ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

[Τλαξκαλτέκος]

Στο τέλος του εμφυλίου οι συγχωριανοί του κατεφυγαν στη Γιουγκοσλαβία:

Σμάρντες / Smrdeš. Μετονομάστηκε σε Κρουσταλοπηγή και στη συνέχεια σε Κρυσταλλοπηγή. Στην απογραφή του 2001 ήταν κοινότητα του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για μεγάλο χριστιανικό μακεδονικό οικισμό, οι περισσότεροι κάτοικοι του οποίου είχαν προσχωρήσει στην εξαρχία. Το 1903 ο οθωμανικός στρατός επιτέθηκε στο χωριό, έκαψε τα περισσότερα σπίτια και σκότωσε 130-150 άτομα. Κάτοικοι από εδώ, που μετανάστευσαν (οι περισσότεροι προσωρινά) στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 και το 1928, ο πληθυσμός του χωριού ήταν αντίστοιχα περίπου 1.300 και 600 Μακεδόνες. Οι περισσότεροι από αυτούς, είχαν χαρακτηριστεί από τις αρχές ασφαλείας ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου το σύνολο σχεδόν των κατοίκων κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και το χωριό ερήμωσε. Μεταπολεμικά η ελληνική διοίκηση εγκατέστησε στον έρημο οικισμό ογδόντα οικογένειες νομιμοφρόνων Βλάχων από την Ήπειρο και τη Θεσσαλία.

https://www.lithoksou.net/2020/11/horia ... s.html?m=1

Ο Κωνσταντίνος Βακαλόπουλος το έχει στα μικτά χωριά που τον Ιούνιο του 1904 εισήλθε στην Εξαρχία και πως το 1883 οι πατριαρχικοί του Σμάρδεσι απέκρουσαν την ίδρυση βουλγαρικού σχολείου.

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Αναλυτικότερα ως τον Ιούνιο του 1904 είχαν προσέλθει στην Εξαρχία, κάτω από την αναγεννημένη πίεση της βουλγαρικής ανταρτικής δραστηριότητας, τρεις κατηγορίες χωριών των γεωγραφικών περιφερειών της Καστοριάς και της Φλώρινας:
1) τα καθαρά ελληνικά χωριά Τσιρίλοβο, Κάτω Κουμανίτσοβο, Χόλιστα, Μπομπόκι, Σταρίτσανη (Λακκώματα), Ζούζελτσι (Σπήλαιο), Οσνίτσανη (Καστανόφυτο), Μαγγίλα, Λουβράδες (Σκιερό), Εζερέτσι, Λιμπίσοβο, Νεστίμι (Νόστιμο), Μποχίνι, Γκρέντσα (Φτελιά), Τσούκα, Τίκβενη, Δομπρόλιστα, Μανιάκιοϊ (Μανιάκη), Ψώρα, Στάτιστα (Μελάς), Βεμπέλη, Κραπέστινα, Λάγενη (Τριανταφυλλιά), Κουτσκοβένη (Πέρασμα) και Άνω Κόττορι (Άνω Τδρούσα)

Βρήκα και αυτό:

Τρεις μέρες πριν από την προγραμματισμένη επίθεση της Αντάντ, τα γερμανοβουλγαρικά στρατεύματα εισέβαλαν στις 4 Αυγούστου στο ελληνικό έδαφος.

Το ίδιο απόγευμα κατέλαβαν τη Φλώρινα και στις 9 Αυγούστου την Καστοριά.

Από τη σύγχρονη βουλγαρική ιστοριογραφία, η προέλαση αυτή περιγράφεται ως «απελευθέρωση» 2.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων «αλύτρωτου» εθνικού εδάφους (Иван Петров, Войната в Македония, 1915-1918, Σόφια 2008, σ. 73).

Στην πραγματικότητα, καθώς η βασιλική κυβέρνηση της Αθήνας ήταν επίσημα ουδέτερη κι επί της ουσίας θετικά διακείμενη προς το Βερολίνο, η «απελευθέρωση» αυτή παρέμεινε θεσμικά ημιτελής: όχι μόνο οι ελληνικές αρχές διατηρήθηκαν στη θέση τους αλλά και η χωροφυλακή (που οι Γάλλοι είχαν απομακρύνει) επανήλθε στις 20 Αυγούστου, μαζί μ’ έναν λόχο ελληνικού στρατού.

