Προέλλην έγραψε:Δυνατό νήμα.
Θα συνεισφέρω εν ευθέτω χρόνω, ένεκα ότι τον τελευταίο καιρό έχω ξεκινήσει ένα ιδιαίτερο φορουμιακό πρότζεκτ 24μηνης πνοής.
Εγένετο η «πέμπτη κατάσταση της ύλης»: Σημαντικό επίτευγμα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Ένα πείραμα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΣΣ) από επιστήμονες της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) δημιούργησε την εξωτική κβαντική «πέμπτη κατάσταση της ύλης», ένα υπέρψυχρο αέριο συμπύκνωμα Bose-Einstein.
Πρόκειται για επιστημονικό και τεχνολογικό επίτευγμα, καθώς είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο στο διάστημα σε περιβάλλον μικροβαρύτητας, κάτι που επιτρέπει τη μελέτη της ύλης σε συνθήκες πιο ευνοϊκές από εκείνες της Γης.
Το πείραμα έγινε σε ένα από τα πιο κρύα μέρη στο σύμπαν, σε μία συσκευή μεγέθους βαλίτσας (Cold Atom Laboratory-CAL), που είχε εκτοξευθεί στον ΔΣΣ το 2018. Το εν λόγω μίνι-εργαστήριο ψύχει άτομα ρουβιδίου σε έναν θάλαμο κενού, χρησιμοποιώντας φως λέιζερ για να επιβραδύνει την κίνησή τους. Στη συνέχεια, μαγνητικά πεδία συγκρατούν και «παγιδεύουν» το πυκνό νέφος των ατόμων, που έχει θερμοκρασία κοντά στο απόλυτο μηδέν (μείον 273 βαθμοί Κελσίου), με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός συμπυκνώματος Bose-Einstein.
Τα εν λόγω συμπυκνώματα είχαν προταθεί θεωρητικά ως πέμπτη κατάσταση της ύλης (μετά τα στερεά, τα υγρά, τα αέρια και το πλάσμα) στις αρχές της δεκαετίας του 1920 από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν και τον Ινδό Σατιέντρα Ναθ Μπόουζ, από όπου πήραν και το όνομά τους. Στην πράξη παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά πριν 25 χρόνια.
Το πολύ κρύο νέφος παύει να συμπεριφέρεται όπως τα επιμέρους άτομα και σωματίδια, αλλά μάλλον ως μία ενιαία οντότητα με κβαντικές ιδιότητες, όπου κάθε σωματίδιο λειτουργεί, επίσης, και ως κύμα. Το όλο συμπύκνωμα μπορεί, πλέον, να θεωρηθεί ως ένα ενιαίο κύμα ύλης. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτά τα συμπυκνώματα μπορούν να παράσχουν ζωτικές ενδείξεις για μυστήρια της Φυσικής, όπως η σκοτεινή ενέργεια.
Η εν λόγω «εξωτική» κατάσταση της ύλης έχει δημιουργηθεί από πολλούς επιστήμονες σε διάφορα πειράματα από το 1995 και μετά στη Γη, όπου, όμως, λόγω της βαρύτητας, το συμπύκνωμα μπορεί να δημιουργηθεί μόνο για κλάσματα του δευτερολέπτου. Αντίθετα, όπως έδειξε το πείραμα στον ΔΣΣ, στο διάστημα -με την πολύ μικρότερη βαρύτητα- η πέμπτη κατάσταση της ύλης παραμένει σταθερή για μερικά δευτερόλεπτα, οπότε μπορεί να μελετηθεί καλύτερα.
Το ευρισκόμενο σε εξέλιξη πείραμα CAL πραγματοποιείται εξ αποστάσεως με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Τόμσον του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (Caltech) και της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), και τα πρώτα αποτελέσματά του παρουσιάστηκαν σε δημοσίευση στο «Nature».
