ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
-
pluton
- Supreme poster
- Δημοσιεύσεις: 18109
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
Τον προδότη και αν τον πλύνεις το σαπούνι σου χαλάς. (λαική παροιμία)
0 .
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ: «Τελειώνουμε σήμερα ότι δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το ΕΑΜ. Είναι δική μας επιλογή οι Πρέσπες».
-
Λαχουρένιος
- Ultimate Stalker
- Δημοσιεύσεις: 49425
- Τοποθεσία: Γεφυρα
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
pluton έγραψε:Τον προδότη και αν τον πλύνεις το σαπούνι σου χαλάς. (λαική παροιμία)
Μιλαει ο τουρκοφιλος
0 .
-
ΜΥΘΗΡΑ
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3425
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
σχόλιο 1
το Ελληνικό Κίνημα του Ποντου για ανεξαρτητο κρατος με κεντρο την Τραπεζούντα
...παιδιά τα ιστορικά δραματικά γεγονότα οπως αυτα των γενοκτονιων πρεπει κανεις να τα πιάνει από την ρίζα τους και σφαιρικά... αν ξεκινήσουμε απο τα γεγονοτα τα εγγυτατα της γενοκτονίας δεν θα βρουμε ακρη νοηματοδοτική κι εξηγητική των αγριοτήτων πυ διεπραχθησαν ... πρεπει να ξεκινησουμε απο τα μέσα του 19ου αιώνα ότα οι Ρωσοι ειχαν δρομολογησει το Σχεδιο εποικισμου στο νοτο απο Ελληνες που ζουσαν στο τουρκοκρατουμενο Ποντο ..τουλαχιστον οταν στην περιοχή του Ποντου υπήρχαν εντονες πνευματικές ζυμώσεις και κίνημα δημιουργίας αυτονομου κρατιδίου ελληνικού ως ιστορική συνέχει του βυζαντικου κρατους της Τραπεζούντας ,,, χμ,,,
,,,οποτε οι μνημες που εγειρονταν για τους Οθωμανους ηταν λογικό να είναι τρομακτικες .. και μόνο η ιδεα ανασύστασης κρατικης ελληνικης οντοτητας με βυζαντινες αποβλεψεις ηταν τρομακτική απο γεωπολιτικης αποψης οχι μονο για τους Τουρκους αλλα και για τους Δυτικους Ευρωπαίους και για τους Ρωσους .. κανεις δεν ηθελε μια νεα αυτοκρατορια με τετοιες ρίζεςοπως δηλαδη ελληνικές μεσα στα ποδια του .. παρακάτω ενα πολυ καλο αρχειο θα μας δώσει τις πληροφοριες για αυτο το Ελληνικο Κινημα του Ποντου ...
https://ejournals.epublishing.ekt.gr/in ... 6/2281.pdf
Οί Έλληνες στη Ρωσία
Ή οθωμανική κατάκτηση τού μικρασιατικού Πόντου καθόρισε τό πλαίσιο μέσα στο όποιο εμφανίστηκε τό φαινόμενο τής μετανάστευσης τών 'Ελλήνων στή Ρωσία. Ελληνικός πληθυσμός όμως προϋπήρχε στις περιοχές τών βόρειων παραλίων τής Μαύρης Θάλασσας12. Άπό τήν άρχαιότητα ήταν
εγκατεστημένος —αρχικά στήν Κριμαία— ό πληθυσμός πού σήμερα είναι γνωστός ώς «Μαριουπολίτες»13. Τα προνόμια πού παραχωρούν οί Ρώσοι στούς μετανάστες εύνοούν τή δημιουργία αυτόνομου καθεστώτος. ’Από τό 1810 έως τό 1873, ή Μαριούπολις μέ τά γύρω ελληνικά χωριά άποτελεΐ «ελληνική διοικητική περιφέρεια» (οκρουγκ). Σ’ αυτή λειτουργεί ελληνικό δικαστήριο με διοικητικές, άστυνομικές καί νομικές αρμοδιότητες. Μέχρι τό 1859 απαγορεύεται ή έγκατάσταση άτόμων άλλης έθνικότητας στήν ελληνική περιοχή τής Μαριούπολης14.
Κατά τή διάρκεια τής έπανάστασης τού 1821 καί τών τριών ρωσοτουρκι- κών πολέμων παρατηρεϊται μετοίκηση τών Ελλήνων άπό τόν τουρκοκρατούμενο Πόντο στις περιοχές πού κατέχει ή ομόδοξη Ρωσία. Κατά τόν Κριμαϊκό πόλεμό (1856-1866) έγκαθίστανται 60.000 'Έλληνες τού Πόντου στις περιφέρειες Κουμπάν καί Σταυρούπολης. Τήν ίδια περίοδο δημιουργοΰνται τά 43 ελληνικά χωριά τής Τσάλκας στή Γεωργία καί έγκαθίστανται Έλληνες στο Κυβερνείο τής ’Αλεξανδρούπολης, στή σημερινή ’Αρμενία15.
Μετά τό ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1876 ή μετανάστευση παίρνει τό χαρακτήρα μαζικής φυγής από τον Πόντο. Στις περιφέρειες Τέρεκ, Σταυρούπολης, Σοχού- μι, Βατούμι καταφεύγουν 100.000 Πόντιοι. Τήν ίδια περίοδο δημιουργοϋνται τα 80 ελληνικά χωριά του Κάρς στον Καύκασο. 'Υπολογίζεται ότι κατά τή διάρκεια των ομαδικών μεταναστεύσεων προς τή Ρωσία τόν περασμένο αιώνα μετακινήθηκαν περίπου 350.000 ψυχές άπό τόν Πόντο16. Τό 1914 ό ελληνικός πληθυσμός τής ρωσικής αυτοκρατορίας ανέρχονται σέ 650.000 άτομα, ενώ τό 1921 ό Αίλιανός τούς υπολογίζει σέ 700.000 17.
Ή μετοίκηση των Ελλήνων, άλλα καί τών ’Αρμενίων, άπό τήν οθωμανική αύτοκρατορία στή Ρωσσία υπήρξε φαινόμενο ευθέως ανάλογο τής έπέ- κτασης τών Ρώσων προς τό νότο καί τής έπακόλουθης ανάγκης για πύκνωση τών συνοριακών περιοχών μέ φιλικό πληθυσμό καί συγχρόνως οικονομικής ανάπτυξης τών περιοχών πού έγκατέλειψαν οί μουσουλμάνοι κάτοικοί τους18. 'Ο Ν. Η. Βορομπιόφ, ύπεύθυνος του εποικισμού, γράφει: «7ο πρόγραμμα συστηματικού εποικισμού άρχισε τό 1864... Στόχος ήταν νά καλυφθούν οί άδειες περιοχές καί νά ξαναρχίσουν οί καλλιέργειες πού διακόπηκαν όταν οί βουνίσιοι (σ.τ.σ. οί ντόπιοι μουσουλμάνοι κάτοικοι) έφυγαν στην Τουρκία ή εξορίστηκαν... Αυτή ή περιοχή απαιτούσε άνώτερη άγροτι- κή κουλτούρα καί σκέφτηκαν νά καλέσουν τούς 'Έλληνες καί τούς Αρμένιους, πού ταιριάζουν σ’ αύτές τις συνθήκες»19.
Ή πολιτική τής ρωσικής κυβέρνησης άπέναντι στούς μετανάστες χαρακτηρίζεται άπό πανσλαβιστικές προθέσεις: επιδιώκει μέ κάθε τρόπο τόν έκρωσισμό τών Ελλήνων πού μεταναστεύουν άπό τόν Πόντο. Επιβάλλει τόν έκρωσισμό τών επιθέτων, απαγορεύει τήν 'ίδρυση ελληνικών σχολείων καί ναών, ενώ στις μεγάλες κοινότητες επιτρέπει μόνο μία ώρα ήμερησίως τή διδασκαλία τής ελληνικής ώς ξένης γλώσσας20.
το Ελληνικό Κίνημα του Ποντου για ανεξαρτητο κρατος με κεντρο την Τραπεζούντα
...παιδιά τα ιστορικά δραματικά γεγονότα οπως αυτα των γενοκτονιων πρεπει κανεις να τα πιάνει από την ρίζα τους και σφαιρικά... αν ξεκινήσουμε απο τα γεγονοτα τα εγγυτατα της γενοκτονίας δεν θα βρουμε ακρη νοηματοδοτική κι εξηγητική των αγριοτήτων πυ διεπραχθησαν ... πρεπει να ξεκινησουμε απο τα μέσα του 19ου αιώνα ότα οι Ρωσοι ειχαν δρομολογησει το Σχεδιο εποικισμου στο νοτο απο Ελληνες που ζουσαν στο τουρκοκρατουμενο Ποντο ..τουλαχιστον οταν στην περιοχή του Ποντου υπήρχαν εντονες πνευματικές ζυμώσεις και κίνημα δημιουργίας αυτονομου κρατιδίου ελληνικού ως ιστορική συνέχει του βυζαντικου κρατους της Τραπεζούντας ,,, χμ,,,
,,,οποτε οι μνημες που εγειρονταν για τους Οθωμανους ηταν λογικό να είναι τρομακτικες .. και μόνο η ιδεα ανασύστασης κρατικης ελληνικης οντοτητας με βυζαντινες αποβλεψεις ηταν τρομακτική απο γεωπολιτικης αποψης οχι μονο για τους Τουρκους αλλα και για τους Δυτικους Ευρωπαίους και για τους Ρωσους .. κανεις δεν ηθελε μια νεα αυτοκρατορια με τετοιες ρίζεςοπως δηλαδη ελληνικές μεσα στα ποδια του .. παρακάτω ενα πολυ καλο αρχειο θα μας δώσει τις πληροφοριες για αυτο το Ελληνικο Κινημα του Ποντου ...
https://ejournals.epublishing.ekt.gr/in ... 6/2281.pdf
Οί Έλληνες στη Ρωσία
Ή οθωμανική κατάκτηση τού μικρασιατικού Πόντου καθόρισε τό πλαίσιο μέσα στο όποιο εμφανίστηκε τό φαινόμενο τής μετανάστευσης τών 'Ελλήνων στή Ρωσία. Ελληνικός πληθυσμός όμως προϋπήρχε στις περιοχές τών βόρειων παραλίων τής Μαύρης Θάλασσας12. Άπό τήν άρχαιότητα ήταν
εγκατεστημένος —αρχικά στήν Κριμαία— ό πληθυσμός πού σήμερα είναι γνωστός ώς «Μαριουπολίτες»13. Τα προνόμια πού παραχωρούν οί Ρώσοι στούς μετανάστες εύνοούν τή δημιουργία αυτόνομου καθεστώτος. ’Από τό 1810 έως τό 1873, ή Μαριούπολις μέ τά γύρω ελληνικά χωριά άποτελεΐ «ελληνική διοικητική περιφέρεια» (οκρουγκ). Σ’ αυτή λειτουργεί ελληνικό δικαστήριο με διοικητικές, άστυνομικές καί νομικές αρμοδιότητες. Μέχρι τό 1859 απαγορεύεται ή έγκατάσταση άτόμων άλλης έθνικότητας στήν ελληνική περιοχή τής Μαριούπολης14.
Κατά τή διάρκεια τής έπανάστασης τού 1821 καί τών τριών ρωσοτουρκι- κών πολέμων παρατηρεϊται μετοίκηση τών Ελλήνων άπό τόν τουρκοκρατούμενο Πόντο στις περιοχές πού κατέχει ή ομόδοξη Ρωσία. Κατά τόν Κριμαϊκό πόλεμό (1856-1866) έγκαθίστανται 60.000 'Έλληνες τού Πόντου στις περιφέρειες Κουμπάν καί Σταυρούπολης. Τήν ίδια περίοδο δημιουργοΰνται τά 43 ελληνικά χωριά τής Τσάλκας στή Γεωργία καί έγκαθίστανται Έλληνες στο Κυβερνείο τής ’Αλεξανδρούπολης, στή σημερινή ’Αρμενία15.
Μετά τό ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1876 ή μετανάστευση παίρνει τό χαρακτήρα μαζικής φυγής από τον Πόντο. Στις περιφέρειες Τέρεκ, Σταυρούπολης, Σοχού- μι, Βατούμι καταφεύγουν 100.000 Πόντιοι. Τήν ίδια περίοδο δημιουργοϋνται τα 80 ελληνικά χωριά του Κάρς στον Καύκασο. 'Υπολογίζεται ότι κατά τή διάρκεια των ομαδικών μεταναστεύσεων προς τή Ρωσία τόν περασμένο αιώνα μετακινήθηκαν περίπου 350.000 ψυχές άπό τόν Πόντο16. Τό 1914 ό ελληνικός πληθυσμός τής ρωσικής αυτοκρατορίας ανέρχονται σέ 650.000 άτομα, ενώ τό 1921 ό Αίλιανός τούς υπολογίζει σέ 700.000 17.
Ή μετοίκηση των Ελλήνων, άλλα καί τών ’Αρμενίων, άπό τήν οθωμανική αύτοκρατορία στή Ρωσσία υπήρξε φαινόμενο ευθέως ανάλογο τής έπέ- κτασης τών Ρώσων προς τό νότο καί τής έπακόλουθης ανάγκης για πύκνωση τών συνοριακών περιοχών μέ φιλικό πληθυσμό καί συγχρόνως οικονομικής ανάπτυξης τών περιοχών πού έγκατέλειψαν οί μουσουλμάνοι κάτοικοί τους18. 'Ο Ν. Η. Βορομπιόφ, ύπεύθυνος του εποικισμού, γράφει: «7ο πρόγραμμα συστηματικού εποικισμού άρχισε τό 1864... Στόχος ήταν νά καλυφθούν οί άδειες περιοχές καί νά ξαναρχίσουν οί καλλιέργειες πού διακόπηκαν όταν οί βουνίσιοι (σ.τ.σ. οί ντόπιοι μουσουλμάνοι κάτοικοι) έφυγαν στην Τουρκία ή εξορίστηκαν... Αυτή ή περιοχή απαιτούσε άνώτερη άγροτι- κή κουλτούρα καί σκέφτηκαν νά καλέσουν τούς 'Έλληνες καί τούς Αρμένιους, πού ταιριάζουν σ’ αύτές τις συνθήκες»19.
Ή πολιτική τής ρωσικής κυβέρνησης άπέναντι στούς μετανάστες χαρακτηρίζεται άπό πανσλαβιστικές προθέσεις: επιδιώκει μέ κάθε τρόπο τόν έκρωσισμό τών Ελλήνων πού μεταναστεύουν άπό τόν Πόντο. Επιβάλλει τόν έκρωσισμό τών επιθέτων, απαγορεύει τήν 'ίδρυση ελληνικών σχολείων καί ναών, ενώ στις μεγάλες κοινότητες επιτρέπει μόνο μία ώρα ήμερησίως τή διδασκαλία τής ελληνικής ώς ξένης γλώσσας20.
0 .
