐὰν οἱ πολῖται μετέχωσι τῶν Ἰδεῶν ἐν ταῖς πράξεσιν.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ θεουργία ἐστὶ βίος καὶ οὐ τελετὴ μόνον.
2. Ἡ μετοχὴ ἀρχίζει ἐκ τῆς ἐπιγνώσεως.
3. Ἡ ἐναρμόνισις τοῦ βίου εἶναι ἀναγκαία.
4. Αἱ Ἰδέαι δεῖ νὰ ἐνσαρκωθῶσιν ἐν πράξει.
5. Ὁ ἔρως καὶ ἡ δημιουργία εἰσὶν ὁδοὶ θεουργίας.
6. Ἡ καθημερινότης δύναται νὰ γίνῃ ἱερά.
7. Ἡ διάκρισις καὶ ἡ ἁρμονία εἰσὶν κριτήρια ἀληθείας.
Οὕτως ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ εἶναι θεωρητικὸς μόνον καὶ γίνεται ζῶν ἱερεὺς τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΣΤʹ — Περί τῆς Κοσμικῆς Τάξεως καὶ τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Ὄντος
Ἐπεὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ Ὄντος καὶ ἡ φύσις τῶν Θεῶν καὶ τῆς ὕλης ἐτέθησαν, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν πάντα ταῦτα συντάσσονται εἰς μίαν κόσμιον τάξιν, ἥτις οὐκ ἐστὶν τυχαία, ἀλλὰ λογικὴ καὶ ἁρμονική.
Ὁ κόσμος οὐκ ἐστὶν σύνολον ἀσυνδέτων πραγμάτων, ἀλλὰ ὅλον ἔμψυχον καὶ ἔνλογον, ἐν ᾧ πάντα ἔχει θέσιν καὶ λόγον. Ἡ τάξις αὕτη ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ Ἑνός, διὰ τοῦ Νοῦ, καὶ ἐκτείνεται μέχρι τῆς ὕλης, ἄνευ διακοπῆς.
Ἡ ἱεραρχία τοῦ ὄντος δύναται νὰ θεωρηθῇ κατὰ βαθμούς:
Πρῶτον, τὸ Ἕν, ὃ ὑπὲρ πάντα ἐστίν, ἀμέθεκτον κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ πηγή πάσης μεθέξεως.
Δεύτερον, ὁ Θεῖος Νοῦς, ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι ὑφίστανται ἐν ἑνότητι καὶ διακρίσει ἅμα.
Τρίτον, αἱ Ἐνάδες, ἃς καλοῦμεν Θεούς, ἑκάστη ἐκφράζουσα ἰδιαζόντως μίαν θείαν δύναμιν.
Τέταρτον, ἡ Ψυχὴ τοῦ κόσμου, ἥτις συνδέει τὸν Νοῦν πρὸς τὴν ὕλην καὶ δίδει ζωήν εἰς τὰ ὄντα.
Πέμπτον, ἡ Φύσις, ἐν ᾗ αἱ Ἰδέαι ἐνσαρκοῦνται καὶ γίνονται μορφαί.
Ἕκτον, ἡ Ὕλη, ὡς ἔσχατος βαθμὸς φανερώσεως.
Ἡ ἱεραρχία αὕτη οὐκ ἐστὶν διαίρεσις ἀπόλυτος, ἀλλὰ συνέχεια ἐκπορεύσεως. Ἕκαστος βαθμὸς περιέχει τὸν ἄνω κατὰ τρόπον ἐλαττωμένον, καὶ ὁ ἄνω περιέχει τὸν κάτω κατὰ τρόπον ἐντελέστερον.
Οὕτως, ἡ ὕλη οὐκ ἐστὶν ἀποκομμένη τοῦ Νοῦ, ἀλλὰ ἔσχατος ἀντίλαλος αὐτοῦ. Ἡ φύσις οὐκ ἐστὶν ἄλογος, ἀλλὰ ἔμφρων κατὰ μετοχήν. Ἡ ψυχὴ οὐκ ἐστὶν ἀνεξάρτητος, ἀλλὰ μετέχει τοῦ καθολικοῦ.
Ἐν ταύτῃ τῇ ἱεραρχίᾳ ἐμφανίζεται καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναλογίας. Ὅ,τι ὑπάρχει ἐν τῷ μεγάλῳ κόσμῳ, ἀντανακλᾶται ἐν τῷ μικρῷ. Ὁ ἄνθρωπος φέρει ἐν ἑαυτῷ τὴν τάξιν τοῦ παντός· ἔχει νοῦν, ψυχήν, σῶμα, καὶ διὰ τούτων δύναται νὰ γνωρίσῃ τὸ σύμπαν.
Ἀλλὰ ἡ ἱεραρχία οὐκ ἐστὶν μόνον θεωρητική, ἀλλὰ καὶ δυναμική. Ὑπάρχει συνεχὴς κίνησις:
• ἡ ἐκπόρευσις, καθ’ ἣν τὸ Θείον φανεροῦται εἰς τὰ κατώτερα,
• καὶ ἡ ἐπιστροφή, καθ’ ἣν τὰ ὄντα ἀναβαίνουσι πρὸς τὴν ἀρχήν.