Πρώην μακεδονομάχοι και ιστορικά στελέχη του «ελληνικού κόμματος» φρόντισαν επίσης καλού-κακού να καταφύγουν σε ασφαλέστερα μέρη: «Οι περισσότεροι των ημετέρων ιερέων, παρέδρων, διδασκάλων και προκρίτων παραμένουσιν εις Καστορίαν, δυσκόλως πειθόμενοι να επανέλθουν εις τα χωρία των», αναφέρει στις 12/8 ο έπαρχος.

Παρά την επίσημη «αυτοσυγκράτηση» των εισβολέων, ένα μέρος της σλαβόφωνης υπαίθρου έσπευσε να τους υποδεχθεί με πανηγυρισμούς.

«Οι χωρικοί δυσκόλως συγκρατώνται», διαπιστώνει στις 12/8 ο έπαρχος Σταματίου.

«Εκτός εξάλλως ενθουσιωδών υποδοχών χωρίων Αποσκέπου, Δρανιτσόβου, Σμαρδές, Κωστενετσίου, Ζαγοριστάνης, Γκαμπρές, Μπρεσνίσης, Στάτιτσας και άλλων, κατά τας οποίας ησπάζοντο τα γυναικόπαιδα τους πόδας των Βουλγάρων ιππέων, εις το χωρίον Ζαγορίτσανη απηγορεύθη και η μνημόνευσις του ονόματος της Α.Μ. του βασιλέως εις την εκκλησίαν, εις δε την Στάτιτσαν και Δρανίτση και Μπορδιβίτσαν εμνημονεύθη αντί της Α.Μ. του βασιλέως μας ο Φερδινάνδος. Εις όλα αυτά η λειτουργία έγινε βουλγαριστί, εις δε το χωρίον Τσερνόλιστα ανηρτήθη πανηγυρικώς η εικών του Κυρίλλου και Μεθοδίου υπό των χωρικών» (όπ.π.).

Ορισμένες φορές, οι ίδιοι οι Βούλγαροι στρατιωτικοί επέβαλαν τη συμβολική αποκατάσταση της ελληνικής κυριαρχίας –υποχρεώνοντας λ.χ. τους κατοίκους του Ντόλνο Ντρανόβενι (σημ. Κάτω Κρανιώνας) να ξανασηκώσουν τη γαλανόλευκη που κατέστρεψε ένας συγχωριανός τους.

https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-ti ... ata-syrroi

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Σλαβόφωνο μοιρολόι για τον Άγρα :

Νέμας μάικα, ζλάτνο τσέτνο, να τα πλάτσι; (Δεν έχεις μάνα, γλυκό παιδί, για να σε κλάψει;)
Νέμας σέστρα, ντα τα ζάλια; (Δεν έχεις αδερφή, να σε πενθήσει;)
Κάκβα ιζλαζάγια; (Πώς σε ξεγέλασαν;)
Κάκβα ντονισέα ντα βα ουμπέσατ να ουρέχουτ; (Πώς σ' έφεραν εδώ και σε κρέμασαν στην καρυδιά;)
Ντα βα ντόνσατ να τσούζντι μέστου, (Να σε φέρουν σε ξένη γη,)
τσούζντι μάικι ντα πλάκατ, (ξένες μάνες να σε κλάψουν,)
τσούιντι σέστρι ντα βα ρέντατ. (ξένες αδερφές να σε μοιρολογήσουν).

Παντως οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού που φέρει σήμερα το όνομα του (Βλάδοβο) δεν ήταν φιλικά προσκείμενοι προς την ελληνική πλευρά. Δες ας πούμε αυτό το περιστατικο που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου μερικά χρόνια αργότερα:

«Οι κάτοικοι ήταν περισσότερο βουλγαρόφιλοι, έδειχναν εχθρική στάση και δεν ανοίγανε τα σπίτια» (για να προστατευτούν οι στρατιώτες από τη βροχή). «Αναγκαστήκαμε να σπάσουμε μερικές πόρτες και έτσι άνοιξαν». (Σαράφης 1952, σ. 55)

[Τλαξκαλτέκος]

Σλαβόφωνο μοιρολόι για τον Άγρα :

Νέμας μάικα, ζλάτνο τσέτνο, να τα πλάτσι; (Δεν έχεις μάνα, γλυκό παιδί, για να σε κλάψει;)
Νέμας σέστρα, ντα τα ζάλια; (Δεν έχεις αδερφή, να σε πενθήσει;)
Κάκβα ιζλαζάγια; (Πώς σε ξεγέλασαν;)
Κάκβα ντονισέα ντα βα ουμπέσατ να ουρέχουτ; (Πώς σ' έφεραν εδώ και σε κρέμασαν στην καρυδιά;)
Ντα βα ντόνσατ να τσούζντι μέστου, (Να σε φέρουν σε ξένη γη,)
τσούζντι μάικι ντα πλάκατ, (ξένες μάνες να σε κλάψουν,)
τσούιντι σέστρι ντα βα ρέντατ. (ξένες αδερφές να σε μοιρολογήσουν).