Στο μέλλον, οι ερευνητές ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν το πείραμα για να παρακολουθήσουν τα άτομα να συγκρούονται σε κβαντικό επίπεδο, καθώς, επίσης, να ανιχνεύσουν κατά πόσο πιθανές «ρυτιδώσεις» του χωροχρόνου που προκαλούν τα βαρυτικά κύματα, επιδρούν στην κίνηση των ατόμων. Ακόμη, θα ελεγχθεί κατά πόσο η μικροβαρύτητα παραβιάζει την αρχή ισοδυναμίας του Αϊνστάιν, σύμφωνα με την οποία όλες οι μάζες σε ένα βαρυτικό πεδίο επιταχύνονται με τον ίδιο τρόπο.
Μια πράσινη λάμψη εντόπισαν επιστήμονες στην ατμόσφαιρα του Άρη: Αντίστοιχη παρατηρείται κατά καιρούς από αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και προέρχεται από άτομα οξυγόνου όταν διεγείρονται από το φως του ήλιου.
Όπως αναφέρει το BBC, εδώ και καιρό υπήρχαν εκτιμήσεις πως το φαινόμενο αυτό θα λάμβανε χώρα και σε άλλους πλανήτες, μα το Trace Gas Orbiter (TGO)- μια κοινή ρωσο-ευρωπαϊκή αποστολή σε τροχιά γύρω από τον Άρη- είναι το πρώτο που το εντοπίζει μακριά από τη Γη.
Το φαινόμενο αυτό διαφέρει από το Βόρειο Σέλας: Επί της προκειμένης, άτομα οξυγόνου ανεβαίνουν σε υψηλότερο επίπεδο ενέργειας χάρη στο ηλιακό φως και όταν επιστρέφουν ξανά σε κατάσταση ηρεμίας παράγουν την εν λόγω λάμψη.
Η Γη έχει άφθονο οξυγόνο στην ατμόσφαιρά της, ωστόσο στον Άρη συναντάται κυρίως ως υποπροϊόν της διάσπασης του διοξειδίου του άνθρακα. Το ηλιακό φως απελευθερώνει ένα από τα άτομα οξυγόνου στο διοξείδιο του άνθρακα, και είναι η μετάβαση αυτού του ατόμου που παρέχει την πράσινη λάμψη στον Κόκκινο Πλανήτη.
Το TGO εντοπίζει το διεγερμένο οξυγόνο χάρη σε ένα φασματόμετρο (Nomad) που μπορεί να εντοπίζει το οξυγόνο σε συγκεκριμένα υψόμετα. Σε σχετικό επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy τα υψόμετρα αυτά είναι σε γενικές γραμμές 80 χλμ και 120 χλμ πάνω από την επιφάνεια. Τα ακριβή υψόμετρα εξαρτώνται από την πίεση του διοξειδίου του άνθρακα.
Σε πιο πρακτικό επίπεδο, αυτές οι μετρήσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εκτίμηση/ υπολογισμό της πυκνότητας της ατμόσφαιρας και των διακυμάνσεών της- επιτρέποντας έτσι την εξαγωγή χρήσιμων στοιχείων όσον αφορά στην είσοδο στην ατμόσφαιρα, κάθοδο και προσεδάφιση σκαφών στον πλανήτη.
Το διαστημικό όχημα New Horizons συνεχίζει να δημιουργεί νέα πρότυπα στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.
Το τελευταίο επίτευγμα του New Horizons είναι το ότι έχει καταφέρει να στείλει στη Γη, για πρώτη φορά, εικόνες από την αστρική παράλλαξη, δηλαδή από τον τρόπο σύμφωνα με τον οποίο αλλάζουν οι θέσεις των άστρων, εάν τα παρατηρεί κανείς από διαφορετικές τοποθεσίες. Η κατανόηση του φαινομένου αυτού εκτιμάται ότι θα μπορέσει να βοηθήσει στον προσανατολισμό στα διαστημικά ταξίδια, όπως έχουμε δει να συμβαίνει σε κινηματογραφικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
Αυτό είναι ένα ακόμα επίτευγμα του ταχύτατα κινούμενου New Horizons, το οποίο έχει περάσει πλέον τον Πλούτωνα και βρίσκεται σε απόσταση 7 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο. Έχει πάρει ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή, πέρα από τα όρια του Ηλιακού μας συστήματος. Οι εικόνες που στέλνει το New Horizons χρειάζονται περίπου 6 ώρες και 30 λεπτά για να έρθουν στη Γη από την παρούσα θέση, αλλά η NASA δηλώνει ότι κάθε φωτογραφία που λαμβάνει από το διαστημικό σκάφος αξίζει την αναμονή.