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5843
ΤΡΕΜΟΥΝΤΑΝΑ, ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΒΑΡΥΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5865&p=182131#p182131
ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ
viewtopic.php?f=23&t=12429
viewtopic.php?f=23&t=5843
ΤΡΕΜΟΥΝΤΑΝΑ, ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΒΑΡΥΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5865&p=182131#p182131
ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ
viewtopic.php?f=23&t=12429
-
ΜΥΘΗΡΑ
- Extreme poster
- Δημοσιεύσεις: 3425
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
σχόλιο 2
η Μεγάλη Ιδέα ενός ελληνικού κράτους του Πόντου ανεξάρτητου η προέκταση της απελευθερωμένης Ελλάδας, η ανασύσταση του Βυζαντίου ο τρόμος των Υπερδυνάμεων
....το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων για να εξεταστεί κι να ερμηνευτεί σωστά πρέπει κανείς να έχει κατά νου το γενικό ιστορικο πλαίσιο και τις συνθήκες ανακατάταξης στα Βαλκάνια και στην περιοχές της Υπερκαυκασίας και Μικράς Ασίας κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και στις απαρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολεμου όπου ουσιαστικά οι υπερδυνάμεις είχαν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα και είχαν παρασύρει όλες τις υπόλοιπες χώρες σε ένα οδυνηρό κια μακάβριο για τις κοινωνίες χορό ανακατανομής των επιρροών ....
.....πίσω από του γενοκτόνους εκκαθαριστές Τούρκους βρίσκοταν η σύμβουλος κι οργανώτρια του τουρκικού στρατού Γερμανία και πίσω από το Ποντιακό Κινημα δημιουργίας ανεξάρτητου ελληνικού κράτους βρισκόνται οι <<σύμμαχοι>> Ελλαδίτες και οι δικοί τους <<Σύμμαχοι>> Αγγλογαλλοι ... που αρχικά ενίσχυσαν το ποντιακό κίνημα και γενικά τον μεγαλοιδεατισμό των Ελλαδιτών στο πορεία όμως εγκατέλειψαν αβοήθητους τους <<αφυπνισμένους >>ουσιαστικά καταφέροντας να πυροδοτήσουν το τούρκικο μαίνος κατά των Ποντίων και των Ελλήνων γενικότερα άρα η τελική εύθυνη του αίματος βαραίνει τις πολιτικές των Υπερδυνάμεων και από τα δύο στρατόπεδα ...
...και η σφαγή των Ποντιων και γενικότερα η μικρασιατική, εντάσσεται στις παρεπομενες απώλειες των Βαλκανικών Πολέμων και του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου ...
..στην φωτο παρακάτω ένας φορέας πνευματικός το Φροντιστήριον Τραπεζούντος που διαδραμάτισε καθορίστικο ρόλο στην ανάπτυξη του Κινήματος Ανεξαρτησίας των Ποντίων
https://ejournals.epublishing.ekt.gr/in ... 6/2281.pdf
Ή άφύπνιση
’Από τα μέσα τοϋ 19ου αιώνα οί 'Έλληνες έμποροι αρχίζουν να αποκτούν κυρίαρχη θέση στην οικονομική ζωή των ακτών τής Μαύρης Θάλασσας21 22.
Οί κατάλληλες οικονομικές συνθήκες ευνοούν τήν ανάπτυξη τής ελληνικής κοινωνίας, καθώς καί ενός εκπληκτικού πολιτισμού καί πολιτικής23.
Ό Πόντος είναι ή μοναδική περιοχή τής Μικράς ’Ασίας, στον όποιο μιά συμπαγής ελληνική κοινωνία επιβιώνει άπό τούς ελληνιστικούς καί βυζαντινούς χρόνους. Στο χώρο τού Πόντου δεν σημειώθηκαν πληθυσμιακές μετατοπίσεις κατά τήν περίοδο τών βυζαντινοτουρκικών συγκρούσεων23.
Τό φαινόμενο τής δημιουργίας μιας νέας δυναμικής αστικής τάξης, πού ή συντριπτική της πλειοψηφία ανήκει στις καταπιεσμένες χριστιανικές ομάδες τού πληθυσμού, εμφανίζεται σε όλη τήν έκταση τής οθωμανικής αυτοκρατορίας24.
Ή σημαντική θέση τών χριστιανικών ομάδων στήν οικονομική ζωή δίνει στούς Έλληνες καί στούς ’Αρμένιους τό ρόλο τού ιστορικού ύποκειμένου στήν κατεύθυνση τής υπέρβασης τών φεουδαρχικών δομών τής αύτο- κρατορίας25.
Ή ελληνική αφύπνιση στον Πόντο πάντως ήταν μια διαδικασία πού είχε αρχίσει από τον προηγούμενο αιώνα, όταν άποκαταστάθηκαν οί επικοινωνίες με το νέο έλλαδικό κράτος καί το Φροντιστήριον Τραπεζοϋντος εξελίχθηκε σε εκπαιδευτικό ίδρυμα πρώτου επιπέδου26. Ή εκπαιδευτική διαδικασία μέ τή δημιουργία ελληνικών σχολείων καί στις πιο απόμακρες καί απρόσιτες περιοχές, πού δεν είχαν δεσμούς μέ τό ελληνικό κράτος, ένέταξε τούς ελληνικούς πληθυσμούς τής ’Ανατολής στό σύστημα άξιων του άλυτρωτι- κού εθνικισμού.
Ή φιλοσοφία τής Μεγάλης ’Ιδέας πού προσανατόλιζε τό ελληνικό έθνος στον άγώνα για τήν ταύτιση των κρατικών ορίων μέ τα όριατων περιοχών πού κατοικούσαν 'Έλληνες, είχε μεγάλη λαϊκή αποδοχή27. Έξαλλου ή επιτυχία τού ιταλικού άλυτρωτικού κινήματος με τήν ενοποίηση τής ’Ιταλίας χρησιμοποιήθηκε ώς παράδειγμα στήν Ελλάδα28.
Παρότι στον μικρασιατικό Πόντο δ σπόρος τής ιδέας τής δημιουργίας ελληνικού κράτους εμφανίζεται, σύμφωνα με μιά εκτίμηση, τό 1904 , εντούτοις μέχρι τούς Βαλκανικούς πολέμους οί αυταπάτες για συνεργασία καί ειρηνική συμβίωση με τούς Τούρκους, παράλληλα με τή διαμόρφωση ενός νέου έλληνοτουρκικοΰ καθεστώτος, κυριαρχούν σε μεγάλη μερίδα τών Ποντίων διανοουμένων.
Στήν προσπάθεια επεξεργασίας προγράμματος ελληνοτουρκικής συνεννόησης συμμετέχει ό μητροπολίτης Χρύσανθος, ό όποιος επηρεάζεται πιθανότατα από τις άπόψεις τού «’Ανατολικού Κόμματος» τών Δραγούμη-Σουλιώτη30.
Μετά τούς Βαλκανικούς πολέμους καί κυρίως με τήν έναρξη τού Α' Παγκοσμίου Πολέμου, υλοποιείται ή άποφασισμένη άπό τό 1911 άπό τούς ’Οθωμανούς οριστική λύση τού εθνικού προβλήματος τής αύτοκρατορίας μέ τή φυσική εξόντωση τών γηγενών εθνοτήτων.
’Έκθεση πού στάλθηκε στο ελληνικό Υπουργείο ’Εξωτερικών άπό τήν Κωνσταντινούπολη αναφέρει: «Μεταξύ των ύπό τού Νεοτουρκικού Κομιτάτου ληφθεισών αποφάσεων είναι καί ό έκτουρκισμός των ελληνικών πληθυσμών, ό όποιος δεν είναι δυνατός, εφόσον ΰπάρχουσι συμπαγείς ελληνικοί συνοικισμοί.».
η Μεγάλη Ιδέα ενός ελληνικού κράτους του Πόντου ανεξάρτητου η προέκταση της απελευθερωμένης Ελλάδας, η ανασύσταση του Βυζαντίου ο τρόμος των Υπερδυνάμεων
....το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων για να εξεταστεί κι να ερμηνευτεί σωστά πρέπει κανείς να έχει κατά νου το γενικό ιστορικο πλαίσιο και τις συνθήκες ανακατάταξης στα Βαλκάνια και στην περιοχές της Υπερκαυκασίας και Μικράς Ασίας κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και στις απαρχές του Α΄ Παγκοσμίου Πολεμου όπου ουσιαστικά οι υπερδυνάμεις είχαν χωριστεί σε δύο στρατόπεδα και είχαν παρασύρει όλες τις υπόλοιπες χώρες σε ένα οδυνηρό κια μακάβριο για τις κοινωνίες χορό ανακατανομής των επιρροών ....
.....πίσω από του γενοκτόνους εκκαθαριστές Τούρκους βρίσκοταν η σύμβουλος κι οργανώτρια του τουρκικού στρατού Γερμανία και πίσω από το Ποντιακό Κινημα δημιουργίας ανεξάρτητου ελληνικού κράτους βρισκόνται οι <<σύμμαχοι>> Ελλαδίτες και οι δικοί τους <<Σύμμαχοι>> Αγγλογαλλοι ... που αρχικά ενίσχυσαν το ποντιακό κίνημα και γενικά τον μεγαλοιδεατισμό των Ελλαδιτών στο πορεία όμως εγκατέλειψαν αβοήθητους τους <<αφυπνισμένους >>ουσιαστικά καταφέροντας να πυροδοτήσουν το τούρκικο μαίνος κατά των Ποντίων και των Ελλήνων γενικότερα άρα η τελική εύθυνη του αίματος βαραίνει τις πολιτικές των Υπερδυνάμεων και από τα δύο στρατόπεδα ...
...και η σφαγή των Ποντιων και γενικότερα η μικρασιατική, εντάσσεται στις παρεπομενες απώλειες των Βαλκανικών Πολέμων και του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου ...
..στην φωτο παρακάτω ένας φορέας πνευματικός το Φροντιστήριον Τραπεζούντος που διαδραμάτισε καθορίστικο ρόλο στην ανάπτυξη του Κινήματος Ανεξαρτησίας των Ποντίων
https://ejournals.epublishing.ekt.gr/in ... 6/2281.pdf
Ή άφύπνιση
’Από τα μέσα τοϋ 19ου αιώνα οί 'Έλληνες έμποροι αρχίζουν να αποκτούν κυρίαρχη θέση στην οικονομική ζωή των ακτών τής Μαύρης Θάλασσας21 22.
Οί κατάλληλες οικονομικές συνθήκες ευνοούν τήν ανάπτυξη τής ελληνικής κοινωνίας, καθώς καί ενός εκπληκτικού πολιτισμού καί πολιτικής23.
Ό Πόντος είναι ή μοναδική περιοχή τής Μικράς ’Ασίας, στον όποιο μιά συμπαγής ελληνική κοινωνία επιβιώνει άπό τούς ελληνιστικούς καί βυζαντινούς χρόνους. Στο χώρο τού Πόντου δεν σημειώθηκαν πληθυσμιακές μετατοπίσεις κατά τήν περίοδο τών βυζαντινοτουρκικών συγκρούσεων23.
Τό φαινόμενο τής δημιουργίας μιας νέας δυναμικής αστικής τάξης, πού ή συντριπτική της πλειοψηφία ανήκει στις καταπιεσμένες χριστιανικές ομάδες τού πληθυσμού, εμφανίζεται σε όλη τήν έκταση τής οθωμανικής αυτοκρατορίας24.
Ή σημαντική θέση τών χριστιανικών ομάδων στήν οικονομική ζωή δίνει στούς Έλληνες καί στούς ’Αρμένιους τό ρόλο τού ιστορικού ύποκειμένου στήν κατεύθυνση τής υπέρβασης τών φεουδαρχικών δομών τής αύτο- κρατορίας25.
Ή ελληνική αφύπνιση στον Πόντο πάντως ήταν μια διαδικασία πού είχε αρχίσει από τον προηγούμενο αιώνα, όταν άποκαταστάθηκαν οί επικοινωνίες με το νέο έλλαδικό κράτος καί το Φροντιστήριον Τραπεζοϋντος εξελίχθηκε σε εκπαιδευτικό ίδρυμα πρώτου επιπέδου26. Ή εκπαιδευτική διαδικασία μέ τή δημιουργία ελληνικών σχολείων καί στις πιο απόμακρες καί απρόσιτες περιοχές, πού δεν είχαν δεσμούς μέ τό ελληνικό κράτος, ένέταξε τούς ελληνικούς πληθυσμούς τής ’Ανατολής στό σύστημα άξιων του άλυτρωτι- κού εθνικισμού.
Ή φιλοσοφία τής Μεγάλης ’Ιδέας πού προσανατόλιζε τό ελληνικό έθνος στον άγώνα για τήν ταύτιση των κρατικών ορίων μέ τα όριατων περιοχών πού κατοικούσαν 'Έλληνες, είχε μεγάλη λαϊκή αποδοχή27. Έξαλλου ή επιτυχία τού ιταλικού άλυτρωτικού κινήματος με τήν ενοποίηση τής ’Ιταλίας χρησιμοποιήθηκε ώς παράδειγμα στήν Ελλάδα28.
Παρότι στον μικρασιατικό Πόντο δ σπόρος τής ιδέας τής δημιουργίας ελληνικού κράτους εμφανίζεται, σύμφωνα με μιά εκτίμηση, τό 1904 , εντούτοις μέχρι τούς Βαλκανικούς πολέμους οί αυταπάτες για συνεργασία καί ειρηνική συμβίωση με τούς Τούρκους, παράλληλα με τή διαμόρφωση ενός νέου έλληνοτουρκικοΰ καθεστώτος, κυριαρχούν σε μεγάλη μερίδα τών Ποντίων διανοουμένων.
Στήν προσπάθεια επεξεργασίας προγράμματος ελληνοτουρκικής συνεννόησης συμμετέχει ό μητροπολίτης Χρύσανθος, ό όποιος επηρεάζεται πιθανότατα από τις άπόψεις τού «’Ανατολικού Κόμματος» τών Δραγούμη-Σουλιώτη30.
Μετά τούς Βαλκανικούς πολέμους καί κυρίως με τήν έναρξη τού Α' Παγκοσμίου Πολέμου, υλοποιείται ή άποφασισμένη άπό τό 1911 άπό τούς ’Οθωμανούς οριστική λύση τού εθνικού προβλήματος τής αύτοκρατορίας μέ τή φυσική εξόντωση τών γηγενών εθνοτήτων.
’Έκθεση πού στάλθηκε στο ελληνικό Υπουργείο ’Εξωτερικών άπό τήν Κωνσταντινούπολη αναφέρει: «Μεταξύ των ύπό τού Νεοτουρκικού Κομιτάτου ληφθεισών αποφάσεων είναι καί ό έκτουρκισμός των ελληνικών πληθυσμών, ό όποιος δεν είναι δυνατός, εφόσον ΰπάρχουσι συμπαγείς ελληνικοί συνοικισμοί.».
0 .