Ἡ ἐπιστροφὴ αὕτη οὐκ ἐστὶ φυγὴ ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλὰ ἀνάτασις ἐντός αὐτοῦ. Ὁ ἄνθρωπος, ζῶν κατὰ τὸν λόγον, ἀναφέρει τὴν ὕλην πρὸς τὸν Νοῦν, καὶ οὕτως ὁ κόσμος ὅλος ἀναβαίνει.
Ἔτι, ἡ τάξις τοῦ κόσμου ἐκφράζεται καὶ ἐν τοῖς νόμοις τῆς φύσεως. Οἱ φυσικοὶ νόμοι οὐκ εἰσὶν τυχαῖοι, ἀλλὰ ἔκφρασις τῆς θείας λογικότητος. Ἡ ἐπιστήμη, ἐρευνῶσα τούτους, ἄνευ εἰδήσεως ἐπιχειρεῖ νὰ ἀναγνώσῃ τὸν λόγον τοῦ κόσμου.
Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἡ τάξις δύναται νὰ ἀνακλασθῇ. Ὅταν ἡ πόλις διοικεῖται κατὰ δικαιοσύνην καὶ σοφίαν, γίνεται εἰκών τοῦ κοσμικοῦ λόγου. Ὅταν δὲ διαταράσσεται ὑπὸ ἀδικίας καὶ ἀταξίας, ἀπομακρύνεται τῆς ἁρμονίας.
Ἐνταῦθα φαίνεται ὅτι ἡ θεολογία οὐ περιορίζεται εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται εἰς πᾶσαν τάξιν τοῦ ὄντος: φύσιν, κοινωνίαν, γνώσιν.
Ἀλλὰ ἡ ἱεραρχία οὐ δεῖ νὰ νοηθῇ ὡς ἀξιακὴ ἀπόρριψις τῶν κατωτέρων. Ἡ ὕλη, καίτοι ἔσχατος βαθμός, παραμένει ἱερά. Ἡ διαφορά ἐστὶν ἐν τῷ βαθμῷ φανερώσεως, οὐχὶ ἐν τῇ ἀξίᾳ.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ὁ κόσμος ἐστὶν ὅλον ἔνλογον καὶ ἔμψυχον.
2. Ὑπάρχει ἱεραρχία τοῦ ὄντος ἐκ τοῦ Ἑνὸς μέχρι τῆς ὕλης.
3. Ἡ ἱεραρχία ἐστὶν συνέχεια, οὐ διαίρεσις.
4. Ἡ ἀναλογία συνδέει μικρόκοσμον καὶ μακρόκοσμον.
5. Ὑπάρχει κίνησις ἐκπορεύσεως καὶ ἐπιστροφῆς.
6. Οἱ νόμοι τῆς φύσεως εἰσὶν ἔκφρασις τοῦ Θείου λόγου.
7. Ἡ τάξις δύναται νὰ ἐκφρασθῇ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ.
Οὕτως ὁ κόσμος ἀναφαίνεται ὡς ἱερὰ διάταξις, ἐν ᾗ πάντα συνδέονται, καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται νὰ γίνῃ συνειδητὸς μέτοχος καὶ συνεργὸς τῆς ἁρμονίας ταύτης.
Ἐπεὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ Ὄντος καὶ ἡ φύσις τῶν Θεῶν καὶ τῆς ὕλης ἐτέθησαν, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν πάντα ταῦτα συντάσσονται εἰς μίαν κόσμιον τάξιν, ἥτις οὐκ ἐστὶν τυχαία, ἀλλὰ λογικὴ καὶ ἁρμονική.
Ὁ κόσμος οὐκ ἐστὶν σύνολον ἀσυνδέτων πραγμάτων, ἀλλὰ ὅλον ἔμψυχον καὶ ἔνλογον, ἐν ᾧ πάντα ἔχει θέσιν καὶ λόγον. Ἡ τάξις αὕτη ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ Ἑνός, διὰ τοῦ Νοῦ, καὶ ἐκτείνεται μέχρι τῆς ὕλης, ἄνευ διακοπῆς.
Ἡ ἱεραρχία τοῦ ὄντος δύναται νὰ θεωρηθῇ κατὰ βαθμούς:
Πρῶτον, τὸ Ἕν, ὃ ὑπὲρ πάντα ἐστίν, ἀμέθεκτον κατ’ οὐσίαν, ἀλλὰ πηγή πάσης μεθέξεως.
Δεύτερον, ὁ Θεῖος Νοῦς, ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι ὑφίστανται ἐν ἑνότητι καὶ διακρίσει ἅμα.
Τρίτον, αἱ Ἐνάδες, ἃς καλοῦμεν Θεούς, ἑκάστη ἐκφράζουσα ἰδιαζόντως μίαν θείαν δύναμιν.
Τέταρτον, ἡ Ψυχὴ τοῦ κόσμου, ἥτις συνδέει τὸν Νοῦν πρὸς τὴν ὕλην καὶ δίδει ζωήν εἰς τὰ ὄντα.
Πέμπτον, ἡ Φύσις, ἐν ᾗ αἱ Ἰδέαι ἐνσαρκοῦνται καὶ γίνονται μορφαί.