Μπορεί να είναι ακόμα νωρίς για να μιλά κανείς για διαστρικά ταξίδια, αλλά όταν και εφόσον γίνει αυτό εφικτό, οι θέσεις των άστρων και η μέτρηση του φαινομένου της αστρικής παράλλαξης θα είναι το διαστημικό σύστημα πλοήγησης που θα επιτρέπει την ασφαλή επιστροφή στον προορισμό του κάθε πληρώματος.
Ο τρόπος πλοήγησης αυτός δεν είναι διαφορετικός από εκείνον που επέλεγαν οι ναυτικοί του παρελθόντος, προκειμένου να βρουν τη θέση τους στις θάλασσες, παρατηρώντας τις θέσεις των άστρων. Σε κάθε περίπτωση, το New Horizons συνεχίζει να σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο στο εντυπωσιακό διαστημικό του ταξίδι σε πραγματικά άγνωστους κόσμους. Δεν πρέπει να ξεχνούμε, άλλωστε, ότι αυτό το διαστημικό σκάφος μας έδωσε για πρώτη φορά τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε τον ανεξερεύνητο και εξαιρετικά ενδιαφέροντα κόσμο του Πλούτωνα.
Διαστημοδρόμια στη θάλασσα θέλει η SpaceX
Πλωτά, «βαρέων βαρών» διαστημοδρόμια, για αποστολές στον Άρη και τη Σελήνη και πολυηχητικά (hypersonic) ταξίδια γύρω από τη Γη φτιάχνει η SpaceX, ανακοίνωσε μέσω Twitter ο ιδρυτής της εταιρείας, Έλον Μασκ, αναρτώντας αγγελία της εταιρείας για μηχανικό υπεράκτιων επιχειρήσεων (offshore operations engineer).
Σύμφωνα με την αγγελία, ο μηχανικός θα εργάζεται ως μέλος ομάδας μηχανικών και τεχνικών για τον σχεδιασμό και την κατασκευή μιας υπεράκτιας εγκατάστασης για την εκτόξευση πυραύλων, και στα βασικά προσόντα του περιλαμβάνονται πτυχίο μηχανολόγου μηχανικού, αεροναυπηγού ή ναυπηγού μηχανολόγου μηχανικού. Όπως σημειώνεται, θα πρέπει να είναι «πρόθυμος να ταξιδέψει, πρόθυμος να δουλέψει σημαντικές υπερωρίες, θα πρέπει να μπορεί να περάσει τους ελέγχους της αεροπορικής βάσης του Ακρωτηρίου Κανάβεραλ και να μπορεί να εργαστεί σε υπεράκτια πλατφόρμα στο Μπράουνσβιλ του Τέξας».
Ο Μασκ είχε αποκαλύψει για πρώτη φορά τα σχέδια για πολυηχητικά (με ταχύτητα πενταπλάσια αυτής του ήχου και παραπάνω) σε παρουσίαση το 2017. Τότε, όπως σημειώνει το New Atlas, είχε επισημάνει ότι επρόκειτο ακόμα μόνο για concept- ωστόσο φαίνεται πως πλέον αυτό έχει αλλάξει.