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5843
ΤΡΕΜΟΥΝΤΑΝΑ, ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΒΑΡΥΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5865&p=182131#p182131
ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ
viewtopic.php?f=23&t=12429
viewtopic.php?f=23&t=5843
ΤΡΕΜΟΥΝΤΑΝΑ, ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΒΑΡΥΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ
viewtopic.php?f=23&t=5865&p=182131#p182131
ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ
viewtopic.php?f=23&t=12429
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
Οι Έλληνες και η Γενοκτονία
Μια παραγνωρισμένη πτυχή της εξολόθρευσης των Αρμενίων
Η επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις ΗΠΑ, κι ακόμη περισσότερο η ορολογία που χρησιμοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος στο διάγγελμά του, έγιναν δεκτές από τα εγχώρια ΜΜΕ με ενθουσιασμό, σαν μια ακόμη εθνική νίκη. «Tους… “γενοκτόνισε” κανονικά ο Μπάιντεν! No Istanbul - Constantinople!», πανηγύριζε μιλιταριστικό πόρταλ γηπεδικής απόχρωσης, ενώ στο ethnos.gr πανεπιστημιακός καθηγητής αποφάνθηκε ότι «τώρα είναι πρόσφορο το έδαφος για να επαναφέρουμε» το ζήτημα της «δικής μας» γενοκτονίας στα διεθνή φόρα.
Η πρώτη Τελική Λύση
Στην περίπτωση των Αρμενίων, τόσο τα ίδια τα γεγονότα όσο και οι διαθέσιμες πηγές δεν αφήνουν βέβαια την παραμικρή αμφιβολία ότι διαπράχθηκε κανονικότατη γενοκτονία, εμπρόθετη δηλαδή και συστηματική εξολόθρευση μιας ολόκληρης πληθυσμιακής ομάδας.
Αν και επίσημα επρόκειτο για απλή εκτόπιση όλων (ή σχεδόν όλων) των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τις πατρογονικές τους εστίες για λόγους κρατικής ασφάλειας, προκειμένου να μη δράσουν ως πέμπτη φάλαγγα των ρωσικών στρατευμάτων εν μέσω Παγκοσμίου Πολέμου, η πραγματικότητα υπήρξε εντελώς διαφορετική.
Μεγάλο μέρος των «εκτοπιζόμενων» σφάχτηκε ή πνίγηκε στη θάλασσα με συνοπτικές διαδικασίες· ο τελικός δε προορισμός των υπολοίπων, η συριακή έρημος του Ντέιρ-εζ-Ζορ, ισοδυναμούσε με θάνατο από πείνα οποιουδήποτε κατόρθωνε να φτάσει μέχρις εκεί (όπως ο ίδιος ο αρχιτέκτονας της γενοκτονίας, υπουργός Εσωτερικών Ταλάτ, είχε ήδη επισημάνει ένα χρόνο νωρίτερα, κατά τη διάρκεια μιας άσχετης συζήτησης στην οθωμανική Βουλή).
Μέσα σε λίγους μήνες, από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο του 1915, το νεοτουρκικό κράτος και παρακράτος εξόντωσαν έτσι κάπου 850.000 Αρμενίους (για τον σχετικό υπολογισμό, και τη διαμάχη για τα αριθμητικά μεγέθη της γενοκτονίας, βλ. αναλυτικά στο βιβλίο μου «Πόλεμος και εθνοκάθαρση», Αθήνα 2007, σ. 213-7). Με έγγραφό του προς τους υφισταμένους του στο Χαλέπι, ο ίδιος ο Ταλάτ εξηγούσε άλλωστε, ήδη από τις 13/6/1915, ότι το μέτρο δεν απέβλεπε στην αντιμετώπιση κάποιων έκτακτων συνθηκών, αλλά στην «οριστική επίλυση του Αρμενικού ζητήματος».
Πολύ πριν από την επίσημη αμερικανική αναγνώριση, το ζήτημα είχε επίσης κριθεί τελεσίδικα σε επιστημονικό επίπεδο. Με καθοριστική μάλιστα τη συμβολή μιας νέας γενιάς Τούρκων ιστορικών, αποφασισμένων να αντιμετωπίσουν δίχως παρωπίδες κι απολογητικά σύνδρομα τις σκοτεινές πτυχές του δικού τους εθνικού παρελθόντος. Η συστηματική μελέτη των διαθέσιμων οθωμανικών αρχείων που άνοιξαν το 1991, αλλά και του άφθονου υλικού από τη σχετική δημόσια συζήτηση που διεξήχθη στους κόλπους της οθωμανικής κοινωνίας το 1918-1919, ήρθε έτσι να συμπληρώσει όσα ήδη γνωρίζαμε από τις μαρτυρίες εξωτερικών, κυρίως, παρατηρητών.
Μολονότι πολλά κρίσιμα τεκμήρια έχουν καταστραφεί, είτε αμέσως μετά την υπηρεσιακή χρήση τους είτε την επαύριο της ανακωχής του 1918, η έκταση της οργανωμένης σφαγής ήταν άλλωστε τέτοια που κατέστησε αδύνατη την ολοσχερή εξαφάνιση κάθε ίχνους της δρομολόγησής της διά της διοικητικής οδού.
Οι ελληνικές πηγές
Σε αντίθεση με το άνοιγμα των οθωμανικών αρχείων, στη χώρα μας η μελέτη της αρμενικής γενοκτονίας συναντά κάποια ανεπάντεχα θεσμικά εμπόδια. Ο ειδικός φάκελος του Ιστορικού Αρχείου του Υπ.Εξ. για τη γενοκτονία (1915/Α/5/21, «Διωγμοί και σφαγαί των Αρμενίων») όχι μόνο δεν αναρτήθηκε –μαζί με το υπόλοιπο υλικό της εποχής– στο Διαδίκτυο αλλά παραμένει απροσπέλαστος από τους ερευνητές, με τη δικαιολογία πως η τύχη του «αγνοείται» εδώ και χρόνια. Η απόσυρση αυτή οφείλεται πιθανότατα στην υπηρεσιακή αμηχανία που προκαλεί η υποδοχή των γεγονότων από την τότε ελληνική διπλωματία: όπως έχουμε κι άλλοτε εξηγήσει, στις αρχές του 20ού αιώνα ο ελληνικός εθνικισμός έβλεπε τους Αρμένιους κυρίως ως ανταγωνιστές, που επιβουλεύονταν τα ίδια «αλύτρωτα» εδάφη κι είχαν συμμαχήσει με αντίπαλους εθνικισμούς όπως ο βουλγαρικός (Ο Ιός, «Ο ξεχασμένος “εθνικός εχθρός”», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 24/4/2005).
Χαρακτηριστική είναι λ.χ. μια έκθεση του προξένου στη Μερσίνα Π. Αδαμίδη (7/5/1915, αρ. 192), το περιεχόμενο της οποίας διασώθηκε σε αγγλόγλωσσο κείμενο Ελληνα πανεπιστημιακού που πρόλαβε να μελετήσει τον επίμαχο φάκελο: «Είναι προφανές ότι οι πολυάριθμοι ούτοι εκτοπισμοί θα ευνοήσωσι σημαντικώς τους ημετέρους προς αντικατάστασιν των Αρμενίων, οίτινες απεδείχθησαν ασυναγώνιστοι εις ορισμένα επιτηδεύματα και εμπορικούς κλάδους. Οφείλω επ’ ευκαιρία να ομολογήσω ότι, κατά τον διωγμόν του ελληνικού στοιχείου, η εν λόγω φυλή επέδειξεν όλως αγνώμονα συμπεριφοράν, επιδεικνύουσα ποικιλοτρόπως το μίσος αυτής και μηχανευομένη παν παράνομον μέσον ίνα εξώση ημάς» (Ioannis Κ. Hassiotis, «The Armenian Genocide and the Greeks», σε R. G. Hovannisian [ed.], The Armenian Genocide, Λονδίνο 2012, σ. 134).
Αν τα κρατικά αρχεία επιδέχονται παρόμοιες αποκρύψεις, δεν ισχύει ευτυχώς το ίδιο με τη συλλογική μνήμη όσων έζησαν τα γεγονότα. Απομνημονεύματα και μαρτυρίες ελληνοθόδοξων προσφύγων από τη Μικρασία και τον Πόντο αποτυπώνουν έτσι ουκ ολίγες πτυχές της επίμαχης γενοκτονίας.
Χαρακτηριστικό δείγμα, οι δημοσιευμένες αναμνήσεις του Ομηρου Ξενίδη από την κωμόπολη Μεσουντιέ του Σεμπίν Καραχισάρ: «Εκτός από τις οικογένειες των Ελλήνων και των Τούρκων, η Μεσουντιέ περιλάμβανε και είκοσι οικογένειες Αρμενίων. Στα 1916, μετά από διαταγή των Τούρκων να εξοντωθούν οι Αρμένιοι, όλες αυτές οι οικογένειες σφάχτηκαν. Τους πήραν οι Τούρκοι και τους οδήγησαν προς τα ανατολικά, προς το βουνό Ιγκντίρ νταγ, όπου τους έσφαξαν. Προηγουμένως λεηλάτησαν τα σπίτια και τα μαγαζιά τους και άρπαξαν τα κορίτσια τους» (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, «Η Εξοδος», τ. Γ΄, Αθήνα 2013, σ. 554).
Σε αντίθεση με το κυρίαρχο στερεότυπο των τελευταίων δεκαετιών, που ταυτίζει την εξολόθρευση των Αρμενίων με όσα πέρασαν την ίδια εποχή οι ελληνορθόδοξοι πληθυσμοί της Ανατολίας, οι παραπάνω μαρτυρίες διαχωρίζουν συνήθως ρητά και κατηγορηματικά τις δυο εμπειρίες. Ενώ η μεταχείριση που επιφύλαξαν οι Τούρκοι εθνικιστές στους Ρωμιούς διέφερε από τόπο σε τόπο, ακόμη κι από οικισμό σε οικισμό, η εκκαθάριση των Αρμενίων εξελίχθηκε ως ενιαία διαδικασία σε όλη την έκταση της Αυτοκρατορίας, δίχως να ληφθούν καθόλου υπόψη οι μέχρι τότε σχέσεις κάθε επιμέρους κοινότητας ή ατόμου με τις κρατικές αρχές, τον αρμενικό εθνικισμό και τον σύνοικο μουσουλμανικό πληθυσμό.
Η μαρτυρία του αρχιεπισκόπου
Η γλαφυρότερη μαρτυρία επ’ αυτού προέρχεται από μια γραφίδα υπεράνω πάσης υποψίας: τα απομνημονεύματα του τότε μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου Φιλιππίδη, μετέπειτα αρχιεπισκόπου Αθηνών επί Μεταξά και ιδεολογικού μέντορα της «Χ» επί Κατοχής («Βιογραφικαί αναμνήσεις του αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου του από Τραπεζούντος», Αθήναι 1970). Δημοσιευμένα μετά τον θάνατό του (1949) από τον ανιψιό κι εκτελεστή της διαθήκης του, αποδεικνύονται απείρως διαφωτιστικότερα από όσα ο ίδιος είχε δημοσιοποιήσει εν ζωή για το ίδιο ζήτημα («Η εκκλησία Τραπεζούντος», Αρχείον Πόντου, τ. 4-5, 1933, σ. 754-60).
Η αφήγηση του Χρύσανθου ξεκινά με μια προληπτική εκμυστήρευση του τοπικού Οθωμανού διοικητή προς τον ίδιο, για όσα επρόκειτο να συμβούν:
«Θλιβεραί ειδήσεις ανηγγέλλοντο από τα ούτω λεγόμενα αρμενικά Βιλαέτια Ερζερούμ, Βαν, Μπιτλίς και Διαρμπεκίρ. Δήθεν επανάστασις των Αρμενίων, αλλά κατ’ αλήθειαν σφαγή των Αρμενίων υπό των Τούρκων, ίνα μη υπάρχη πλέον Αρμένιος εις τα ανωτέρω Βιλαέτια και ούτω με απλούν τρόπον λυθή το Αρμενικόν ζήτημα, το οποίον επί δεκαετίας ηνόχλει την Τουρκίαν.
»Ενα βράδυ του Μαΐου [1915], καθ’ όν χρόνον συνωμίλουν μετά του βαλή εις την οικίαν του περί των τρεχόντων ζητημάτων, μοι λέγει ο βαλής: “ηκούσατε τι έγινεν εις το Ερζερούμ και τα άλλα Βιλαέτια;”. Απαντώ ότι “το ήκουσα με πολλήν μου λύπην, αλλά πρώτα ο Θεός και με την ανθρωπιστικήν βοήθειάν σας, εδώ εις το Βιλαέτι της Τραπεζούντος δεν θα γίνη τίποτε, άλλωστε οι Αρμένιοι εις το Βιλάτι της Τραπεζούντος είναι ολίγοι και λαός ειρηνικός φιλήσυχος”. “Θα γίνη (ολατζάκ Μετροπολίτ εφένδη), μόνον μη είπητε εις κανένα τίποτε”. Προσεπάθησα και πάλιν να αποτρέψω αυτόν από του μελετωμένου κακού, αλλά μοι έδωκε να εννοήσω ότι ήτο ρητή απόφασις και εντολή του Κεντρικού Κομιτάτου Κων/πόλεως. Είχον καταστή περίλυπτος μέχρι θανάτου και δεν είχον διάθεσιν να ομιλήσω. Υπό το κράτος θλιβερών εντυπώσεων επανήλθον εις την οικίαν μου» (σ. 103).
Το ιδεολογικό υπόστρωμα αυτής της οικειότητας περιγράφεται πάλι από τον Χρύσανθο ως εξής: «Είχον κοινά σημεία επαφής με τον βαλήν Τζεμάλ Αζμή βέην. Εν τούτον ήτο ο φόβος μου προς την υπουλότητα των ξένων και προς τα μέσα, τα οποία μετεχειρίζοντο διά να εξαπλωθούν εις τον τόπον μας» (σ. 101). Στη σχετική βιβλιογραφία, ο Τζεμάλ Αζμή –που εκτελέστηκε το 1922 στο Βερολίνο από Αρμένιους εκδικητές– σκιαγραφείται πάντως τεκμηριωμένα σαν ένας από τους αρχιτέκτονες της γενοκτονίας, από την οποία απέσπασε πολλαπλά υλικά οφέλη (Raymond Kevorkian, «The Armenian Genocide», Ν. Υόρκη 2011, σ. 468-80).
Η στενή επαφή με τον βαλή κατέστησε έτσι τον Ελληνα μητροπολίτη αυτόπτη μάρτυρα της προπαρασκευής του μακελειού: «Την πρώτην Παρασκευήν του μηνός Ιουνίου επεσκέφθην κατά το σύνηθες τον βαλήν εις την κατοικίαν του. Ενώ συνωμιλούμεν κτυπά το τηλέφωνόν του, ακούει και απαντά: “Τώρα έρχομαι με το αμάξι”, και κλείει το τηλέφωνον. Μοι λέγει ότι φθάνει ο ιατρός Μπααεντίν Σακίρ, Γενικός Γραμματεύς του κεντρικού Κομιτάτου, ερχόμενος από την Ερζερούμ. Αναχωρώ διά να αφήσω τον βαλήν ελεύθερον να προϋπαντήση τον δήμιον των Αρμενίων Μπααεντίν Σακίρ. Την επομένην πρωίαν, ενώ κατηρχόμην εκ Σοούκ-Σου εις Τραπεζούντα, συνήντησα οχουμένους επί αμάξης τον βαλήν Τραπεζούντος και τον Μπααεντίν Σακίρ. Κατήρχοντο εις το Διοικητήριον διά να οργανώσουν τα της σφαγής των Αρμενίων. Εκάλεσαν όλους τους μουτεσαρίφηδες και καϊμακάμηδες και έδωσαν εις αυτούς οδηγίας» (σ. 104).