Ἕκτον, ἡ Ὕλη, ὡς ἔσχατος βαθμὸς φανερώσεως.
Ἡ ἱεραρχία αὕτη οὐκ ἐστὶν διαίρεσις ἀπόλυτος, ἀλλὰ συνέχεια ἐκπορεύσεως. Ἕκαστος βαθμὸς περιέχει τὸν ἄνω κατὰ τρόπον ἐλαττωμένον, καὶ ὁ ἄνω περιέχει τὸν κάτω κατὰ τρόπον ἐντελέστερον.
Οὕτως, ἡ ὕλη οὐκ ἐστὶν ἀποκομμένη τοῦ Νοῦ, ἀλλὰ ἔσχατος ἀντίλαλος αὐτοῦ. Ἡ φύσις οὐκ ἐστὶν ἄλογος, ἀλλὰ ἔμφρων κατὰ μετοχήν. Ἡ ψυχὴ οὐκ ἐστὶν ἀνεξάρτητος, ἀλλὰ μετέχει τοῦ καθολικοῦ.
Ἐν ταύτῃ τῇ ἱεραρχίᾳ ἐμφανίζεται καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναλογίας. Ὅ,τι ὑπάρχει ἐν τῷ μεγάλῳ κόσμῳ, ἀντανακλᾶται ἐν τῷ μικρῷ. Ὁ ἄνθρωπος φέρει ἐν ἑαυτῷ τὴν τάξιν τοῦ παντός· ἔχει νοῦν, ψυχήν, σῶμα, καὶ διὰ τούτων δύναται νὰ γνωρίσῃ τὸ σύμπαν.
Ἀλλὰ ἡ ἱεραρχία οὐκ ἐστὶν μόνον θεωρητική, ἀλλὰ καὶ δυναμική. Ὑπάρχει συνεχὴς κίνησις:
• ἡ ἐκπόρευσις, καθ’ ἣν τὸ Θείον φανεροῦται εἰς τὰ κατώτερα,
• καὶ ἡ ἐπιστροφή, καθ’ ἣν τὰ ὄντα ἀναβαίνουσι πρὸς τὴν ἀρχήν.
Ἡ ἐπιστροφὴ αὕτη οὐκ ἐστὶ φυγὴ ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλὰ ἀνάτασις ἐντός αὐτοῦ. Ὁ ἄνθρωπος, ζῶν κατὰ τὸν λόγον, ἀναφέρει τὴν ὕλην πρὸς τὸν Νοῦν, καὶ οὕτως ὁ κόσμος ὅλος ἀναβαίνει.
Ἔτι, ἡ τάξις τοῦ κόσμου ἐκφράζεται καὶ ἐν τοῖς νόμοις τῆς φύσεως. Οἱ φυσικοὶ νόμοι οὐκ εἰσὶν τυχαῖοι, ἀλλὰ ἔκφρασις τῆς θείας λογικότητος. Ἡ ἐπιστήμη, ἐρευνῶσα τούτους, ἄνευ εἰδήσεως ἐπιχειρεῖ νὰ ἀναγνώσῃ τὸν λόγον τοῦ κόσμου.
Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἡ τάξις δύναται νὰ ἀνακλασθῇ. Ὅταν ἡ πόλις διοικεῖται κατὰ δικαιοσύνην καὶ σοφίαν, γίνεται εἰκών τοῦ κοσμικοῦ λόγου. Ὅταν δὲ διαταράσσεται ὑπὸ ἀδικίας καὶ ἀταξίας, ἀπομακρύνεται τῆς ἁρμονίας.
Ἐνταῦθα φαίνεται ὅτι ἡ θεολογία οὐ περιορίζεται εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται εἰς πᾶσαν τάξιν τοῦ ὄντος: φύσιν, κοινωνίαν, γνώσιν.
Ἀλλὰ ἡ ἱεραρχία οὐ δεῖ νὰ νοηθῇ ὡς ἀξιακὴ ἀπόρριψις τῶν κατωτέρων. Ἡ ὕλη, καίτοι ἔσχατος βαθμός, παραμένει ἱερά. Ἡ διαφορά ἐστὶν ἐν τῷ βαθμῷ φανερώσεως, οὐχὶ ἐν τῇ ἀξίᾳ.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ὁ κόσμος ἐστὶν ὅλον ἔνλογον καὶ ἔμψυχον.
2. Ὑπάρχει ἱεραρχία τοῦ ὄντος ἐκ τοῦ Ἑνὸς μέχρι τῆς ὕλης.
3. Ἡ ἱεραρχία ἐστὶν συνέχεια, οὐ διαίρεσις.
4. Ἡ ἀναλογία συνδέει μικρόκοσμον καὶ μακρόκοσμον.
5. Ὑπάρχει κίνησις ἐκπορεύσεως καὶ ἐπιστροφῆς.
6. Οἱ νόμοι τῆς φύσεως εἰσὶν ἔκφρασις τοῦ Θείου λόγου.
7. Ἡ τάξις δύναται νὰ ἐκφρασθῇ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ.