Σε επιπλέον tweets του ανέφερε πως σε «γενικές γραμμές» θα πρόκειται για ανακαινισμένες/ εκσυγχρονισμένες πλατφόρμες εξόρυξης πετρελαίου, με ενδεχόμενη χρήση του φουτουριστικού συστήματος μεταφορών υψηλών ταχυτήτων Hyperloop για μεταφορές από και προς αυτές. Ερωτηθείς για το επιδιωκόμενο χρονικό πλαίσιο όσον αφορά στις πρώτες πτήσεις από βάσεις στη Γη προς άλλους προορισμούς στη Γη, απάντησε πως «θα υπάρξουν πολλές δοκιμαστικές πτήσεις πριν μεταφερθούν επιβάτες. Οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις από τη Γη προς τη Γη μπορεί να γίνουν σε δύο με τρία χρόνια».
Υπενθυμίζεται πως η εταιρεία χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια πλωτές μη επανδρωμένες πλατφόρμες για προσνηώσεις επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων που επιστρέφουν από αποστολές στο διάστημα.
Συναγερμός στους επιστήμονες: Βρέθηκε περίεργο κοσμικό αντικείμενο - Ποια σενάρια εξετάζονται
Newsroom , CNN Greece
11:44 Τετάρτη, 24 Ιουνίου 2020
Οι επιστήμονες της μεγάλης διεθνούς κοινοπραξίας των ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων Ligo (ΗΠΑ) και Virgo (Ευρώπη) ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν ένα περίεργο κοσμικό αντικείμενο ή συμβάν, το οποίο ξεφεύγει από τα έως τώρα γνωστά στους αστρονόμους και αστροφυσικούς.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, πρόκειται για το πιο παράξενο σήμα βαρυτικών κυμάτων που έχει ανιχνευθεί μέχρι σήμερα και προέρχεται από τη σύγκρουση δύο πολύ ανόμοιων μεταξύ τους αντικειμένων, το ένα με μάζα περίπου εννεαπλάσια από το άλλο, σε απόσταση 800 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων σχετικά με τη μάζα του ελαφρύτερου από τα δύο συγκρουόμενα αντικείμενα, πρόκειται είτε για τη μικρότερη μαύρη τρύπα που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα είτε για το βαρύτερο άστρο νετρονίων που έχει ποτέ παρατηρηθεί ή για κάτι άλλο πιο εξωτικό. Ορισμένοι ονόμασαν το αντικείμενο «μαύρο άστρο νετρονίων», κάτι που έως τώρα δεν θεωρείτο δυνατό.
Ελληνική υπογραφή
Η ανακάλυψη, που παρουσιάστηκε στο περιοδικό αστροφυσικής «Astrophysical Journal Letters» και στην οποία για ακόμη μία φορά είχε σημαντική συμβολή η Ελληνίδα καθηγήτρια Αστρονομίας Βίκη Καλογερά του Πανεπιστημίου Northwestern του Ιλινόις, πιθανώς θα οδηγήσει τους επιστήμονες στην αναθεώρηση ορισμένων απόψεών τους για τις μαύρες τρύπες και τα άστρα νετρονίων (πάλσαρ).
Το συμβάν, με την ονομασία GW190814, που ανακοινώθηκε τώρα, αλλά είχε αρχικά ανιχνευθεί πέρυσι τον Αύγουστο από το δίκτυο Ligo-Virgo, αφορά στη συγχώνευση μίας μαύρης τρύπας με μάζα 23 φορές μεγαλύτερη του Ήλιου μας, με ένα άλλο μυστηριώδες αντικείμενο με μάζα 2,6 φορές μεγαλύτερη του Ήλιου, με τελικό αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας μεγαλύτερης μαύρης τρύπας με μάζα όσο 25 ήλιοι.
