Oι σπουδαίοι οθωμανοί ναύαρχοι ελληνικής καταγωγής

[Προέλλην]

Dragut

Reynolds, Clark G. (1974). Command of the sea: the history and strategy of maritime empires. Morrow. pp. 120–121. ISBN 9780688002671. "Ottomans extended their western maritime frontier across North Africa under the naval command of another Greek Moslem, Torghoud (or Dragut), who succeeded Barbarossa upon the latter's death in 1546."

Naylor, Phillip Chiviges (2009). North Africa: a history from antiquity to the present. University of Texas Press. pp. 120–121. ISBN 9780292719224. "One of the most famous corsairs was Turghut (Dragut) (?–1565), who was of Greek ancestry and a protégé of Khayr al-Din. He participated in the successful Ottoman assault on Tripoli in 1551 against the Knights of St. John of Malta."

[Προέλλην]

Hayreddin Barbarossa

Hayreddin Barbarossa (Arabic: خير الدين بربروس‎, romanized: Khayr ad-Din Barbarus), or Barbaros Kheireddin Pasha (Turkish: Barbaros Hayrettin Paşa or Hızır Hayrettin Paşa; also Hızır Reis before being promoted to the rank of Pasha and becoming the Kapudan Pasha), born Khizr or Khidr (c. 1478 – 4 July 1546), was an Albanian Ottoman admiral of the fleet who was born on the island of Lesbos and died in Istanbul, the Ottoman capital. Barbarossa's naval victories secured Ottoman dominance over the Mediterranean during the mid 16th century, from the Battle of Preveza in 1538 until the Battle of Lepanto in 1571.

Hayreddin (from Arabic Khayr ad-Din, "goodness of the faith" or "best of the faith") was an honorary name given to him by Sultan Suleiman the Magnificent. He became known as "Barbarossa" ("Redbeard" in Italian) in Europe, a name he inherited from his elder brother Oruç Reis after he was killed in a battle with the Spanish in Algeria. Oruç was also known as "Baba Oruç" ("Father Oruç"), which sounded like "Barbarossa" to the Europeans, and since Oruç did have a red beard, the nickname stuck. In a process of linguistic reborrowing, the nickname then stuck back to Hayreddin's native Ottoman name, in the form Barbaros.

Khizr was born in 1466 or around 1478 in the village Palaiokipos on the Ottoman island of Midilli (Lesbos) (now Greece), the son of Yakup Ağa, a converted Ottoman sipahi of Albanian origin from Giannitsa (Greece), and an Orthodox Christian woman, named Katerina, from Mytilene (Lesbos). His mother was a widow of an Orthodox priest. His parents were married and had two daughters and four sons: Ishak, Oruç, Khizr and Ilyas. Yakup took part in the Ottoman conquest of Lesbos in 1462 from the Genoese Gattilusio dynasty (who held the hereditary title of Lord of Lesbos between 1355 and 1462) and as a reward, was granted the fief of the Bonova village in the island. He became an established potter and purchased a boat to trade his products. The four sons helped their father with his business, but not much is known about the daughters. At first Oruç helped with the boat, while Khizr helped with pottery.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Το οθωμανικό ναυτικό

Η θάλασσα ήταν στοιχείο άγνωστο στους Τούρκους και άγνωστο παρέμεινε ως την εποχή που οι επιδρομές και οι κατακτήσεις τους τους έφεραν στην ανατολική Μεσόγειο. Οι νέες συνθήκες και συγκεκριμένα η ανάγκη αντιμετωπίσεως των ναυτικών λαών της Μεσογείου ώθησαν τους Τούρκους και ιδιαίτερα τους Οθωμανούς να ασχοληθούν σοβαρά με τη δημιουργία ισχυρού στόλου. Οι πρώτοι σουλτάνοι χρησιμοποιούσαν τα πλοία των υποδούλων και τους ίδιους ως πληρώματα· και αρχικά οι επιχειρήσεις είχαν μορφή πειρατικών επιδρομών. Απόπειρες ναυπηγήσεων έγιναν επί Μουράτ Β ́, αλλά και πάλι το κύριο μέρος του στόλου το αποτελούσαν πλοία υποτελών, κυρίως πρώην πειρατών. Ο πειρατικός χαρακτήρας, όπως εξ άλλου συνέβαινε και με τους στόλους των άλλων μεσογειακών λαών, ήταν το βασικότερο γνώρισμα και του τουρκικού στόλου κατά τους πρώτους αιώνες. Με την ανάρρηση του Μεχμέτ Β ́ στον θρόνο, έγινε σοβαρή προσπάθεια ναυπηγήσεως πολεμικών πλοίων και επανδρώσεώς τους με μόνιμα σχεδόν πληρώματα. Η πείρα των Ελλήνων, των Γενουατών και των Μπαρμπαρέζων στη ναυπηγική και στη ναυσιπλοία στάθηκαν αποφασιστικοί παράγοντες για τη μετέπειτα εξέλιξη της τουρκικής ναυτικής δυνάμεως.

Αρχηγός του στόλου ήταν ο καπουδάν πασάς, ο οποίος ήταν και μέλος του αυτοκρατορικού συμβουλίου και μπεηλέρμπεης της Καλλιπόλεως. Στο υψηλό αξίωμα διορίζονταν, μετά τον θάνατο του φημισμένου καπουδάν πασά και πρώην πειρατή Μπαρμπαρόσσα, ως επί το πλείστον δούλοι του σουλτάνου.

Τα πληρώματα του τουρκικού στόλου, οι γνωστοί λεβέντες (Levend), προέρχονταν κυρίως από ναυτολογημένους Έλληνες, Δαλματούς και Αλβανούς. Κάθε χρόνο, λίγους μήνες πριν καταπλεύσει ο τουρκικός στόλος στο Αιγαίο, αντιπρόσωποι του καπουδάν πασά, όπως θα δούμε σε ιδιαίτερο κεφάλαιο, περιόδευαν στα νησιά και ναυτολογούσαν άνδρες ικανούς για τα πληρώματα με βάση ειδικούς καταλόγους ναυτολογίας. Συστηματική ναυτολογία Ελλήνων άρχισε επί Μουράτ Β ́ και κυρίως επί Μεχμέτ Β ́. Κατά την ίδια εποχή (μέσα 15ου αι.) έγινε ευρύτερη χρησιμοποίηση Τούρκων, κυρίως ως αξιωματικών (Azeb). Οι Έλληνες υπηρετούσαν είτε ως ναύτες, είτε ως εργάτες στον ναύσταθμο. Έπαιρναν ασήμαντο μισθό και η διατροφή τους ήταν ανεπαρκής. Μπορούσαν βέβαια να εξαγοράσουν την υπηρεσία τους στον στόλο, αλλά το αντίτιμο της εξαγοράς ήταν υπέρογκο (1.000 άσπρα). Υπολογίζεται ότι το ήμισυ των πληρωμάτων του τουρκικού στόλου ήταν Έλληνες, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι κωπηλάτες, πολλοί από τους οποίους ήταν επίσης Έλληνες σκλάβοι.