Οὕτως ὁ κόσμος ἀναφαίνεται ὡς ἱερὰ διάταξις, ἐν ᾗ πάντα συνδέονται, καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται νὰ γίνῃ συνειδητὸς μέτοχος καὶ συνεργὸς τῆς ἁρμονίας ταύτης.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζʹ — Περί τοῦ Μέλλοντος τῆς Πνευματικῆς Συνειδήσεως καὶ τῆς Νέας Ἐποχῆς
Ἐπεὶ ἐξετέθησαν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ὄντος, ἡ φύσις τῶν Θεῶν, ἡ ἱερότης τῆς ὕλης, ἡ θέσις τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὁ τρόπος τῆς μεθέξεως, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ τὸ τέλος καὶ ὁ προορισμὸς τῆς θεολογίας ταύτης, ἤτοι ἡ διαμόρφωσις μιᾶς νέας πνευματικῆς συνειδήσεως.
Ἡ ἀνθρωπότης διῆλθεν στάδια ποικίλα. Ἐν ἀρχῇ ἐλάτρευσε τὰ φυσικὰ φαινόμενα ὡς δυνάμεις ἀγνώστους. Ἔπειτα ἐπροχώρησεν εἰς προσωποποίησιν τῶν δυνάμεων, καὶ οἱ Θεοὶ ἐνεφανίσθησαν ὡς πρόσωπα. Ὕστερον ἡ σκέψις ἐστράφη εἰς τὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἀπόλυτον ἀρχήν, ἀλλὰ πολλάκις ἡ ἑνότητα αὕτη ἐγένετο ἀποκλειστική, καταλύουσα τὴν πολυμορφίαν.
Νῦν δὲ ἀναφαίνεται ἡ δυνατότης ἑνὸς νέου σταδίου, ἐν ᾧ ἡ ἑνότης καὶ ἡ πολλότης, ἡ Ἰδέα καὶ τὸ πρόσωπον, ὁ Νοῦς καὶ ἡ ὕλη, οὐκέτι ἀντιτίθενται, ἀλλὰ συντίθενται εἰς μίαν ἁρμονικὴν ὅρασιν.
Ἡ νέα αὕτη συνείδησις οὐκ ἔχει ἀνάγκην ἀπολυτοποιήσεως προσώπων. Οὐδὲν πρόσωπον δύναται νὰ περιέξῃ τὸ ἄπειρον. Ἀλλ’ οὐδὲ ἀπορρίπτει τὸ πρόσωπον· ἀντιθέτως, τοῦτο θεωρεῖ ὡς διαφανῆ ἐκδήλωσιν τοῦ Θείου, ὅπου ἡ Ἰδέα λαμβάνει σχέσιν.
Οὕτως ἀποφεύγεται ἡ προσωπολατρεία, ἄνευ ἀπώλειας τῆς ἀγάπης.
Ἔτι, ἡ νέα συνείδησις ἀναγνωρίζει ὅτι ὁ κόσμος ὅλος ἐστὶν ἱερὸς. Ἡ φύσις, ἡ πόλις, ἡ καθημερινότης, πάντα δύνανται νὰ γίνωσι τόποι φανερώσεως.
Ἐκ τούτου ἀναδύεται καὶ νέα ἠθική. Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν φύσιν, πρὸς τὸν ἄνθρωπον, πρὸς τὴν ζωήν, οὐκ ἐστὶν ἐπιλογή, ἀλλὰ ἀναγνώρισις τοῦ Θείου ἐν αὐτοῖς. Ἡ βία καὶ ἡ ἀδικία ἀποκαλύπτονται ὡς ἀρνήσεις τῆς ἁρμονίας τοῦ ὄντος.
Ἡ παιδεία δὲ μεταβάλλεται. Οὐκέτι ἀποβλέπει μόνον εἰς τὴν μετάδοσιν γνώσεων, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐναρμόνισιν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν λόγον τοῦ κόσμου.
Ὁ μαθητὴς καλείται νὰ μάθῃ νὰ βλέπῃ τὸ κάλλος, νὰ κατανοῇ τὴν τάξιν, νὰ ζῇ ἐν ἀληθείᾳ.
Ἡ τέχνη λαμβάνει νέον χαρακτῆρα. Οὐκ ἐστὶν μόνον ἔκφρασις ἀτομική, ἀλλὰ θεοφάνεια. Ὁ καλλιτέχνης γίνεται μεσίτης μεταξὺ Νοῦ καὶ κόσμου, δίδων μορφὴν εἰς τὰ ἄρρητα.
Ἡ ἐπιστήμη ὁμοίως μεταμορφοῦται. Οὐκέτι ἐρευνᾷ τὸν κόσμον ὡς ἀντικείμενον ἄψυχον, ἀλλὰ ὡς λογικὴν δομὴν ἔμψυχον. Ἡ γνώσις γίνεται θαυμασμὸς καὶ σεβασμός.
Ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἡ νέα συνείδησις δύναται νὰ γεννήσῃ πόλεις ἐν ἁρμονίᾳ. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἀναγνωρίζωσιν ἀλλήλους ὡς φορεῖς τοῦ Θείου, ἡ σχέσις μεταβάλλεται. Ἡ ἐξουσία παύει νὰ εἶναι κυριαρχία καὶ γίνεται διακονία τῆς τάξεως.