Μέχρι σήμερα, το βαρύτερο γνωστό άστρο νετρονίων δεν ξεπερνά τις 2,5 ηλιακές μάζες, ενώ η μικρότερη (ελαφρύτερη) μαύρη τρύπα τις πέντε ηλιακές μάζες. Συνεπώς, υπάρχει ένα λεγόμενο «κενό μάζας» ανάμεσα στις 2,5 και στις 5 ηλιακές μάζες, εντός του οποίου είναι άγνωστο εάν υπάρχει κάποιο άλλο κοσμικό αντικείμενο ή εάν θα πρέπει να αναθεωρηθούν τα όρια πιθανής μάζας για τις μαύρες τρύπες (που μπορεί να είναι ακόμη πιο ελαφριές) ή για τα άστρα νετρονίων (που ίσως είναι ακόμη βαρύτερα).
Η τέλεια έκπληξη
«Οι συγχωνεύσεις μικτής φύσης -μαύρες τρύπες και άστρα νετρονίων- έχουν προβλεφθεί εδώ και δεκαετίες, όμως αυτό το συμπαγές αντικείμενο στο κενό μάζας αποτελεί την τέλεια έκπληξη. Περιμέναμε εδώ και δεκαετίες για να λύσουμε αυτό το μυστήριο. Δεν ξέρουμε ακόμη εάν αυτό το αντικείμενο είναι τελικά το βαρύτερο γνωστό άστρο νετρονίων ή η ελαφρύτερη μαύρη τρύπα, αλλά ό,τι κι αν είναι, σπάει ένα ρεκόρ», δήλωσε η κ. Καλογερά.
«Το μυστηριώδες αντικείμενο ίσως είναι ένα άστρο νετρονίων που συγχωνεύθηκε με μίια μαύρη τρύπα, μία συναρπαστική πιθανότητα αναμενόμενη θεωρητικά, αλλά έως τώρα μη επιβεβαιωμένη μέσω παρατήρησης. Από την άλλη, με μάζα 2,6 φορές μεγαλύτερη του Ήλιου, κάτι που υπερβαίνει τις σύγχρονες προβλέψεις για τη μέγιστη μάζα των άστρων νετρονίων, μπορεί στην πραγματικότητα να ανιχνεύσαμε την ελαφρύτερη μαύρη τρύπα», πρόσθεσε η Ελληνίδα επιστήμονας, η οποία διαπρέπει στις ΗΠΑ.
«Η ανακάλυψη πρόκειται να αλλάξει τον τρόπο που οι επιστήμονες μιλάνε για τα άστρα νετρονίων και τις μαύρες τρύπες. Το κενό μάζας μπορεί στην πραγματικότητα να μην υπάρχει καθόλου, αλλά να οφείλεται σε περιορισμούς των ικανοτήτων παρατήρησης. Ο χρόνος και οι πρόσθετες παρατηρήσεις θα δείξουν τι συμβαίνει», ανέφερε ο καθηγητής Πάτρικ Μπρέιντι του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν στο Μιλγουόκι και εκπρόσωπος της ερευνητικής κοινοπραξίας Ligo.
Όταν τα μεγαλύτερα άστρα πεθαίνουν, καταρρέουν κάτω από την ίδια τη βαρύτητά τους και αφήνουν πίσω τους μαύρες τρύπες. Όταν πεθαίνουν άστρα λιγότερο μεγάλα, εκρήγνυνται ως υπερκαινοφανείς αστέρες (σούπερ-νόβα) και αφήνουν πίσω τους πολύ πυκνά περιστρεφόμενα απομεινάρια που λέγονται άστρα νετρονίων (ένα κουταλάκι από το υλικό τους ζυγίζει δέκα εκατομμύρια τόνους).
Τα βαρυτικά κύματα, που προβλέπονται από τη Γενική Θεωρία Σχετικότητας του Αϊνστάιν, είναι «ρυτιδώσεις» στον ιστό του χωροχρόνου που προκαλούνται από βίαια γεγονότα, όπως οι συγχωνεύσεις μαύρων οπών, τα οποία ταξιδεύουν στο σύμπαν με την ταχύτητα του φωτός, διαπερνώντας στην πορεία τους και τη Γη. Η ιστορική πρώτη ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων είχε γίνει το 2015.
