Κώστας Βάρναλης

[mister spooky]

Συνέχεια από το λινκ της κομεπ


[...]Στα Ορεστειακά (1903) τάχθηκε κατά των γλωσσαμυντόρων του Μιστριώτη, που χάλασαν τον κόσμο, επειδή το Βασιλικό Θέατρο ανέβασε την «Ορέστεια» του Αισχύλου, μεταφρασμένη σε μισοδημοτική από το Γ. Σωτηριάδη. Στις συγκρούσεις τους, που έγιναν με τους δημοτικιστές, πήρε μέρος και στρατός, με αποτέλεσμα δυο νεκρούς και εφτά τραυματίες.

Ο λογιοτατισμός ισχυριζόταν ότι η δημοτική ήταν ξενόφερτη και δεν μπορούσε να αποκρούσει τη διεισδυτική δύναμη των άλλων γλωσσών, γιατί είχε εγγενή προβλήματα. Κυρίως, ότι γκρέμιζε το θεμέλιο της συνέχειας της φυλής και των εθνικών παραδόσεων, τη γλώσσα, καθώς και τη θρησκεία. Αποκαλούσαν τους δημοτικιστές «απάτριδες», «άθεους», «αργυρώνητα όργανα του πανσλαβισμού» κ.ά. Υποστήριζαν, όπως έγραψε ο Μιστριώτης, ότι «η γλώσσα είναι το απόρθητον της εθνικής ημών υπάρξεως φρούριον και η ασφαλεστάτη της κλυδωνιζομένης φυλής άγκυρα. […] Η Ελλάς δια λόγους ιστορικούς δεν έχει όρια προσηκόντως οχυρωμένα, αλλά φρουρείται (!!!) των επάλξεων και των τηλεβόλων της γλώσσης»6.

Ομως ο καπιταλισμός χρειαζόταν τη δημοτική, καθώς αναπτυσσόταν. Επίσης ένα τμήμα της αστικής τάξης τη θεωρούσε πιο πρόσφορο μέσο για την υλοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας».

Στην Αθήνα ο Βάρναλης απαλλάχθηκε γρήγορα από την ιδεολογία του μεγαλοϊδεατισμού, αηδιασμένος με την κατάσταση που βρήκε στην Ελλάδα, όπου αντίκρισε έναν εξαθλιωμένο λαό. Κι ακόμα, κατά το Γληνό:

«… είδε […] μέσα στη λάσπη και στη σκόνη αυτή να κυλιούνται με τα ψηλά τους κολάρα και τα καλοσιδερωμένα ρούχα τους, θριαμβευτικά οι έμποροι της ψευτιάς, οι ψιλικατζήδες της πολιτικής, οι φαμφαρόνοι, οι γλωσσαμύντορες, οι θρησκειοκάπηλοι και οι κοντυλοφόροι»7.

Ωστόσο παρέμεινε ιδεαλιστής.

«Με τον όχλο κουβέντα να μην έχεις!»8, έγραψε λίγο αργότερα.

Οταν τέλειωσε τις σπουδές του διορίστηκε στην εκπαίδευση και συνέχιζε να ζει απασχολημένος με την ποίηση και μποέμικα, δημοσιεύοντας ποιήματα σε διάφορα περιοδικά.

Στην ίδια πορεία κινήθηκε και μετά τα Αθεϊκά του Βόλου (1911), όταν, σχολάρχης στην Αργαλαστή, παραπέμφθηκε σε δίκη, επειδή συμπαραστάθηκε στο γιατρό Δημήτρη Σαράτση και στον παιδαγωγό Αλέξανδρο Δελμούζο. Ο Σαράτσης, που είχε πρωτοστατήσει στην ίδρυση του Παρθεναγωγείου Βόλου και ο Δελμούζος, που δίδασκε σε αυτό έχοντας εισάγει τη δημοτική, κατηγορήθηκαν από το δεσπότη και μερίδα του Τύπου για «μαλλιαρισμό», αθεΐα και όργια. Τελικά αθωώθηκαν και οι δύο (δίκη Ναυπλίου 1914), όπως και ο Βάρναλης με βούλευμα πολύ νωρίτερα. [...]