Ἀλλὰ τὸ μέγιστον μεταβάλλεται ἐν τῷ ἐσωτερικῷ βίῳ. Ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ ζητεῖ σωτηρίαν ἐκτὸς αὐτοῦ, καὶ ἀρχίζει νὰ ζῇ ἐν συνειδήσει τῆς παρουσίας τοῦ Θείου ἐν παντί. Ὁ φόβος μειοῦται, ἡ ἀγωνία καταπραΰνεται, καὶ ἀναδύεται ἡ εἰρήνη.
Ἡ πνευματικὴ ζωή οὐκέτι ἀποτελεῖ ἰδιωτικὴν ἢ σπάνιον ἐμπειρίαν, ἀλλὰ καθίσταται καθολικὸς τρόπος τοῦ εἶναι.
Ἀλλ’ ἡ μετάβασις ταύτη οὐκ ἔρχεται αὐτομάτως. Ἀπαιτεῖ ἐσωτερικὴν ὠριμότητα, φιλοσοφικὴν διάκρισιν, καὶ βίον ἐναρμονισμένον. Ἐὰν ἡ ἀνθρωπότης μὴ ἀποβάλῃ τὴν ῥοπὴν πρὸς τὴν ἀπολυτοποίησιν καὶ τὴν ἀπλοποίησιν, κινδυνεύει πάλιν νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς παλαιὰ σχήματα.
Διὸ ἡ νέα θεολογία οὐκ ἐστὶ δόγμα ἄκαμπτον, ἀλλὰ ὁδὸς ἀνοικτή, ἐν ᾗ ὁ ἄνθρωπος προχωρεῖ διὰ γνώσεως καὶ βίου.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ νέα ἐποχὴ συνθέτει ἑνότητα καὶ πολλότητα.
2. Τὸ πρόσωπον γίνεται διαφανὲς, οὐκ ἀπόλυτον.
3. Ὁ κόσμος ὅλος ἀναγνωρίζεται ὡς ἱερός.
4. Ἡ ἠθικὴ ἐδράζεται ἐπὶ τῆς θείας παρουσίας ἐν πᾶσιν.
5. Ἡ παιδεία, ἡ τέχνη καὶ ἡ ἐπιστήμη μεταμορφοῦνται.
6. Ἡ κοινωνία δύναται νὰ ἐναρμονισθῇ κατὰ τὸν λόγον.
7. Ἡ πνευματικὴ ζωή γίνεται καθολικὸς τρόπος τοῦ εἶναι.
Οὕτως ἡ θεολογία ταύτη οὐχὶ μόνον ἐξηγεῖ τὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ προτείνει νέον τρόπον ζωῆς. Καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται νὰ γίνῃ οὐχὶ πιστὸς μόνον, ἀλλὰ συνειδητὸς φορεὺς καὶ ἐκφραστὴς τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἐπεὶ ἐξετέθησαν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ὄντος, ἡ φύσις τῶν Θεῶν, ἡ ἱερότης τῆς ὕλης, ἡ θέσις τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὁ τρόπος τῆς μεθέξεως, ἀναγκαῖον ἐστὶ νὰ θεωρηθῇ τὸ τέλος καὶ ὁ προορισμὸς τῆς θεολογίας ταύτης, ἤτοι ἡ διαμόρφωσις μιᾶς νέας πνευματικῆς συνειδήσεως.
Ἡ ἀνθρωπότης διῆλθεν στάδια ποικίλα. Ἐν ἀρχῇ ἐλάτρευσε τὰ φυσικὰ φαινόμενα ὡς δυνάμεις ἀγνώστους. Ἔπειτα ἐπροχώρησεν εἰς προσωποποίησιν τῶν δυνάμεων, καὶ οἱ Θεοὶ ἐνεφανίσθησαν ὡς πρόσωπα. Ὕστερον ἡ σκέψις ἐστράφη εἰς τὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἀπόλυτον ἀρχήν, ἀλλὰ πολλάκις ἡ ἑνότητα αὕτη ἐγένετο ἀποκλειστική, καταλύουσα τὴν πολυμορφίαν.
Νῦν δὲ ἀναφαίνεται ἡ δυνατότης ἑνὸς νέου σταδίου, ἐν ᾧ ἡ ἑνότης καὶ ἡ πολλότης, ἡ Ἰδέα καὶ τὸ πρόσωπον, ὁ Νοῦς καὶ ἡ ὕλη, οὐκέτι ἀντιτίθενται, ἀλλὰ συντίθενται εἰς μίαν ἁρμονικὴν ὅρασιν.
Ἡ νέα αὕτη συνείδησις οὐκ ἔχει ἀνάγκην ἀπολυτοποιήσεως προσώπων. Οὐδὲν πρόσωπον δύναται νὰ περιέξῃ τὸ ἄπειρον. Ἀλλ’ οὐδὲ ἀπορρίπτει τὸ πρόσωπον· ἀντιθέτως, τοῦτο θεωρεῖ ὡς διαφανῆ ἐκδήλωσιν τοῦ Θείου, ὅπου ἡ Ἰδέα λαμβάνει σχέσιν.