Παντως οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού που φέρει σήμερα το όνομα του (Βλάδοβο) δεν ήταν φιλικά προσκείμενοι προς την ελληνική πλευρά. Δες ας πούμε αυτό το περιστατικο που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου μερικά χρόνια αργότερα:

«Οι κάτοικοι ήταν περισσότερο βουλγαρόφιλοι, έδειχναν εχθρική στάση και δεν ανοίγανε τα σπίτια» (για να προστατευτούν οι στρατιώτες από τη βροχή). «Αναγκαστήκαμε να σπάσουμε μερικές πόρτες και έτσι άνοιξαν». (Σαράφης 1952, σ. 55)

Δεν έφυγαν όμως πολλοί εθελοντικά, άρα δεν φοβόντουσαν και πολύ.

Βλάντοβο [Владобо / Άγρας] | Vladovo. Και Βλάδοβο(ν) στα ελληνικά κείμενα. Χριστιανικό χωριό του καζά Βοδενών. Το 1912 ζούσαν εδώ περίπου 900 Μακεδόνες (εξαρχικοί και πατριαρχικοί). Με τη συνθήκη της Νεϊγύ δεκατέσσερις εξαρχικές οικογένειες μετανάστευσαν στη Βουλγαρία. Το 1926 ο οικισμός μετονομάστηκε σε Άγρας. https://www.lithoksou.net/2020/11/maked ... rafia.html

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Δεν έφυγαν όμως πολλοί εθελοντικά, άρα δεν φοβόντουσαν και πολύ.

Με τη συνθήκη της Νεϊγύ δεκατέσσερις εξαρχικές οικογένειες μετανάστευσαν στη Βουλγαρία.

Κάπου είχα διαβασει ότι και η ίδια η Βουλγαρία αποθάρρυνε τη μετανάστευση εξαρχικών καθώς σε περίπτωση αποχώρησης τους δεν θα μπορούσε πλέον να διεκδικεί τα εδαφη όπου ζούσαν

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Screenshot 2021-06-14 200225.png

Στη φωτογραφία απεικονίζονται, μέσα στα χιόνια, τα πτώματα του Χρήστου (Ρίστε) Τράιτσε (70 ετών) και του γιού του Άγγελου, από το χωριό Βελούσινα (κοντά στο Μοναστήρι), οι οποίοι δολοφονήθηκαν στην περιοχή μεταξύ Χριστόφορου και Μπίστριτσας στις 2 Φεβρουαρίου 1905.

Αυτό το χωριο ήταν πατριαρχικό αλλά κατά την περίοδο 1903-1915 78 άτομα δήλωσαν «εθνικά Μακεδόνες»

Βελούσινα [Белушина] | Velušina. Και Βελούσινα ή Βελουσίνα στις ελληνικές πηγές. Χριστιανικό χωριό του καζά Μπιτολίων ή Μοναστηρίου. Μεταξύ 1903-1915 μετανάστευσαν από το χωριό στις ΗΠΑ και κατά την εκεί άφιξη τους δήλωσαν στις αρχές πως είναι «εθνικά Μακεδόνες» 78 άτομα. Το 1912 ο πληθυσμός του ήταν περίπου 850 πατριαρχικοί Μακεδόνες.

https://www.lithoksou.net/2020/11/maked ... a.html?m=1

[Τλαξκαλτέκος]

Screenshot 2021-06-14 200225.png

Στη φωτογραφία απεικονίζονται, μέσα στα χιόνια, τα πτώματα του Χρήστου (Ρίστε) Τράιτσε (70 ετών) και του γιού του Άγγελου, από το χωριό Βελούσινα (κοντά στο Μοναστήρι), οι οποίοι δολοφονήθηκαν στην περιοχή μεταξύ Χριστόφορου και Μπίστριτσας στις 2 Φεβρουαρίου 1905.