Ως πρώτο βήμα, «συνελήφθησαν οι τολμηρότεροι των νέων Αρμενίων, περί τους τριακοσίους, και επεβιβάσθησαν προς το εσπέρας εις μαούναν διά να μεταφερθώσι δήθεν εις Αμισόν, πράγματι δε διά να φονευθώσιν όλοι μέχρις ενός υπό των τσετέδων, δι’ ών ήτο πλήρες επιδραμόν κατά της μαούνας πλοιάριον» (σ. 104). «Την επομένην ημέραν, Παρασκευήν, ο βαλής, συνοδευόμενος υπό ανωτέρων υπαλλήλων του Βιλαετίου ήλθεν εις επίσκεψίν μου, εις την οικίαν του Σοούκ-Σου. [...] Υπήρχε πολλή ζέστη εκείνην την ημέραν και ο βαλής ήτο εκνευρισμένος από όσα συνέβησαν και από όσα έμελλε να συμβούν και τοις προέτεινα να υπάγωμεν εις τον πλησίον κήπον του [έλληνα προύχοντα] Θεοφυλάκτου δια να δροσισθώμεν. Μετέβημεν πράγματι εκεί, όπου ήσαν μετά του Θεοφυλάκτου οι εν Σοούκ-Σου παραθερίζοντες Ελληνες πρόκριτοι Τραπεζούντος, οίτινες μόλις είδον τον βαλήν εσκορπίσθησαν εις το μικρόν δάσος, διά να αφήσουν μόνους ημάς με τον Θεοφύλακτον. Εκαθήσαμεν εις τον κήπον και ωμιλήσαμεν περί διαφόρων και περί κιζιλμπασήδων, ούς εθεώρει επίσης εχθρούς του Τουρκικού έθνους, και μετά παραμονήν μιας ώρας ανεχώρησεν ο Βαλής μετά της συνοδείας του, όν προέπεμψα διά μέσου του κήπου, συνοδευόμενος και υπό του Θεοφυλάκτου» (σ. 104-5).
Χέρι χέρι με τον χασάπη
Στις 13 Ιουνίου τοιχοκολλήθηκε η επίσημη προκήρυξη για την επικείμενη «εκτόπιση», γεμάτη ψεύτικες διαβεβαιώσεις για τον «προσωρινό» χαρακτήρα του μέτρου κι εξίσου ψεύτικες εγγυήσεις για την προσωπική ασφάλεια των «εκτοπιζόμενων» (σ. 105-8). Κάποιες Αρμένισσες έφεραν αμέσως στη μητρόπολη τα κορίτσια τους, για να τα προστατεύσουν από παράπλευρες βιαιοπραγίες.
Στη συνέχεια, ο Χρύσανθος θα γίνει δέκτης άκαρπων ικεσιών να μεσολαβήσει στις αρχές για αποτροπή της συμφοράς. «Την επομένην πρωίαν μετέβην εις την οικίαν του βαλή, διά να κάμω και πάλιν έκκλησιν υπέρ των ατυχών Αρμενίων, αλλ’ εκείνος έμεινεν ανένδοτος, λέγων ότι η εντολή είναι του εν Κων/πόλει Κεντρικού Κομιτάτου και ουδ’ επ’ ελάχιστον είναι δυνατόν να μεταβληθή. [...] Ενώ κατηρχόμην έφιππος εις Τραπεζούντα, συνήντησα προ του Διοικητηρίου πλήθος Αρμενίων ανδρών και γυναικών, οίτινες έξαλλοι μετέβαινον να παρακαλέσουν τον βαλήν να μη εκτελεσθή η απόφασις [...] Ολίγον ανωτέρω συναντώ άμαξαν, της οποίας επέβαινον αι έγκριτοι Αρμένιαι κυρίαι Καϊτσάκ Αραμπιάν και Μαχουκιάν, αι οποιίαι κατήλθον της αμάξης κλαίουσαι και προσήλθον κρατούσαι τους αναβολείς του ίππου μου και παρακαλούσαι να αποτρέψω απ’ αυτών τον κίνδυνον της καταστροφής. [...] Είπον εις τας κυρίας ότι επιστρέφω από τον βαλήν, τον οποίον παρεκάλεσα θερμώς υπέρ της αποτροπής της καταστροφής. Ας προσθέσουν και αυταί τας παρακλήσεις των και έχει ο Θεός. Μοι λέγει η κ. Καϊτσάκ Αραμπιάν: Θα μας στείλουν εις Αργυρούπολιν (Γκουμουσχανέ); Εγώ εν επιγνώσει των μελετωμένων απήντησα προς παρηγορίαν της “φαίνεται ναι” και απήλθον δακρύων» (σ.109). Το Γκιουμουσχανέ απείχε από την Τραπεζούντα μόλις 107 χιλιόμετρα· το Ντέιρ-εζ-Ζορ πάνω από χίλια.
Στην ελληνική μητρόπολη, ο Χρύσανθος βρήκε πάλι «συναγμένους όλους τους Αρμενίους προκρίτους, οι οποίοι ήλθον να ζητήσουν την συμβουλήν μου και να συσκεφθούν περί του πρακτέου». Μεταξύ άλλων, τον πληροφόρησαν «ότι ο επίσκοπός των συλληφθείς προ ολίγων ημερών για να σταλή εις το στρατοδιεκίον Ερζερούμ, εφονεύθη καθ’ οδόν. Ελυπήθην πολύ διά τούτο και διότι ο επίσκοπός των ήτο καλός και χρήσιμος διά να τους παρηγορή κατά τους δεινούς τούτους καιρούς» (σ. 109-10).
Ο ίδιος τους συμβούλεψε πάντως να τηλεγραφήσουν στον σουλτάνο και τους πρέσβεις της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας (σ. 109). Πρότεινε επίσης στον βαλή να κρατήσει σε ειδικό ορφανοτροφείο τα μικρά Αρμενόπουλα, με «επιμελήτριες» τις «θυγατέρες των Αρμενίων» που είχαν καταφύγει στη μητρόπολη, εγγυόμενος «ότι αύται θα ενέπνεον νομιμόφρονα αισθήματα εις τα τέκνα των Αρμενίων» (σ. 110). Η πρόταση έγινε αρχικά δεκτή, απορρίφθηκε όμως από τον τοπικό αντιπρόσωπο και την ηγεσία του Νεοτουρκικού Κομιτάτου. Τα παιδιά μεταφέρθηκαν έτσι σε φορτηγίδες και πνίγηκαν στη θάλασσα (σ. 111-2).
Την ημέρα της συγκέντρωσης κι εκτόπισης των προγραμμένων, ενώ «οι οδοί της Τραπεζούντος ήσαν περιεζωσμέναι υπό στρατού και χωροφυλάκων», ο Χρύσανθος την πέρασε παρέα με τους αρχιτέκτονες της σφαγής, δικαιολογώντας εκ των υστέρων αμήχανα τη στάση του: Ο Βαλής, γράφει, «με παρέλαβεν εις την άμαξάν του, τοποθετήσας με αυτήν την φοράν δεξιά του, ίσως ίνα εγώ δοκιμάσω την πρώτην ορμήν ενδεχομένης Αρμενικής επιβουλής κατ’ αυτού» (σ. 110-1). «Εν τω μεταξύ κατέφθασεν ο διευθυντής της Αστυνομίας, κατάκοπος εκ της αγρυπνίας και των κόπων της νυκτός προ της πρωίας καθ’ ην απεστάλη δήθεν εις το εσωτερικόν η πρώτη δόσις των Αρμενίων. Είχεν όψιν δημίου και εφαίνετο αιμοσταγής. “Πολύ κουρασμένος φαίνεσαι”, του λέγει ο βαλής. “Μάλιστα”, του απήντησεν, “όλην την νύκτα επέρασα άγρυπνος εις τον Ντεγερμέντερε (Πυξίτην ποταμόν)”. Εκ των ολίγων αυτών ηννόησα πολλά και, ως εβεβαιώθην κατόπιν, η πρώτη αποστολή των Αρμενίων μόλις εξήλθεν εκ Τραπεζούντος εσφάγη, τα δε πτώματα αυτών ερρίφθησαν εις τον Ντερμέντερε» (σ. 111).
Ενας εξωτερικός παρατηρητής μάλλον θα δυσκολευόταν, πάντως, να ξεδιαλύνει τον ρόλο του Ελληνα ιεράρχη στην όλη υπόθεση:
«Αμα τη εισόδω ημών εις την αρμενικήν Μητρόπολιν μας συνήντησεν ο αρμένιος μικτάρης [κοινοτάρχης], τον οποίον μοι συνέστησεν ο βαλής λέγων: “Δεν ξεύρετε πόσον καλός και νομιμόφρων εδείχθη ο αρμένιος μικτάρης”, ο δε μικτάρης εμειδία αυταρέσκως. Την ιδίαν νύκτα, αφού τον εξεμεταλλεύθησαν εις προδοσίας και άλλα παρόμοια, τον εφόνευσαν, ως συμβαίνει συνήθως εις τους προδότας. Το αυτό συνέβη και εις ένα ιερέα Αρμένιον, ειπόντα εις τον βαλήν ότι απεφάσισε να γίνη μουσουλμάνος. Την ιδίαν νύκτα εφονεύθη και αυτός.
Αφού εξητάσαμεν τα της αρμενικής Μητροπόλεως και κατόπιν τα παρακείμενα αρμενικά σχολεία, κατηυθύνθημεν έπειτα εις την Μητρόπολιν διασχίζοντες τας ταχθείσας εις έκαστον σταυροδρόμιον φρουράς των στρατιωτών και των χωροφυλάκων. Η όλη Τραπεζούς είχε αγρίαν όψιν. Εκαθήσαμεν εις την Μητρόπολιν συζητούντες περί των γεγονότων της ημέρας και έπειτα ανεχώρησεν ο βαλής, αφήσας με βυθισμένον εις μελαγχολικάς σκέψεις» (σ. 112).
https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-ti ... ktonia?amp
Μια παραγνωρισμένη πτυχή της εξολόθρευσης των Αρμενίων
Η επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις ΗΠΑ, κι ακόμη περισσότερο η ορολογία που χρησιμοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος στο διάγγελμά του, έγιναν δεκτές από τα εγχώρια ΜΜΕ με ενθουσιασμό, σαν μια ακόμη εθνική νίκη. «Tους… “γενοκτόνισε” κανονικά ο Μπάιντεν! No Istanbul - Constantinople!», πανηγύριζε μιλιταριστικό πόρταλ γηπεδικής απόχρωσης, ενώ στο ethnos.gr πανεπιστημιακός καθηγητής αποφάνθηκε ότι «τώρα είναι πρόσφορο το έδαφος για να επαναφέρουμε» το ζήτημα της «δικής μας» γενοκτονίας στα διεθνή φόρα.
Η πρώτη Τελική Λύση
Στην περίπτωση των Αρμενίων, τόσο τα ίδια τα γεγονότα όσο και οι διαθέσιμες πηγές δεν αφήνουν βέβαια την παραμικρή αμφιβολία ότι διαπράχθηκε κανονικότατη γενοκτονία, εμπρόθετη δηλαδή και συστηματική εξολόθρευση μιας ολόκληρης πληθυσμιακής ομάδας.
Αν και επίσημα επρόκειτο για απλή εκτόπιση όλων (ή σχεδόν όλων) των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τις πατρογονικές τους εστίες για λόγους κρατικής ασφάλειας, προκειμένου να μη δράσουν ως πέμπτη φάλαγγα των ρωσικών στρατευμάτων εν μέσω Παγκοσμίου Πολέμου, η πραγματικότητα υπήρξε εντελώς διαφορετική.
Μεγάλο μέρος των «εκτοπιζόμενων» σφάχτηκε ή πνίγηκε στη θάλασσα με συνοπτικές διαδικασίες· ο τελικός δε προορισμός των υπολοίπων, η συριακή έρημος του Ντέιρ-εζ-Ζορ, ισοδυναμούσε με θάνατο από πείνα οποιουδήποτε κατόρθωνε να φτάσει μέχρις εκεί (όπως ο ίδιος ο αρχιτέκτονας της γενοκτονίας, υπουργός Εσωτερικών Ταλάτ, είχε ήδη επισημάνει ένα χρόνο νωρίτερα, κατά τη διάρκεια μιας άσχετης συζήτησης στην οθωμανική Βουλή).
Μέσα σε λίγους μήνες, από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο του 1915, το νεοτουρκικό κράτος και παρακράτος εξόντωσαν έτσι κάπου 850.000 Αρμενίους (για τον σχετικό υπολογισμό, και τη διαμάχη για τα αριθμητικά μεγέθη της γενοκτονίας, βλ. αναλυτικά στο βιβλίο μου «Πόλεμος και εθνοκάθαρση», Αθήνα 2007, σ. 213-7). Με έγγραφό του προς τους υφισταμένους του στο Χαλέπι, ο ίδιος ο Ταλάτ εξηγούσε άλλωστε, ήδη από τις 13/6/1915, ότι το μέτρο δεν απέβλεπε στην αντιμετώπιση κάποιων έκτακτων συνθηκών, αλλά στην «οριστική επίλυση του Αρμενικού ζητήματος».
Πολύ πριν από την επίσημη αμερικανική αναγνώριση, το ζήτημα είχε επίσης κριθεί τελεσίδικα σε επιστημονικό επίπεδο. Με καθοριστική μάλιστα τη συμβολή μιας νέας γενιάς Τούρκων ιστορικών, αποφασισμένων να αντιμετωπίσουν δίχως παρωπίδες κι απολογητικά σύνδρομα τις σκοτεινές πτυχές του δικού τους εθνικού παρελθόντος. Η συστηματική μελέτη των διαθέσιμων οθωμανικών αρχείων που άνοιξαν το 1991, αλλά και του άφθονου υλικού από τη σχετική δημόσια συζήτηση που διεξήχθη στους κόλπους της οθωμανικής κοινωνίας το 1918-1919, ήρθε έτσι να συμπληρώσει όσα ήδη γνωρίζαμε από τις μαρτυρίες εξωτερικών, κυρίως, παρατηρητών.
Μολονότι πολλά κρίσιμα τεκμήρια έχουν καταστραφεί, είτε αμέσως μετά την υπηρεσιακή χρήση τους είτε την επαύριο της ανακωχής του 1918, η έκταση της οργανωμένης σφαγής ήταν άλλωστε τέτοια που κατέστησε αδύνατη την ολοσχερή εξαφάνιση κάθε ίχνους της δρομολόγησής της διά της διοικητικής οδού.