Οὕτως ἀποφεύγεται ἡ προσωπολατρεία, ἄνευ ἀπώλειας τῆς ἀγάπης.
Ἔτι, ἡ νέα συνείδησις ἀναγνωρίζει ὅτι ὁ κόσμος ὅλος ἐστὶν ἱερὸς. Ἡ φύσις, ἡ πόλις, ἡ καθημερινότης, πάντα δύνανται νὰ γίνωσι τόποι φανερώσεως.
Ἐκ τούτου ἀναδύεται καὶ νέα ἠθική. Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν φύσιν, πρὸς τὸν ἄνθρωπον, πρὸς τὴν ζωήν, οὐκ ἐστὶν ἐπιλογή, ἀλλὰ ἀναγνώρισις τοῦ Θείου ἐν αὐτοῖς. Ἡ βία καὶ ἡ ἀδικία ἀποκαλύπτονται ὡς ἀρνήσεις τῆς ἁρμονίας τοῦ ὄντος.
Ἡ παιδεία δὲ μεταβάλλεται. Οὐκέτι ἀποβλέπει μόνον εἰς τὴν μετάδοσιν γνώσεων, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐναρμόνισιν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν λόγον τοῦ κόσμου.
Ὁ μαθητὴς καλείται νὰ μάθῃ νὰ βλέπῃ τὸ κάλλος, νὰ κατανοῇ τὴν τάξιν, νὰ ζῇ ἐν ἀληθείᾳ.
Ἡ τέχνη λαμβάνει νέον χαρακτῆρα. Οὐκ ἐστὶν μόνον ἔκφρασις ἀτομική, ἀλλὰ θεοφάνεια. Ὁ καλλιτέχνης γίνεται μεσίτης μεταξὺ Νοῦ καὶ κόσμου, δίδων μορφὴν εἰς τὰ ἄρρητα.
Ἡ ἐπιστήμη ὁμοίως μεταμορφοῦται. Οὐκέτι ἐρευνᾷ τὸν κόσμον ὡς ἀντικείμενον ἄψυχον, ἀλλὰ ὡς λογικὴν δομὴν ἔμψυχον. Ἡ γνώσις γίνεται θαυμασμὸς καὶ σεβασμός.
Ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἡ νέα συνείδησις δύναται νὰ γεννήσῃ πόλεις ἐν ἁρμονίᾳ. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἀναγνωρίζωσιν ἀλλήλους ὡς φορεῖς τοῦ Θείου, ἡ σχέσις μεταβάλλεται. Ἡ ἐξουσία παύει νὰ εἶναι κυριαρχία καὶ γίνεται διακονία τῆς τάξεως.
Ἀλλὰ τὸ μέγιστον μεταβάλλεται ἐν τῷ ἐσωτερικῷ βίῳ. Ὁ ἄνθρωπος παύει νὰ ζητεῖ σωτηρίαν ἐκτὸς αὐτοῦ, καὶ ἀρχίζει νὰ ζῇ ἐν συνειδήσει τῆς παρουσίας τοῦ Θείου ἐν παντί. Ὁ φόβος μειοῦται, ἡ ἀγωνία καταπραΰνεται, καὶ ἀναδύεται ἡ εἰρήνη.
Ἡ πνευματικὴ ζωή οὐκέτι ἀποτελεῖ ἰδιωτικὴν ἢ σπάνιον ἐμπειρίαν, ἀλλὰ καθίσταται καθολικὸς τρόπος τοῦ εἶναι.
Ἀλλ’ ἡ μετάβασις ταύτη οὐκ ἔρχεται αὐτομάτως. Ἀπαιτεῖ ἐσωτερικὴν ὠριμότητα, φιλοσοφικὴν διάκρισιν, καὶ βίον ἐναρμονισμένον. Ἐὰν ἡ ἀνθρωπότης μὴ ἀποβάλῃ τὴν ῥοπὴν πρὸς τὴν ἀπολυτοποίησιν καὶ τὴν ἀπλοποίησιν, κινδυνεύει πάλιν νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς παλαιὰ σχήματα.
Διὸ ἡ νέα θεολογία οὐκ ἐστὶ δόγμα ἄκαμπτον, ἀλλὰ ὁδὸς ἀνοικτή, ἐν ᾗ ὁ ἄνθρωπος προχωρεῖ διὰ γνώσεως καὶ βίου.
Συνοψίζοντες, τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθιδρύει:
1. Ἡ νέα ἐποχὴ συνθέτει ἑνότητα καὶ πολλότητα.
2. Τὸ πρόσωπον γίνεται διαφανὲς, οὐκ ἀπόλυτον.
3. Ὁ κόσμος ὅλος ἀναγνωρίζεται ὡς ἱερός.
4. Ἡ ἠθικὴ ἐδράζεται ἐπὶ τῆς θείας παρουσίας ἐν πᾶσιν.
5. Ἡ παιδεία, ἡ τέχνη καὶ ἡ ἐπιστήμη μεταμορφοῦνται.
6. Ἡ κοινωνία δύναται νὰ ἐναρμονισθῇ κατὰ τὸν λόγον.