Αυτό το χωριο ήταν πατριαρχικό αλλά κατά την περίοδο 1903-1915 78 άτομα δήλωσαν «εθνικά Μακεδόνες»

Βελούσινα [Белушина] | Velušina. Και Βελούσινα ή Βελουσίνα στις ελληνικές πηγές. Χριστιανικό χωριό του καζά Μπιτολίων ή Μοναστηρίου. Μεταξύ 1903-1915 μετανάστευσαν από το χωριό στις ΗΠΑ και κατά την εκεί άφιξη τους δήλωσαν στις αρχές πως είναι «εθνικά Μακεδόνες» 78 άτομα. Το 1912 ο πληθυσμός του ήταν περίπου 850 πατριαρχικοί Μακεδόνες.

https://www.lithoksou.net/2020/11/maked ... a.html?m=1

Όταν κάποιος δήλωνε "Μακεδόνας" δεν μπορούμε να ξέρουμε τι εννοούσε : Βούλγαρος ή Έλληνας ή "Μακεδόνας".

Το 1900 οι κάτοικοι των Σκοπίων που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ δήλωσαν 51 % Βούλγαροι , 15 % Σέρβοι , 3 % Έλληνες και 10 % Μακεδόνες ( ο ένας από αυτούς "Βουλγαρομακεδόνας" ).

"Μακεδόνας" δήλωσε το 1910 ο Αμπντουαλχαλίμ , δηλαδή ένας Τούρκος.
"Μακεδόνας" δήλωσε το 1906 ο Ισαάκ Μωσής Κοέν , δηλαδή ένας Εβραίος.
"Μακεδόνας" δήλωσε το 1909 ο Δημήτρης Νικολαΐδης , δηλαδή ένας Έλληνας.
"Μακεδόνας" δήλωσε το 1911 ο Άμζο Αμπντούλ Μουσταφά , δηλαδή ένας μουσουλμάνος.
"Μακεδόνας" δήλωσε το 1909 ο Κωνσταντίνος Παπαζήσης , δηλαδή ένας Έλληνας.
"Μακεδόνας" δήλωσε το 1907 ο Τζάκομπ Αβραάμ , δηλαδή ένας Εβραίος.
Kαι Αρμένιο που δήλωνε "Μακεδόνας" είχα δει !

Και άλλες ανύπαρκτες εθνότητες δηλώνονταν απ' τους μετανάστες , π.χ. Αλσατός , Κύπριος , Ερζεγοβίνιος

[Ακρίδης Κατσαριδόπουλος]

Και άλλες ανύπαρκτες εθνότητες δηλώνονταν απ' τους μετανάστες , π.χ. Αλσατός , Κύπριος , Ερζεγοβίνιος

Μάλλον πρόκειται για άτομα ρευστής συνειδήσεως

[ΜΥΘΗΡΑ]

πολλες πολ/λες πληροφοριες !!! βρε αγορια ...εργολαβια το πηρατε το νημα //

....δουλευετε εργολαβικα για να πεισετε οτι η Μακεδονια δικαιουται αυτονομια ????...με κατι τετοιους ιδεολογικους εργολαβους ξεκινανε τα μπερδεματα, τα αυτονομιστικα ...που δουλευουν σιωπηλα και μισθωτα ..τα εργολαβικα γραφεια ειναι αληθεια οτι πληρωνουν καλα για την ιδεολογικη αυτη προπαγανδα...πολυυυυ δουλεια στο μαγαζι του φορουμ !!!...

ειστε ιδεολογικοι εργολαβοι αυτονομιστικων τασεων ??

[Τλαξκαλτέκος]

πολλες πολ/λες πληροφοριες !!! βρε αγορια ...εργολαβια το πηρατε το νημα //

....δουλευετε εργολαβικα για να πεισετε οτι η Μακεδονια δικαιουται αυτονομια ????...με κατι τετοιους ιδεολογικους εργολαβους ξεκινανε τα μπερδεματα, τα αυτονομιστικα ...που δουλευουν σιωπηλα και μισθωτα ..τα εργολαβικα γραφεια ειναι αληθεια οτι πληρωνουν καλα για την ιδεολογικη αυτη προπαγανδα...πολυυυυ δουλεια στο μαγαζι του φορουμ !!!...

ειστε ιδεολογικοι εργολαβοι αυτονομιστικων τασεων ??

Δηλαδή από αυτά που γράφω εσύ καταλαβαίνεις πως είμαι υπέρ της απόσχισης της Μακεδονίας απ' την Ελλάδα ;