Οι ελληνικές πηγές
Σε αντίθεση με το άνοιγμα των οθωμανικών αρχείων, στη χώρα μας η μελέτη της αρμενικής γενοκτονίας συναντά κάποια ανεπάντεχα θεσμικά εμπόδια. Ο ειδικός φάκελος του Ιστορικού Αρχείου του Υπ.Εξ. για τη γενοκτονία (1915/Α/5/21, «Διωγμοί και σφαγαί των Αρμενίων») όχι μόνο δεν αναρτήθηκε –μαζί με το υπόλοιπο υλικό της εποχής– στο Διαδίκτυο αλλά παραμένει απροσπέλαστος από τους ερευνητές, με τη δικαιολογία πως η τύχη του «αγνοείται» εδώ και χρόνια. Η απόσυρση αυτή οφείλεται πιθανότατα στην υπηρεσιακή αμηχανία που προκαλεί η υποδοχή των γεγονότων από την τότε ελληνική διπλωματία: όπως έχουμε κι άλλοτε εξηγήσει, στις αρχές του 20ού αιώνα ο ελληνικός εθνικισμός έβλεπε τους Αρμένιους κυρίως ως ανταγωνιστές, που επιβουλεύονταν τα ίδια «αλύτρωτα» εδάφη κι είχαν συμμαχήσει με αντίπαλους εθνικισμούς όπως ο βουλγαρικός (Ο Ιός, «Ο ξεχασμένος “εθνικός εχθρός”», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 24/4/2005).
Χαρακτηριστική είναι λ.χ. μια έκθεση του προξένου στη Μερσίνα Π. Αδαμίδη (7/5/1915, αρ. 192), το περιεχόμενο της οποίας διασώθηκε σε αγγλόγλωσσο κείμενο Ελληνα πανεπιστημιακού που πρόλαβε να μελετήσει τον επίμαχο φάκελο: «Είναι προφανές ότι οι πολυάριθμοι ούτοι εκτοπισμοί θα ευνοήσωσι σημαντικώς τους ημετέρους προς αντικατάστασιν των Αρμενίων, οίτινες απεδείχθησαν ασυναγώνιστοι εις ορισμένα επιτηδεύματα και εμπορικούς κλάδους. Οφείλω επ’ ευκαιρία να ομολογήσω ότι, κατά τον διωγμόν του ελληνικού στοιχείου, η εν λόγω φυλή επέδειξεν όλως αγνώμονα συμπεριφοράν, επιδεικνύουσα ποικιλοτρόπως το μίσος αυτής και μηχανευομένη παν παράνομον μέσον ίνα εξώση ημάς» (Ioannis Κ. Hassiotis, «The Armenian Genocide and the Greeks», σε R. G. Hovannisian [ed.], The Armenian Genocide, Λονδίνο 2012, σ. 134).
Αν τα κρατικά αρχεία επιδέχονται παρόμοιες αποκρύψεις, δεν ισχύει ευτυχώς το ίδιο με τη συλλογική μνήμη όσων έζησαν τα γεγονότα. Απομνημονεύματα και μαρτυρίες ελληνοθόδοξων προσφύγων από τη Μικρασία και τον Πόντο αποτυπώνουν έτσι ουκ ολίγες πτυχές της επίμαχης γενοκτονίας.
Χαρακτηριστικό δείγμα, οι δημοσιευμένες αναμνήσεις του Ομηρου Ξενίδη από την κωμόπολη Μεσουντιέ του Σεμπίν Καραχισάρ: «Εκτός από τις οικογένειες των Ελλήνων και των Τούρκων, η Μεσουντιέ περιλάμβανε και είκοσι οικογένειες Αρμενίων. Στα 1916, μετά από διαταγή των Τούρκων να εξοντωθούν οι Αρμένιοι, όλες αυτές οι οικογένειες σφάχτηκαν. Τους πήραν οι Τούρκοι και τους οδήγησαν προς τα ανατολικά, προς το βουνό Ιγκντίρ νταγ, όπου τους έσφαξαν. Προηγουμένως λεηλάτησαν τα σπίτια και τα μαγαζιά τους και άρπαξαν τα κορίτσια τους» (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, «Η Εξοδος», τ. Γ΄, Αθήνα 2013, σ. 554).
Σε αντίθεση με το κυρίαρχο στερεότυπο των τελευταίων δεκαετιών, που ταυτίζει την εξολόθρευση των Αρμενίων με όσα πέρασαν την ίδια εποχή οι ελληνορθόδοξοι πληθυσμοί της Ανατολίας, οι παραπάνω μαρτυρίες διαχωρίζουν συνήθως ρητά και κατηγορηματικά τις δυο εμπειρίες. Ενώ η μεταχείριση που επιφύλαξαν οι Τούρκοι εθνικιστές στους Ρωμιούς διέφερε από τόπο σε τόπο, ακόμη κι από οικισμό σε οικισμό, η εκκαθάριση των Αρμενίων εξελίχθηκε ως ενιαία διαδικασία σε όλη την έκταση της Αυτοκρατορίας, δίχως να ληφθούν καθόλου υπόψη οι μέχρι τότε σχέσεις κάθε επιμέρους κοινότητας ή ατόμου με τις κρατικές αρχές, τον αρμενικό εθνικισμό και τον σύνοικο μουσουλμανικό πληθυσμό.
Η μαρτυρία του αρχιεπισκόπου
Η γλαφυρότερη μαρτυρία επ’ αυτού προέρχεται από μια γραφίδα υπεράνω πάσης υποψίας: τα απομνημονεύματα του τότε μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου Φιλιππίδη, μετέπειτα αρχιεπισκόπου Αθηνών επί Μεταξά και ιδεολογικού μέντορα της «Χ» επί Κατοχής («Βιογραφικαί αναμνήσεις του αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου του από Τραπεζούντος», Αθήναι 1970). Δημοσιευμένα μετά τον θάνατό του (1949) από τον ανιψιό κι εκτελεστή της διαθήκης του, αποδεικνύονται απείρως διαφωτιστικότερα από όσα ο ίδιος είχε δημοσιοποιήσει εν ζωή για το ίδιο ζήτημα («Η εκκλησία Τραπεζούντος», Αρχείον Πόντου, τ. 4-5, 1933, σ. 754-60).
Η αφήγηση του Χρύσανθου ξεκινά με μια προληπτική εκμυστήρευση του τοπικού Οθωμανού διοικητή προς τον ίδιο, για όσα επρόκειτο να συμβούν:
«Θλιβεραί ειδήσεις ανηγγέλλοντο από τα ούτω λεγόμενα αρμενικά Βιλαέτια Ερζερούμ, Βαν, Μπιτλίς και Διαρμπεκίρ. Δήθεν επανάστασις των Αρμενίων, αλλά κατ’ αλήθειαν σφαγή των Αρμενίων υπό των Τούρκων, ίνα μη υπάρχη πλέον Αρμένιος εις τα ανωτέρω Βιλαέτια και ούτω με απλούν τρόπον λυθή το Αρμενικόν ζήτημα, το οποίον επί δεκαετίας ηνόχλει την Τουρκίαν.
»Ενα βράδυ του Μαΐου [1915], καθ’ όν χρόνον συνωμίλουν μετά του βαλή εις την οικίαν του περί των τρεχόντων ζητημάτων, μοι λέγει ο βαλής: “ηκούσατε τι έγινεν εις το Ερζερούμ και τα άλλα Βιλαέτια;”. Απαντώ ότι “το ήκουσα με πολλήν μου λύπην, αλλά πρώτα ο Θεός και με την ανθρωπιστικήν βοήθειάν σας, εδώ εις το Βιλαέτι της Τραπεζούντος δεν θα γίνη τίποτε, άλλωστε οι Αρμένιοι εις το Βιλάτι της Τραπεζούντος είναι ολίγοι και λαός ειρηνικός φιλήσυχος”. “Θα γίνη (ολατζάκ Μετροπολίτ εφένδη), μόνον μη είπητε εις κανένα τίποτε”. Προσεπάθησα και πάλιν να αποτρέψω αυτόν από του μελετωμένου κακού, αλλά μοι έδωκε να εννοήσω ότι ήτο ρητή απόφασις και εντολή του Κεντρικού Κομιτάτου Κων/πόλεως. Είχον καταστή περίλυπτος μέχρι θανάτου και δεν είχον διάθεσιν να ομιλήσω. Υπό το κράτος θλιβερών εντυπώσεων επανήλθον εις την οικίαν μου» (σ. 103).
Το ιδεολογικό υπόστρωμα αυτής της οικειότητας περιγράφεται πάλι από τον Χρύσανθο ως εξής: «Είχον κοινά σημεία επαφής με τον βαλήν Τζεμάλ Αζμή βέην. Εν τούτον ήτο ο φόβος μου προς την υπουλότητα των ξένων και προς τα μέσα, τα οποία μετεχειρίζοντο διά να εξαπλωθούν εις τον τόπον μας» (σ. 101). Στη σχετική βιβλιογραφία, ο Τζεμάλ Αζμή –που εκτελέστηκε το 1922 στο Βερολίνο από Αρμένιους εκδικητές– σκιαγραφείται πάντως τεκμηριωμένα σαν ένας από τους αρχιτέκτονες της γενοκτονίας, από την οποία απέσπασε πολλαπλά υλικά οφέλη (Raymond Kevorkian, «The Armenian Genocide», Ν. Υόρκη 2011, σ. 468-80).
Η στενή επαφή με τον βαλή κατέστησε έτσι τον Ελληνα μητροπολίτη αυτόπτη μάρτυρα της προπαρασκευής του μακελειού: «Την πρώτην Παρασκευήν του μηνός Ιουνίου επεσκέφθην κατά το σύνηθες τον βαλήν εις την κατοικίαν του. Ενώ συνωμιλούμεν κτυπά το τηλέφωνόν του, ακούει και απαντά: “Τώρα έρχομαι με το αμάξι”, και κλείει το τηλέφωνον. Μοι λέγει ότι φθάνει ο ιατρός Μπααεντίν Σακίρ, Γενικός Γραμματεύς του κεντρικού Κομιτάτου, ερχόμενος από την Ερζερούμ. Αναχωρώ διά να αφήσω τον βαλήν ελεύθερον να προϋπαντήση τον δήμιον των Αρμενίων Μπααεντίν Σακίρ. Την επομένην πρωίαν, ενώ κατηρχόμην εκ Σοούκ-Σου εις Τραπεζούντα, συνήντησα οχουμένους επί αμάξης τον βαλήν Τραπεζούντος και τον Μπααεντίν Σακίρ. Κατήρχοντο εις το Διοικητήριον διά να οργανώσουν τα της σφαγής των Αρμενίων. Εκάλεσαν όλους τους μουτεσαρίφηδες και καϊμακάμηδες και έδωσαν εις αυτούς οδηγίας» (σ. 104).
Ως πρώτο βήμα, «συνελήφθησαν οι τολμηρότεροι των νέων Αρμενίων, περί τους τριακοσίους, και επεβιβάσθησαν προς το εσπέρας εις μαούναν διά να μεταφερθώσι δήθεν εις Αμισόν, πράγματι δε διά να φονευθώσιν όλοι μέχρις ενός υπό των τσετέδων, δι’ ών ήτο πλήρες επιδραμόν κατά της μαούνας πλοιάριον» (σ. 104). «Την επομένην ημέραν, Παρασκευήν, ο βαλής, συνοδευόμενος υπό ανωτέρων υπαλλήλων του Βιλαετίου ήλθεν εις επίσκεψίν μου, εις την οικίαν του Σοούκ-Σου. [...] Υπήρχε πολλή ζέστη εκείνην την ημέραν και ο βαλής ήτο εκνευρισμένος από όσα συνέβησαν και από όσα έμελλε να συμβούν και τοις προέτεινα να υπάγωμεν εις τον πλησίον κήπον του [έλληνα προύχοντα] Θεοφυλάκτου δια να δροσισθώμεν. Μετέβημεν πράγματι εκεί, όπου ήσαν μετά του Θεοφυλάκτου οι εν Σοούκ-Σου παραθερίζοντες Ελληνες πρόκριτοι Τραπεζούντος, οίτινες μόλις είδον τον βαλήν εσκορπίσθησαν εις το μικρόν δάσος, διά να αφήσουν μόνους ημάς με τον Θεοφύλακτον. Εκαθήσαμεν εις τον κήπον και ωμιλήσαμεν περί διαφόρων και περί κιζιλμπασήδων, ούς εθεώρει επίσης εχθρούς του Τουρκικού έθνους, και μετά παραμονήν μιας ώρας ανεχώρησεν ο Βαλής μετά της συνοδείας του, όν προέπεμψα διά μέσου του κήπου, συνοδευόμενος και υπό του Θεοφυλάκτου» (σ. 104-5).
Χέρι χέρι με τον χασάπη
Στις 13 Ιουνίου τοιχοκολλήθηκε η επίσημη προκήρυξη για την επικείμενη «εκτόπιση», γεμάτη ψεύτικες διαβεβαιώσεις για τον «προσωρινό» χαρακτήρα του μέτρου κι εξίσου ψεύτικες εγγυήσεις για την προσωπική ασφάλεια των «εκτοπιζόμενων» (σ. 105-8). Κάποιες Αρμένισσες έφεραν αμέσως στη μητρόπολη τα κορίτσια τους, για να τα προστατεύσουν από παράπλευρες βιαιοπραγίες.
Στη συνέχεια, ο Χρύσανθος θα γίνει δέκτης άκαρπων ικεσιών να μεσολαβήσει στις αρχές για αποτροπή της συμφοράς. «Την επομένην πρωίαν μετέβην εις την οικίαν του βαλή, διά να κάμω και πάλιν έκκλησιν υπέρ των ατυχών Αρμενίων, αλλ’ εκείνος έμεινεν ανένδοτος, λέγων ότι η εντολή είναι του εν Κων/πόλει Κεντρικού Κομιτάτου και ουδ’ επ’ ελάχιστον είναι δυνατόν να μεταβληθή. [...] Ενώ κατηρχόμην έφιππος εις Τραπεζούντα, συνήντησα προ του Διοικητηρίου πλήθος Αρμενίων ανδρών και γυναικών, οίτινες έξαλλοι μετέβαινον να παρακαλέσουν τον βαλήν να μη εκτελεσθή η απόφασις [...] Ολίγον ανωτέρω συναντώ άμαξαν, της οποίας επέβαινον αι έγκριτοι Αρμένιαι κυρίαι Καϊτσάκ Αραμπιάν και Μαχουκιάν, αι οποιίαι κατήλθον της αμάξης κλαίουσαι και προσήλθον κρατούσαι τους αναβολείς του ίππου μου και παρακαλούσαι να αποτρέψω απ’ αυτών τον κίνδυνον της καταστροφής. [...] Είπον εις τας κυρίας ότι επιστρέφω από τον βαλήν, τον οποίον παρεκάλεσα θερμώς υπέρ της αποτροπής της καταστροφής. Ας προσθέσουν και αυταί τας παρακλήσεις των και έχει ο Θεός. Μοι λέγει η κ. Καϊτσάκ Αραμπιάν: Θα μας στείλουν εις Αργυρούπολιν (Γκουμουσχανέ); Εγώ εν επιγνώσει των μελετωμένων απήντησα προς παρηγορίαν της “φαίνεται ναι” και απήλθον δακρύων» (σ.109). Το Γκιουμουσχανέ απείχε από την Τραπεζούντα μόλις 107 χιλιόμετρα· το Ντέιρ-εζ-Ζορ πάνω από χίλια.