7. Ἡ πνευματικὴ ζωή γίνεται καθολικὸς τρόπος τοῦ εἶναι.
Οὕτως ἡ θεολογία ταύτη οὐχὶ μόνον ἐξηγεῖ τὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ προτείνει νέον τρόπον ζωῆς. Καὶ ὁ ἄνθρωπος καλείται νὰ γίνῃ οὐχὶ πιστὸς μόνον, ἀλλὰ συνειδητὸς φορεὺς καὶ ἐκφραστὴς τοῦ Θείου ἐν τῷ κόσμῳ.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΣΥΜΒΟΛΟΝ ΠΙΣΤΕΩΣ
Τῆς Νέας Συγχρόνου Πλατωνικῆς Θεολογίας
Πιστεύομεν εἰς τὸ Ἕν,
τὴν ἀρχὴν τῶν πάντων, τὸ ὑπὲρ οὐσίαν καὶ ὑπὲρ νόησιν,
πηγὴν παντὸς εἶναι καὶ ἑνότητος,
ἐξ οὗ πάντα προέρχεται καὶ εἰς ὃ πάντα ἐπιστρέφει.
Καὶ εἰς τὸν Θεῖον Νοῦν,
τὴν πρώτην φανέρωσιν τοῦ Ἑνός,
ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι ζῶσι καὶ ἐνεργοῦσιν,
ἀλήθεια, κάλλος, ζωή, σοφία καὶ δικαιοσύνη,
ὡς δυνάμεις αἰώνιοι καὶ ἀχώριστοι.
Καὶ εἰς τὰς Θείας Ἐνάδας,
τοὺς Θεοὺς τοὺς νοητούς,
ἃς οὐχὶ πρόσωπα ἀνθρώπινα νομίζομεν,
ἀλλὰ ζώσας ἐκφάνσεις τῶν Ἰδεῶν,
πολυμόρφως ἐνεργούσας ἐν τῷ κόσμῳ.
Καὶ εἰς τὴν Ψυχὴν τοῦ κόσμου,
τὴν συνάπτουσαν τὸν Νοῦν πρὸς τὴν ὕλην,
καὶ ζωοποιοῦσαν τὰ πάντα ἐν ἁρμονίᾳ.
Καὶ εἰς τὴν Φύσιν,
ὡς φανέρωσιν τοῦ Θείου ἐν μορφαῖς καὶ κινήσει,
καὶ εἰς τὴν Ὕλην,
οὐχὶ ὡς στέρησιν, ἀλλὰ ὡς σῶμα τοῦ Θείου,
ἐν ᾧ ὁ Νοῦς ἐκφαίνεται καὶ γίνεται ὁρατός.
Πιστεύομεν ὅτι ὁ κόσμος ὅλος ἐστὶν ἱερὸς,
καὶ οὐδεμία χώρα ἔστιν ἔρημος τοῦ Θείου,
ἀλλὰ πάντα μετέχει κατὰ βαθμὸν τῆς θείας παρουσίας.
Καὶ εἰς τὸν ἄνθρωπον,
ὡς μικρόκοσμον καὶ εἰκόνα τοῦ παντός,
ἔχοντα νοῦν καὶ σῶμα,
δυνάμενον νὰ γνωρίζῃ, νὰ μετέχῃ καὶ νὰ ἐκφράζῃ τὸ Θείον.
Πιστεύομεν ὅτι ἡ γνώσις ἐστὶ μετοχὴ τῆς ἀληθείας,
ἡ ἀρετὴ μετοχὴ τῆς θείας τάξεως,
καὶ ἡ ζωή δύναται νὰ γίνῃ ὁδὸς θεουργίας.
Ὁμολογοῦμεν ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος ἐστὶ Θεὸς καθ’ ἑαυτόν,
ἀλλὰ πᾶς δύναται νὰ γίνῃ φορεὺς τοῦ Θείου,
ἐὰν ἐναρμονισθῇ πρὸς τὸν Νοῦν καὶ τὰς Ἰδέας.
Πιστεύομεν εἰς τὴν μετοχὴν,
οὐχὶ ὡς πίστιν μόνον, ἀλλὰ ὡς βίον·
ὅτι πᾶσα πράξις ἐν ἀληθείᾳ καὶ κάλλει
γίνεται φανέρωσις τοῦ Θείου.
Καὶ εἰς τὴν ἑνότητα τῶν πάντων,
οὐχὶ ὡς συγχέσεως,
ἀλλ’ ὡς ἁρμονίας πολλῶν ἐν ἑνί.
Καὶ προσδοκῶμεν
τὴν ἀνάδυσιν νέας πνευματικῆς συνειδήσεως,
ἐν ᾗ ὁ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν γνώσει,
ἐν σεβασμῷ πρὸς τὴν φύσιν,
καὶ ἐν ἀγάπῃ πρὸς τὸν ἄλλον,
ὡς ἀναγνωρίζων τὸ Θείον ἐν παντί.
Καὶ ὁμολογοῦμεν
ὅτι ὁ βίος ὅλος δύναται νὰ γίνῃ ναὸς,
καὶ ὁ ἄνθρωπος ἱερεὺς τοῦ Θείου,
ἐν τῷ κόσμῳ καὶ διὰ τοῦ κόσμου.