Στην ελληνική μητρόπολη, ο Χρύσανθος βρήκε πάλι «συναγμένους όλους τους Αρμενίους προκρίτους, οι οποίοι ήλθον να ζητήσουν την συμβουλήν μου και να συσκεφθούν περί του πρακτέου». Μεταξύ άλλων, τον πληροφόρησαν «ότι ο επίσκοπός των συλληφθείς προ ολίγων ημερών για να σταλή εις το στρατοδιεκίον Ερζερούμ, εφονεύθη καθ’ οδόν. Ελυπήθην πολύ διά τούτο και διότι ο επίσκοπός των ήτο καλός και χρήσιμος διά να τους παρηγορή κατά τους δεινούς τούτους καιρούς» (σ. 109-10).
Ο ίδιος τους συμβούλεψε πάντως να τηλεγραφήσουν στον σουλτάνο και τους πρέσβεις της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας (σ. 109). Πρότεινε επίσης στον βαλή να κρατήσει σε ειδικό ορφανοτροφείο τα μικρά Αρμενόπουλα, με «επιμελήτριες» τις «θυγατέρες των Αρμενίων» που είχαν καταφύγει στη μητρόπολη, εγγυόμενος «ότι αύται θα ενέπνεον νομιμόφρονα αισθήματα εις τα τέκνα των Αρμενίων» (σ. 110). Η πρόταση έγινε αρχικά δεκτή, απορρίφθηκε όμως από τον τοπικό αντιπρόσωπο και την ηγεσία του Νεοτουρκικού Κομιτάτου. Τα παιδιά μεταφέρθηκαν έτσι σε φορτηγίδες και πνίγηκαν στη θάλασσα (σ. 111-2).
Την ημέρα της συγκέντρωσης κι εκτόπισης των προγραμμένων, ενώ «οι οδοί της Τραπεζούντος ήσαν περιεζωσμέναι υπό στρατού και χωροφυλάκων», ο Χρύσανθος την πέρασε παρέα με τους αρχιτέκτονες της σφαγής, δικαιολογώντας εκ των υστέρων αμήχανα τη στάση του: Ο Βαλής, γράφει, «με παρέλαβεν εις την άμαξάν του, τοποθετήσας με αυτήν την φοράν δεξιά του, ίσως ίνα εγώ δοκιμάσω την πρώτην ορμήν ενδεχομένης Αρμενικής επιβουλής κατ’ αυτού» (σ. 110-1). «Εν τω μεταξύ κατέφθασεν ο διευθυντής της Αστυνομίας, κατάκοπος εκ της αγρυπνίας και των κόπων της νυκτός προ της πρωίας καθ’ ην απεστάλη δήθεν εις το εσωτερικόν η πρώτη δόσις των Αρμενίων. Είχεν όψιν δημίου και εφαίνετο αιμοσταγής. “Πολύ κουρασμένος φαίνεσαι”, του λέγει ο βαλής. “Μάλιστα”, του απήντησεν, “όλην την νύκτα επέρασα άγρυπνος εις τον Ντεγερμέντερε (Πυξίτην ποταμόν)”. Εκ των ολίγων αυτών ηννόησα πολλά και, ως εβεβαιώθην κατόπιν, η πρώτη αποστολή των Αρμενίων μόλις εξήλθεν εκ Τραπεζούντος εσφάγη, τα δε πτώματα αυτών ερρίφθησαν εις τον Ντερμέντερε» (σ. 111).
Ενας εξωτερικός παρατηρητής μάλλον θα δυσκολευόταν, πάντως, να ξεδιαλύνει τον ρόλο του Ελληνα ιεράρχη στην όλη υπόθεση:
«Αμα τη εισόδω ημών εις την αρμενικήν Μητρόπολιν μας συνήντησεν ο αρμένιος μικτάρης [κοινοτάρχης], τον οποίον μοι συνέστησεν ο βαλής λέγων: “Δεν ξεύρετε πόσον καλός και νομιμόφρων εδείχθη ο αρμένιος μικτάρης”, ο δε μικτάρης εμειδία αυταρέσκως. Την ιδίαν νύκτα, αφού τον εξεμεταλλεύθησαν εις προδοσίας και άλλα παρόμοια, τον εφόνευσαν, ως συμβαίνει συνήθως εις τους προδότας. Το αυτό συνέβη και εις ένα ιερέα Αρμένιον, ειπόντα εις τον βαλήν ότι απεφάσισε να γίνη μουσουλμάνος. Την ιδίαν νύκτα εφονεύθη και αυτός.
Αφού εξητάσαμεν τα της αρμενικής Μητροπόλεως και κατόπιν τα παρακείμενα αρμενικά σχολεία, κατηυθύνθημεν έπειτα εις την Μητρόπολιν διασχίζοντες τας ταχθείσας εις έκαστον σταυροδρόμιον φρουράς των στρατιωτών και των χωροφυλάκων. Η όλη Τραπεζούς είχε αγρίαν όψιν. Εκαθήσαμεν εις την Μητρόπολιν συζητούντες περί των γεγονότων της ημέρας και έπειτα ανεχώρησεν ο βαλής, αφήσας με βυθισμένον εις μελαγχολικάς σκέψεις» (σ. 112).
https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-ti ... ktonia?amp
0 .
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
Γενοκτονία: προβλήματα ορισμού
Αφίσα για την σφαγή στην Σρεμπρένιτσα
Κάθε συζήτηση περί γενοκτονίας ξεκινά με τον νομικό ορισμό του φαινομένου από τη σχετική σύμβαση που ψήφισε η Γ.Σ. του ΟΗΕ στις 9.12.1948 και κυρώθηκε από την Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1954 (Ν.Δ. 3091).
Σύμφωνα με το άρθρο 2, «ως γενοκτονία νοείται οιαδήποτε εκ των κατωτέρω πράξεων, ενεργουμένη με την πρόθεσιν ολικής ή μερικής καταστροφής ομάδος, εθνικής, εθνολογικής [=εθνοτικής], φυλετικής ή θρησκευτικής, ως τοιαύτης:
α) Φόνος των μελών της ομάδος
β) Σοβαρά βλάβη της σωματικής ή διανοητικής ακεραιότητος των μελών της ομάδος
γ) Εκ προθέσεως υποβολή της ομάδος εις συνθήκας διαβιώσεως δυναμένας να επιφέρωσιν την πλήρη ή μερικήν σωματικήν καταστροφήν αυτής
δ) Μέτρα αποβλέποντα εις την παρεμπόδισιν των γεννήσεων εις τους κόλπους ωρισμένης ομάδος
ε) Αναγκαστική μεταφορά παίδων μιας ομάδος «εις ετέραν ομάδα».
Ακόμη ευρύτερος ήταν ο αρχικός ορισμός της γενοκτονίας από τον δημιουργό του όρου, τον Πολωνοεβραίο νομικό Ραφαήλ Λέμκιν, εκ των συντακτών επίσης της σύμβασης.
Στο βιβλίο του «Η διακυβέρνηση του Αξονα στην κατεχόμενη Ευρώπη» (1944), ο Λέμκιν όρισε ως γενοκτονία «την καταστροφή ενός έθνους ή μιας εθνοτικής ομάδας», όχι μόνο «όταν επιτυγχάνεται με μαζικούς φόνους όλων των μελών ενός έθνους» αλλά και όταν περιορίζεται στην καταστροφή «των ουσιωδών θεμελίων της ζωής των εθνικών ομάδων» (πολιτικές, πολιτισμικές, οικονομικές κ.λπ. δομές), με σκοπό την εξάλειψή τους ως διακριτών οντοτήτων. Ξεκαθάρισε, μάλιστα, πως το περιγραφόμενο έγκλημα διαφέρει ριζικά από τις νομικά θεσπισμένες προσβολές των ατομικών δικαιωμάτων, επειδή ως θύμα του εκλαμβάνονται όχι άτομα αλλά συλλογικότητες:
«Η γενοκτονία στρέφεται κατά της εθνικής ομάδας ως οντότητας κι οι ενέργειες που περιλαμβάνει στρέφονται εναντίον ατόμων, όχι με την ατομική τους ιδιότητα, αλλά ως μελών της εθνικής ομάδας».
Ετσι κι αλλιώς, η πρακτική εφαρμογή αυτών των διατάξεων υπήρξε εξαιρετικά περιορισμένη. Ξεκίνησε μετά την (άκρως καθυστερημένη) κύρωση της σύμβασης του ΟΗΕ από τις ΗΠΑ (1988) και μέχρι σήμερα έχει εφαρμοστεί μόνο από τα ειδικά δικαστήρια που συστήθηκαν για τη Ρουάντα και την πρώην Γιουγκοσλαβία.
Οσο για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο που συγκροτήθηκε το 2003, μέχρι σήμερα έχει ασκήσει δίωξη για γενοκτονία μόνο κατά του ισλαμιστή ηγέτη του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ (14.7.2008)· ακόμη κι εδώ υπαναχώρησε όμως ταχύτατα (4.3.2009), με το σκεπτικό ότι για το συγκεκριμένο αδίκημα «δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις».
Η πολιτική σκοπιμότητα της επιλεκτικής επίκλησης αυτών των διατάξεων είναι άλλωστε προφανής: κανείς δεν διανοείται να τις εφαρμόσει σε βάρος των ηγετών κάποιας μεγάλης δύναμης όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα ή η Ρωσία, για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί σε βάρος μικρότερων λαών. Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα θεωρείται «γενοκτονία», η ισοπέδωση της Φαλούτζα και του Γκρόζνι «παράπλευρη απώλεια». Ακόμη σοβαρότερα προβλήματα παρουσιάζει η μεταφύτευση αυτού του αμφιλεγόμενου όρου από τον χώρο του διεθνούς ποινικού δικαίου στο πεδίο της ιστοριογραφίας:
⬣ Σε ποιο χρονικό βάθος μπορεί να γίνει λόγος για γενοκτονίες; Δεδομένου ότι ακόμη και η έννοια του «εγκλήματος πολέμου» συνιστά πρόσφατη επινόηση (των αρχών του εικοστού αιώνα), πόσο θεμιτό είναι να μεταφέρει κανείς αυθαίρετα κάτι τέτοιο στο απώτερο παρελθόν;
Για να σταθούμε στα δικά μας: οι «τιμωρητικές» σφαγές της Χίου από τους Οθωμανούς το 1822 ή η αστραπιαία εξολόθρευση των 50.000 μουσουλμάνων της Πελοποννήσου από τους Ελληνες επαναστάτες του 1821, στρατηγική επιλογή για την εκκαθάριση των μετόπισθεν της εξέγερσης που αναγορεύτηκε κατόπιν από το εθνικιστικό φολκλόρ σε προγραμματική στόχευση («Τούρκος μη μείνει στο Μοριά, μηδέ στον κόσμον όλο») εμπίπτουν ή όχι σ’ αυτή την κατηγορία;
Ο ίδιος ο Λέμκιν, στην ημιτελή «Ιστορία της γενοκτονίας» που ετοίμαζε απάντησε καταφατικά, ασχολούμενος με την αποικιακή εξολόθρευση ιθαγενών λαών και τους διωγμούς των πρώτων χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ή των Εβραίων στη μεσαιωνική Ευρώπη.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γνωστός ιστορικός της αρμενικής γενοκτονίας Βαχάκν Νταντριάν τοποθετεί τις απαρχές του φαινομένου στην Παλαιά Διαθήκη και την εξόντωση των λαών της Χαναάν από τους Εβραίους.
Αλλοι κοινωνικοί επιστήμονες προτιμούν να περιορίσουν το χρονικό εύρος των γενοκτονιών στους τελευταίους αιώνες, συνδέοντας άρρηκτα αυτή την πρακτική με τη νεωτερικότητα –επιλογή, φυσικά, εξίσου πολιτικά φορτισμένη.
⬣ Τι έκταση πρέπει να έχει η φυσική εξολόθρευση μιας πληθυσμιακής ομάδας για να μπορεί κανείς να μιλήσει αξιόπιστα για γενοκτονία;
Καθώς η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη με έμπρακτες στοχοποιήσεις κάθε λογής εξωτερικών κι εσωτερικών εχθρών, είναι προφανές πως η νομική προσέγγιση του φαινομένου, σύμφωνα με την οποία ακόμη κι ένας μεμονωμένος φόνος συνιστά πράξη γενοκτονίας εφόσον εντάσσεται σε σχεδιασμό για την καταστροφή μιας εθνικής, εθνοτικής ή θρησκευτικής ομάδας «ως τέτοιας» (δηλαδή ακόμη και για τον εξαναγκασμό των υπόλοιπων μελών της σε βίαιη αφομοίωση ή/και αλλαξοπιστία), δύσκολα μπορεί να βρει αξιόπιστη εφαρμογή στο πεδίο των κοινωνικών επιστημών.
Ο αριθμός των θυμάτων, και δη ως ποσοστό του συνολικού μεγέθους της ομάδας, αναδεικνύεται εδώ σε καθοριστικό στοιχείο.
Πού όμως μπορεί να τοποθετηθεί η διαχωριστική γραμμή, που διακρίνει μια γενοκτονία από «απλές» βιαιότητες;
Αν η απώλεια ενός 20% των Ελληνορθόδοξων του Πόντου μέσα σε μια δεκαετία (1914-24), αποτέλεσμα όχι μόνο σφαγών ή πολεμικών συγκρούσεων αλλά κι επιδημιών (όπως η πολύνεκρη ισπανική γρίπη που το 1918 ρήμαξε όλη την Ευρώπη) δικαιολογεί έναν τέτοιο χαρακτηρισμό, γιατί να μην ειπωθεί το ίδιο και για την εξολόθρευση του 10% των Τσάμηδων της Ελλάδας από τον ΕΔΕΣ μέσα σε λίγες εβδομάδες το 1944;
⬣ Σε ποιο βαθμό πρέπει να τεκμηριωθεί η πρόθεση των αρχών για καταστροφή της επίμαχης πληθυσμιακής ομάδας;
Αρκούν η απόφαση για διάπραξη κατασταλτικών βιαιοτήτων, η διάχυτη εχθρική πρόθεση, ο περιρρέων ρατσισμός ή οι αιμοχαρείς διαθέσεις των εκτελεστικών οργάνων;
Τα πολιτιστικά προϊόντα που μαρτυρούν ένα τέτοιο κλίμα είναι δυνατόν να εκληφθούν ως επαρκές «τεκμήριο» ή έστω ένδειξη;
Η χρησιμοποίηση ενός μέρους της ίδιας ομάδας για την εξόντωση μιας αντίπαλης μερίδας, όπως έγινε π.χ. τη δεκαετία του ’80 με τους Ινδιάνους της Γουατεμάλας για την καταστολή του «Αντάρτικου Στρατού των Φτωχών», είναι δυνατό να θεωρηθεί γενοκτονία;
Και τι γίνεται όταν συγκεκριμένες εντολές της κεντρικής διοίκησης σταματούν αρκετά νωρίς τις αθρόες εκτελέσεις, όπως συνέβη στον Δυτικό Πόντο τον Ιούνιο του 1921, οκτώ μέρες μετά την έναρξη των εκτοπίσεων του ελληνικού πληθυσμού των παραλίων;
Οι απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα ποικίλλουν ανάλογα με τους ερευνητές, τις πολιτικές απόψεις και διασυνδέσεις τους, αλλά και την ατζέντα των επιμέρους φορέων που ασχολούνται με το αντικείμενο.