Γένοιτο.
Τῆς Νέας Συγχρόνου Πλατωνικῆς Θεολογίας
Πιστεύομεν εἰς τὸ Ἕν,
τὴν ἀρχὴν τῶν πάντων, τὸ ὑπὲρ οὐσίαν καὶ ὑπὲρ νόησιν,
πηγὴν παντὸς εἶναι καὶ ἑνότητος,
ἐξ οὗ πάντα προέρχεται καὶ εἰς ὃ πάντα ἐπιστρέφει.
Καὶ εἰς τὸν Θεῖον Νοῦν,
τὴν πρώτην φανέρωσιν τοῦ Ἑνός,
ἐν ᾧ αἱ Ἰδέαι ζῶσι καὶ ἐνεργοῦσιν,
ἀλήθεια, κάλλος, ζωή, σοφία καὶ δικαιοσύνη,
ὡς δυνάμεις αἰώνιοι καὶ ἀχώριστοι.
Καὶ εἰς τὰς Θείας Ἐνάδας,
τοὺς Θεοὺς τοὺς νοητούς,
ἃς οὐχὶ πρόσωπα ἀνθρώπινα νομίζομεν,
ἀλλὰ ζώσας ἐκφάνσεις τῶν Ἰδεῶν,
πολυμόρφως ἐνεργούσας ἐν τῷ κόσμῳ.
Καὶ εἰς τὴν Ψυχὴν τοῦ κόσμου,
τὴν συνάπτουσαν τὸν Νοῦν πρὸς τὴν ὕλην,
καὶ ζωοποιοῦσαν τὰ πάντα ἐν ἁρμονίᾳ.
Καὶ εἰς τὴν Φύσιν,
ὡς φανέρωσιν τοῦ Θείου ἐν μορφαῖς καὶ κινήσει,
καὶ εἰς τὴν Ὕλην,
οὐχὶ ὡς στέρησιν, ἀλλὰ ὡς σῶμα τοῦ Θείου,
ἐν ᾧ ὁ Νοῦς ἐκφαίνεται καὶ γίνεται ὁρατός.
Πιστεύομεν ὅτι ὁ κόσμος ὅλος ἐστὶν ἱερὸς,
καὶ οὐδεμία χώρα ἔστιν ἔρημος τοῦ Θείου,
ἀλλὰ πάντα μετέχει κατὰ βαθμὸν τῆς θείας παρουσίας.
Καὶ εἰς τὸν ἄνθρωπον,
ὡς μικρόκοσμον καὶ εἰκόνα τοῦ παντός,
ἔχοντα νοῦν καὶ σῶμα,
δυνάμενον νὰ γνωρίζῃ, νὰ μετέχῃ καὶ νὰ ἐκφράζῃ τὸ Θείον.
Πιστεύομεν ὅτι ἡ γνώσις ἐστὶ μετοχὴ τῆς ἀληθείας,
ἡ ἀρετὴ μετοχὴ τῆς θείας τάξεως,
καὶ ἡ ζωή δύναται νὰ γίνῃ ὁδὸς θεουργίας.
Ὁμολογοῦμεν ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος ἐστὶ Θεὸς καθ’ ἑαυτόν,
ἀλλὰ πᾶς δύναται νὰ γίνῃ φορεὺς τοῦ Θείου,
ἐὰν ἐναρμονισθῇ πρὸς τὸν Νοῦν καὶ τὰς Ἰδέας.
Πιστεύομεν εἰς τὴν μετοχὴν,
οὐχὶ ὡς πίστιν μόνον, ἀλλὰ ὡς βίον·
ὅτι πᾶσα πράξις ἐν ἀληθείᾳ καὶ κάλλει
γίνεται φανέρωσις τοῦ Θείου.
Καὶ εἰς τὴν ἑνότητα τῶν πάντων,
οὐχὶ ὡς συγχέσεως,
ἀλλ’ ὡς ἁρμονίας πολλῶν ἐν ἑνί.
Καὶ προσδοκῶμεν
τὴν ἀνάδυσιν νέας πνευματικῆς συνειδήσεως,
ἐν ᾗ ὁ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν γνώσει,
ἐν σεβασμῷ πρὸς τὴν φύσιν,
καὶ ἐν ἀγάπῃ πρὸς τὸν ἄλλον,
ὡς ἀναγνωρίζων τὸ Θείον ἐν παντί.
Καὶ ὁμολογοῦμεν
ὅτι ὁ βίος ὅλος δύναται νὰ γίνῃ ναὸς,
καὶ ὁ ἄνθρωπος ἱερεὺς τοῦ Θείου,
ἐν τῷ κόσμῳ καὶ διὰ τοῦ κόσμου.
Γένοιτο.
0 .
ΦΩΣ !!!
-
tanipteros
- Basic poster
- Δημοσιεύσεις: 683
Re: ΝΕΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
το κείμενο έχει μετατραπεί από νεοελληνικά σε καθαρεύουσα με ΑΙ μιας και δεν γνωρίζω καθαρεύουσα αλλά μου αρέσει πολύ σαν διάλεκτος για να εκφράζω τις απόψεις μου...
0 .
ΦΩΣ !!!