Ενας πρώτος παράγοντας που επηρεάζει τη συζήτηση είναι οι παρεμβάσεις των ενδιαφερόμενων συλλογικοτήτων, εθνικών και πολιτικών, που εκλαμβάνουν την αναγόρευση των βασάνων τους (ή όσων πέρασαν οι πρόγονοί τους) σε «γενοκτονία» σαν το αποκορύφωμα μιας ιστορικής και πολιτικής δικαίωσης.
Ιδιαίτερη επίδοση σ’ αυτό το άθλημα έχουν οι πάσης φύσης εθνικισμοί, ιδίως όταν η προβολή «γενοκτονιών» συνδέεται με την ηθική κατατρόπωση κάποιου γειτονικού κράτους.
Ο καταστροφικός λιμός που έπληξε την ΕΣΣΔ μετά την αναγκαστική κολεκτιβοποίηση της δεκαετίας του ’30 έχει έτσι αναγορευτεί από τους εθνικιστές του Κιέβου σε «γενοκτονία» ειδικά των Ουκρανών· το Εθνικό Μουσείο της Ντάκα διαθέτει ειδική αίθουσα για τη «γενοκτονία» που οι κάτοικοι του Μπανγκλαντές -τότε Ανατολικό Πακιστάν- υπέστησαν το 1971 από τον (δυτικο)πακιστανικό στρατό· το κοινοβούλιο των Τιράνων υιοθέτησε το ελληνικό παράδειγμα και στις 30.6.1994 ψήφισε τον Ν.7839 για την «ημέρα γενοκτονίας των Αλβανών της Τσαμουριάς από τους Ελληνες σοβινιστές»· ακόμη και το τουρκικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας απείλησε το 2001 να καθιερώσει την επέτειο της ελληνικής απόβασης στη Σμύρνη σαν επίσημη «ημέρα γενοκτονίας των Τούρκων».
Αντιμέτωπος με την άρνηση των ψυχροπολεμικών ΗΠΑ να κυρώσουν τη σύμβαση του ΟΗΕ, ο ίδιος ο Λέμκιν προσπάθησε απεγνωσμένα να υπερασπίσει το δημιούργημά του προσφεύγοντας στον πιο ακραίο αντικομμουνισμό, αναπαράγοντας τους σχετικούς ισχυρισμούς κάθε λογής Σοβιετικών εμιγκρέδων αλλά και των ελληνικών κυβερνήσεων του εμφυλίου περί «παιδομαζώματος».
Στο καθαρά πολιτικό επίπεδο, η πρωτοφανής θνησιμότητα που συνόδευσε την προσπάθεια των Κόκκινων Χμερ να επαναφέρουν την Καμπότζη στην «ένδοξη αυτάρκεια» του 13ου αιώνα έθεσε νέα διλήμματα –από την αυθαίρετη διεύρυνση της έννοιας της «γενοκτονίας», ώστε να περιλάβει ακόμη και την εξολόθρευση μελών της οικείας εθνικής ομάδας, μέχρι την εμφάνιση των άκρως συζητήσιμων νεολογισμών «αυτογενοκτονία» και «πολιτικοκτονία» (politicide). Ακόμη και μικρότερα μακελειά, όπως ο βρόμικος πόλεμος κατά της Αριστεράς στην Αργεντινή τη δεκαετία του 1970, ταξινομούνται από τo επιστημονικό λόμπι της IAGS ως «γενοκτονίες».
Ενας άλλος πάλι νεολογισμός των τελευταίων χρόνων, η «γενοκτονία από τα κάτω» (subaltern genocide), μεταμόρφωσε τα επαναστατικά ξεσπάσματα του παρελθόντος -από τις εξεγέρσεις των σκλάβων και δώθε- σε δυνάμει «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Εξίσου σαφής είναι η πρόθεση αξιοποίησης της «γενοκτονολογίας» ως οργάνου προπαγανδιστικής νομιμοποίησης κάθε είδους ιμπεριαλιστικών πολέμων κι επεμβάσεων, κατά το πρότυπο των αποικιακών εξορμήσεων του παρελθόντος.
Ενας δεύτερος παράγοντας που συνέβαλε στην επέκταση των «γενοκτονικών σπουδών» πηγάζει από την εντροπία των ακαδημαϊκών δομών στις αγγλοσαξονικές χώρες.
Η προϋπάρχουσα τάση παραγωγής νέων διεπιστημονικών πεδίων, από τις γυναικείες σπουδές μέχρι τα queer studies, προσέδωσε μια αυτοτελή δυναμική στις προσπάθειες μιας μερίδας υπερατλαντικών πανεπιστημιακών ν’ αναδείξουν τη μαζική εξολόθρευση σε διακριτό επιστημονικό αντικείμενο.
Σήμερα υπάρχουν ένα γερμανόγλωσσο και τρία αγγλόγλωσσα περιοδικά ειδικευμένα στις «γενοκτονίες» (Journal of Genocide Research, Genocide Studies and Prevention, Holocaust and Genocide Studies, Zeitschrift für Genozidforschung).
Μια απλή αναζήτηση στο google με το ερώτημα «genocide studies» αποκαλύπτει επίσης την ύπαρξη εκατοντάδων τμημάτων «γενοκτονολογίας» που ιδρύθηκαν σε αγγλοσαξονικές κυρίως χώρες από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και δώθε.
Ακόμη και η στρατιωτική ακαδημία των ΗΠΑ διαθέτει από το 2012 το δικό της «Κέντρο Σπουδών Γενοκτονιών και Ολοκαυτώματος»· όπως μας πληροφορεί ο ιστότοπός του, «το 2012 ο εντοπισμός και η πρόληψη γενοκτονιών και μαζικών θηριωδιών κατέστη μέρος του στρατιωτικού δόγματος κι επιτακτικό καθήκον για τις [αμερικανικές] ένοπλες δυνάμεις».
Οι υλικές προεκτάσεις αυτής της εξέλιξης είναι προφανείς (δημιουργία νέων εδρών, απόσπαση κονδυλίων, σύσταση ειδικών ερευνητικών κέντρων και συγκρότηση μιας αυτοτελούς κάστας εντός των ΑΕΙ), όπως και η διαπλοκή της με την έμμεση ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημιακού έργου μέσω σπονσόρων. Απόρροια της ανάπτυξης των «γενοκτολογικών σπουδών» υπήρξε έτσι τελικά ο πολλαπλασιασμός των υπό εξέταση «γενοκτονιών», με κριτήρια κάθε άλλο παρά αμιγώς επιστημονικά.
Ετσι κι αλλιώς, η τάση διεύρυνσης του πεδίου ήταν από καιρό ορατή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η τυπολογία των γενοκτονιών που επιχείρησε εν έτει 1975 ο Νταντριάν: δίπλα στον «ιδεοτυπικό ορισμό» που εισηγήθηκε («γενοκτονία είναι η επιτυχημένη απόπειρα μείωσης του αριθμού μιας μειονοτικής ομάδας, η τελική εξολόθρευση της οποίας θεωρείται επιθυμητή και χρήσιμη, με καταναγκαστικά μέσα από μια κυρίαρχη ομάδα») πρόσθεσε μια σειρά από επιμέρους κατηγοριοποιήσεις που καλύπτουν μια ευρύτατη γκάμα καταπιεστικών πρακτικών:
➤ γενοκτονία «πολιτισμική» (αναγκαστική αφομοίωση των μειονοτήτων στον εθνικό κορμό),
➤ «λανθάνουσα» (μαζικοί βομβαρδισμοί, εκτοπίσεις που καταλήγουν σε μη προγραμματισμένη εξολόθρευση),
➤ «ανταποδοτική» (σποραδικές σφαγές αμάχων σε αντίποινα για ένοπλες ενέργειες)
➤ ή «χρησιμοθηρική» (με κύριο σκοπό την αρπαγή πλουτοπαραγωγικών πηγών ή τον εξανδραποδισμό)⦁ όσο για την προσπάθεια καθολικής εξολόθρευσης μιας πληθυσμιακής ομάδας, όπως συνέβη με τους Αρμενίους και τους Εβραίους, αυτή μετονομάστηκε απλά σε «βέλτιστη γενοκτονία» (optimal genocide).
Τα αδιέξοδα μιας τέτοιας προσέγγισης είναι προφανή. Αν σχεδόν κάθε μορφή εθνικής ή θρησκευτικής καταπίεσης συνιστά γενοκτονία, τότε η έννοια χάνει ουσιαστικά το νόημά της και η συστηματική εξολόθρευση ολόκληρων λαών εξισώνεται αξιακά με οφθαλμοφανώς ελάσσονα συμβάντα. Για την υπέρβαση αυτού του αδιεξόδου, ο νεολογισμός «εθνοκάθαρση» μας προσφέρει ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο.
Ενας χρήσιμος νεολογισμός
Σε αντίθεση με τη γενοκτονία, η εθνοκάθαρση δεν αποτελεί νομική έννοια.
Ως νεολογισμός πρωτοδιατυπώθηκε στα ρωσικά (етническое чищенье), στα τέλη της δεκαετίας του 1980, για να περιγράψει τις βιαιότητες κατά της αρμενικής μειονότητας στο (τότε σοβιετικό) Αζερμπαϊτζάν.
Από εκεί πέρασε στα σερβοκροατικά (етничко чишчење) και, το 1992, στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες (ethnic cleansing, épuration ethnique). Ως έννοια, υποδηλώνει την εκδίωξη μιας πληθυσμιακής ομάδας από τις περιοχές όπου κατοικεί με τη χρήση βίαιων μέσων, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν ομαδικούς φόνους· αυτό που τη διαφοροποιεί από τη γενοκτονία είναι η επιδίωξη της απαλλαγής από τους ανεπιθύμητους πληθυσμούς κι όχι η βιολογική εξόντωση των τελευταίων.
Η περιγραφική χρησιμότητα αυτού του νεολογισμού, και ο συνακόλουθος περιορισμός της γενοκτονίας στις (κατά Νταντριάν) «βέλτιστες», είναι προφανής.
Με εθνοκαθάρσεις, όχι όμως και με γενοκτονίες, βαρύνονται λίγο-πολύ οι περισσότεροι εθνικισμοί, καθώς μάλιστα η επίτευξη «εθνικής ομοιογένειας» θεωρούνταν μέχρι πρότινος θεμιτός αν όχι ευκταίος στόχος σε παγκόσμια κλίμακα.
Η εκδίωξη των Παλαιστινίων από τα ισραηλινά εδάφη, των Σέρβων και των Τσιγγάνων από το Κοσσυφοπέδιο μετά το 1999, των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955 και το 1964, των Τσάμηδων της Θεσπρωτίας το 1944-45, των γερμανικών και ιταλικών μειονοτήτων από τις απελευθερωμένες χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης την ίδια εποχή, αποτελούν μερικές μόνο από τις ψηφίδες μιας ευρύτερης διαδικασίας. Απάνθρωπης μεν, η οποία είναι όμως απαράδεκτο να συγκρίνεται με το απόλυτο έγκλημα της οργανωμένης εξολόθρευσης εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Γενοκτονολόγοι διά πάσαν νόσον
Οι σύνεδροι του IAGS στο μνημείο αρμενικής γενοκτονίας του Ερεβάν (2015)
Το εντυπωσιακότερο επιχείρημα των υποστηρικτών της ποντιακής (και μικρασιατικής) «γενοκτονίας» αποτελεί η αναγνώριση αυτών των τελευταίων το 2007 από τη Διεθνή Ενωση Γενοκτονολόγων (IAGS).
Τι ακριβώς είναι όμως αυτή η τελευταία;
Αντίθετα απ’ ό,τι υπονοεί η επίκλησή της, η IAGS δεν αποτελεί κάποιο αναγνωρισμένο όργανο αλλά μια απλή ΜΚΟ που ιδρύθηκε το 1994 με έδρα τη Βιρτζίνια των ΗΠΑ και καταστατικό σκοπό, αφ’ ενός μεν την έρευνα και διδασκαλία περί γενοκτονιών, αφ’ ετέρου δε την «προώθηση μελετών σχετικά με την πολιτική πρόληψης των γενοκτονιών».
Οπως πληροφορούμαστε από τον ιστότοπό της, για να εγγραφεί κανείς πρέπει απλώς να καταβάλλει 30-100 δολάρια τον χρόνο, ανάλογα με το εισόδημά του, ή 1.000 δολάρια εφάπαξ, για την ιδιότητα του «ισόβιου μέλους».
Οι αποφάσεις των συνεδρίων της, όπως αυτή για την «ελληνική γενοκτονία», λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των ταμειακώς εντάξει μελών (§6Α του καταστατικού).
Για το δεύτερο σκέλος της στοχοθεσίας, τη διαπλοκή με την «πολιτική πρόληψης», αρκετά εύγλωττη είναι η εποικοδομητική παρουσίαση από το επίσημο όργανο της IAGS, του εγχειριδίου του αμερικανικού στρατού για τις «Επιχειρήσεις Απάντησης σε Μαζικές Ωμότητες», από έναν εκπαιδευτή της πολεμικής αεροπορίας (Stephen Burgess, «Comments on the Mass Atrocity Response Operations (MARO) Handbook», Genocide Studies and Prevention, τχ.6/1, 2011, σ.66-69).
Ο καθηγητής Γκρέγκορι Στάντον, πρόεδρος του IAGS κατά την εθνικά επωφελή ψηφοφορία του 2007, σε άρθρο του για τα «αναδυόμενα υποδείγματα πρόληψης γενοκτονιών» (περ. Politorbis, τχ.47/2010) προβάλλει πάλι ως πρότυπο τη γιουγκοσλαβική πολιτική της κυβέρνησης Κλίντον.
Ο ίδιος είναι επικεφαλής και άλλης ΜΚΟ, του «Παρατηρητηρίου Γενοκτονιών» (Genocide Watch), με αποστολή «την προώθηση της πολιτικής βούλησης για επέμβαση του ΟΗΕ κι εξουσιοδοτημένων περιφερειακών κι εθνικών δυνάμεων» όπου διαπιστωθεί κίνδυνος «γενοκτονίας».
Για τους πολιτικούς προσανατολισμούς της IAGS, αποκαλυπτικός είναι ο πλήρης κατάλογος των αποφάσεων των συνεδρίων της.
Εκτός από την αναγνώριση της «γενοκτονίας» Ελλήνων και Ασσυρίων (2007) και τέσσερα κείμενα για την αρμενική γενοκτονία, οι υπόλοιπες καταγγέλλουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (2006) και τρεις «γενοκτονίες» (εν εξελίξει ή επικείμενες), σε άμεση συνάρτηση με την εκάστοτε συγκυρία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: στο Σουδάν (2005), στη Ζιμπάμπουε (2005) και φυσικά στη Συρία, με έκκληση για στρατιωτική επέμβαση «του ΟΗΕ, του Αραβικού Συνδέσμου και άλλων ειρηνευτικών δυνάμεων» κατά του καθεστώτος Ασαντ (2012).
Εξίσου εύγλωττο για την απεριόριστη διεύρυνση του πεδίου είναι το πρόγραμμα του τελευταίου συνεδρίου της IAGS (8-12.7.2015).
Οι σφαγές των Κούρδων από τον Σαντάμ (1988) και των Βεγγαλέζων από τον πακιστανικό στρατό (1971), ο αλληλοσκοτωμός στη Σιέρα Λεόνε και το Κονγκό, η κρατική καταπίεση στην ΕΣΣΔ και την Κίνα, ακόμη και η αιματηρή καταστολή της Αριστεράς στην Αργεντινή της δεκαετίας του ’70 αναγορεύτηκαν σε «γενοκτονίες», κατά τη διαθεσιμότητα και τα γούστα των συμμετεχόντων.
Το συνέδριο του 2007, πάλι, περιελάμβανε εισήγηση, δημοσιευμένη λίγο αργότερα στο επίσημο όργανο της ένωσης, για τη συμμετοχή των Ελλήνων εθελοντών (αλλά και «της Ελλάδας και των Ελλήνων», γενικότερα) στη βοσνιακή «γενοκτονία».
Ως άμεσοι ή έμμεσοι συνεργοί κατονομάζονται εκεί η Εκκλησία της Ελλάδας και οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. (Hikmet Karčić, «“Fear not, for you have brothers in Greece”: A Research Note», Genocide Studies and Prevention, τχ.3/1, 2008, σ.147-152).
Ας μην πανηγυρίζουν λοιπόν και τόσο οι εθνικόφρονές μας γι’ αυτή την αναγνώριση των ιστορικών μας δικαίων.
Με τη φόρα που έχουν πάρει τα πράγματα στον κλάδο, δεν είναι καθόλου απίθανο να βρεθούν και οι ίδιοι, μαζί με το φάντασμα του Κεμάλ, κάποια στιγμή στον πάγκο ως «γενοκτόνοι».
https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-ti ... ologoi?amp
Αφίσα για την σφαγή στην Σρεμπρένιτσα
Κάθε συζήτηση περί γενοκτονίας ξεκινά με τον νομικό ορισμό του φαινομένου από τη σχετική σύμβαση που ψήφισε η Γ.Σ. του ΟΗΕ στις 9.12.1948 και κυρώθηκε από την Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1954 (Ν.Δ. 3091).
Σύμφωνα με το άρθρο 2, «ως γενοκτονία νοείται οιαδήποτε εκ των κατωτέρω πράξεων, ενεργουμένη με την πρόθεσιν ολικής ή μερικής καταστροφής ομάδος, εθνικής, εθνολογικής [=εθνοτικής], φυλετικής ή θρησκευτικής, ως τοιαύτης:
α) Φόνος των μελών της ομάδος
β) Σοβαρά βλάβη της σωματικής ή διανοητικής ακεραιότητος των μελών της ομάδος
γ) Εκ προθέσεως υποβολή της ομάδος εις συνθήκας διαβιώσεως δυναμένας να επιφέρωσιν την πλήρη ή μερικήν σωματικήν καταστροφήν αυτής
δ) Μέτρα αποβλέποντα εις την παρεμπόδισιν των γεννήσεων εις τους κόλπους ωρισμένης ομάδος
ε) Αναγκαστική μεταφορά παίδων μιας ομάδος «εις ετέραν ομάδα».
Ακόμη ευρύτερος ήταν ο αρχικός ορισμός της γενοκτονίας από τον δημιουργό του όρου, τον Πολωνοεβραίο νομικό Ραφαήλ Λέμκιν, εκ των συντακτών επίσης της σύμβασης.
Στο βιβλίο του «Η διακυβέρνηση του Αξονα στην κατεχόμενη Ευρώπη» (1944), ο Λέμκιν όρισε ως γενοκτονία «την καταστροφή ενός έθνους ή μιας εθνοτικής ομάδας», όχι μόνο «όταν επιτυγχάνεται με μαζικούς φόνους όλων των μελών ενός έθνους» αλλά και όταν περιορίζεται στην καταστροφή «των ουσιωδών θεμελίων της ζωής των εθνικών ομάδων» (πολιτικές, πολιτισμικές, οικονομικές κ.λπ. δομές), με σκοπό την εξάλειψή τους ως διακριτών οντοτήτων. Ξεκαθάρισε, μάλιστα, πως το περιγραφόμενο έγκλημα διαφέρει ριζικά από τις νομικά θεσπισμένες προσβολές των ατομικών δικαιωμάτων, επειδή ως θύμα του εκλαμβάνονται όχι άτομα αλλά συλλογικότητες:
«Η γενοκτονία στρέφεται κατά της εθνικής ομάδας ως οντότητας κι οι ενέργειες που περιλαμβάνει στρέφονται εναντίον ατόμων, όχι με την ατομική τους ιδιότητα, αλλά ως μελών της εθνικής ομάδας».
Ετσι κι αλλιώς, η πρακτική εφαρμογή αυτών των διατάξεων υπήρξε εξαιρετικά περιορισμένη. Ξεκίνησε μετά την (άκρως καθυστερημένη) κύρωση της σύμβασης του ΟΗΕ από τις ΗΠΑ (1988) και μέχρι σήμερα έχει εφαρμοστεί μόνο από τα ειδικά δικαστήρια που συστήθηκαν για τη Ρουάντα και την πρώην Γιουγκοσλαβία.
Οσο για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο που συγκροτήθηκε το 2003, μέχρι σήμερα έχει ασκήσει δίωξη για γενοκτονία μόνο κατά του ισλαμιστή ηγέτη του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ (14.7.2008)· ακόμη κι εδώ υπαναχώρησε όμως ταχύτατα (4.3.2009), με το σκεπτικό ότι για το συγκεκριμένο αδίκημα «δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις».
Η πολιτική σκοπιμότητα της επιλεκτικής επίκλησης αυτών των διατάξεων είναι άλλωστε προφανής: κανείς δεν διανοείται να τις εφαρμόσει σε βάρος των ηγετών κάποιας μεγάλης δύναμης όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα ή η Ρωσία, για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί σε βάρος μικρότερων λαών. Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα θεωρείται «γενοκτονία», η ισοπέδωση της Φαλούτζα και του Γκρόζνι «παράπλευρη απώλεια». Ακόμη σοβαρότερα προβλήματα παρουσιάζει η μεταφύτευση αυτού του αμφιλεγόμενου όρου από τον χώρο του διεθνούς ποινικού δικαίου στο πεδίο της ιστοριογραφίας:
⬣ Σε ποιο χρονικό βάθος μπορεί να γίνει λόγος για γενοκτονίες; Δεδομένου ότι ακόμη και η έννοια του «εγκλήματος πολέμου» συνιστά πρόσφατη επινόηση (των αρχών του εικοστού αιώνα), πόσο θεμιτό είναι να μεταφέρει κανείς αυθαίρετα κάτι τέτοιο στο απώτερο παρελθόν;
Για να σταθούμε στα δικά μας: οι «τιμωρητικές» σφαγές της Χίου από τους Οθωμανούς το 1822 ή η αστραπιαία εξολόθρευση των 50.000 μουσουλμάνων της Πελοποννήσου από τους Ελληνες επαναστάτες του 1821, στρατηγική επιλογή για την εκκαθάριση των μετόπισθεν της εξέγερσης που αναγορεύτηκε κατόπιν από το εθνικιστικό φολκλόρ σε προγραμματική στόχευση («Τούρκος μη μείνει στο Μοριά, μηδέ στον κόσμον όλο») εμπίπτουν ή όχι σ’ αυτή την κατηγορία;
Ο ίδιος ο Λέμκιν, στην ημιτελή «Ιστορία της γενοκτονίας» που ετοίμαζε απάντησε καταφατικά, ασχολούμενος με την αποικιακή εξολόθρευση ιθαγενών λαών και τους διωγμούς των πρώτων χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ή των Εβραίων στη μεσαιωνική Ευρώπη.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γνωστός ιστορικός της αρμενικής γενοκτονίας Βαχάκν Νταντριάν τοποθετεί τις απαρχές του φαινομένου στην Παλαιά Διαθήκη και την εξόντωση των λαών της Χαναάν από τους Εβραίους.
Αλλοι κοινωνικοί επιστήμονες προτιμούν να περιορίσουν το χρονικό εύρος των γενοκτονιών στους τελευταίους αιώνες, συνδέοντας άρρηκτα αυτή την πρακτική με τη νεωτερικότητα –επιλογή, φυσικά, εξίσου πολιτικά φορτισμένη.
⬣ Τι έκταση πρέπει να έχει η φυσική εξολόθρευση μιας πληθυσμιακής ομάδας για να μπορεί κανείς να μιλήσει αξιόπιστα για γενοκτονία;
Καθώς η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη με έμπρακτες στοχοποιήσεις κάθε λογής εξωτερικών κι εσωτερικών εχθρών, είναι προφανές πως η νομική προσέγγιση του φαινομένου, σύμφωνα με την οποία ακόμη κι ένας μεμονωμένος φόνος συνιστά πράξη γενοκτονίας εφόσον εντάσσεται σε σχεδιασμό για την καταστροφή μιας εθνικής, εθνοτικής ή θρησκευτικής ομάδας «ως τέτοιας» (δηλαδή ακόμη και για τον εξαναγκασμό των υπόλοιπων μελών της σε βίαιη αφομοίωση ή/και αλλαξοπιστία), δύσκολα μπορεί να βρει αξιόπιστη εφαρμογή στο πεδίο των κοινωνικών επιστημών.
Ο αριθμός των θυμάτων, και δη ως ποσοστό του συνολικού μεγέθους της ομάδας, αναδεικνύεται εδώ σε καθοριστικό στοιχείο.
Πού όμως μπορεί να τοποθετηθεί η διαχωριστική γραμμή, που διακρίνει μια γενοκτονία από «απλές» βιαιότητες;
Αν η απώλεια ενός 20% των Ελληνορθόδοξων του Πόντου μέσα σε μια δεκαετία (1914-24), αποτέλεσμα όχι μόνο σφαγών ή πολεμικών συγκρούσεων αλλά κι επιδημιών (όπως η πολύνεκρη ισπανική γρίπη που το 1918 ρήμαξε όλη την Ευρώπη) δικαιολογεί έναν τέτοιο χαρακτηρισμό, γιατί να μην ειπωθεί το ίδιο και για την εξολόθρευση του 10% των Τσάμηδων της Ελλάδας από τον ΕΔΕΣ μέσα σε λίγες εβδομάδες το 1944;
⬣ Σε ποιο βαθμό πρέπει να τεκμηριωθεί η πρόθεση των αρχών για καταστροφή της επίμαχης πληθυσμιακής ομάδας;
Αρκούν η απόφαση για διάπραξη κατασταλτικών βιαιοτήτων, η διάχυτη εχθρική πρόθεση, ο περιρρέων ρατσισμός ή οι αιμοχαρείς διαθέσεις των εκτελεστικών οργάνων;
Τα πολιτιστικά προϊόντα που μαρτυρούν ένα τέτοιο κλίμα είναι δυνατόν να εκληφθούν ως επαρκές «τεκμήριο» ή έστω ένδειξη;
Η χρησιμοποίηση ενός μέρους της ίδιας ομάδας για την εξόντωση μιας αντίπαλης μερίδας, όπως έγινε π.χ. τη δεκαετία του ’80 με τους Ινδιάνους της Γουατεμάλας για την καταστολή του «Αντάρτικου Στρατού των Φτωχών», είναι δυνατό να θεωρηθεί γενοκτονία;
Και τι γίνεται όταν συγκεκριμένες εντολές της κεντρικής διοίκησης σταματούν αρκετά νωρίς τις αθρόες εκτελέσεις, όπως συνέβη στον Δυτικό Πόντο τον Ιούνιο του 1921, οκτώ μέρες μετά την έναρξη των εκτοπίσεων του ελληνικού πληθυσμού των παραλίων;
Οι απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα ποικίλλουν ανάλογα με τους ερευνητές, τις πολιτικές απόψεις και διασυνδέσεις τους, αλλά και την ατζέντα των επιμέρους φορέων που ασχολούνται με το αντικείμενο.
Ενας πρώτος παράγοντας που επηρεάζει τη συζήτηση είναι οι παρεμβάσεις των ενδιαφερόμενων συλλογικοτήτων, εθνικών και πολιτικών, που εκλαμβάνουν την αναγόρευση των βασάνων τους (ή όσων πέρασαν οι πρόγονοί τους) σε «γενοκτονία» σαν το αποκορύφωμα μιας ιστορικής και πολιτικής δικαίωσης.
Ιδιαίτερη επίδοση σ’ αυτό το άθλημα έχουν οι πάσης φύσης εθνικισμοί, ιδίως όταν η προβολή «γενοκτονιών» συνδέεται με την ηθική κατατρόπωση κάποιου γειτονικού κράτους.
Ο καταστροφικός λιμός που έπληξε την ΕΣΣΔ μετά την αναγκαστική κολεκτιβοποίηση της δεκαετίας του ’30 έχει έτσι αναγορευτεί από τους εθνικιστές του Κιέβου σε «γενοκτονία» ειδικά των Ουκρανών· το Εθνικό Μουσείο της Ντάκα διαθέτει ειδική αίθουσα για τη «γενοκτονία» που οι κάτοικοι του Μπανγκλαντές -τότε Ανατολικό Πακιστάν- υπέστησαν το 1971 από τον (δυτικο)πακιστανικό στρατό· το κοινοβούλιο των Τιράνων υιοθέτησε το ελληνικό παράδειγμα και στις 30.6.1994 ψήφισε τον Ν.7839 για την «ημέρα γενοκτονίας των Αλβανών της Τσαμουριάς από τους Ελληνες σοβινιστές»· ακόμη και το τουρκικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας απείλησε το 2001 να καθιερώσει την επέτειο της ελληνικής απόβασης στη Σμύρνη σαν επίσημη «ημέρα γενοκτονίας των Τούρκων».
Αντιμέτωπος με την άρνηση των ψυχροπολεμικών ΗΠΑ να κυρώσουν τη σύμβαση του ΟΗΕ, ο ίδιος ο Λέμκιν προσπάθησε απεγνωσμένα να υπερασπίσει το δημιούργημά του προσφεύγοντας στον πιο ακραίο αντικομμουνισμό, αναπαράγοντας τους σχετικούς ισχυρισμούς κάθε λογής Σοβιετικών εμιγκρέδων αλλά και των ελληνικών κυβερνήσεων του εμφυλίου περί «παιδομαζώματος».
Στο καθαρά πολιτικό επίπεδο, η πρωτοφανής θνησιμότητα που συνόδευσε την προσπάθεια των Κόκκινων Χμερ να επαναφέρουν την Καμπότζη στην «ένδοξη αυτάρκεια» του 13ου αιώνα έθεσε νέα διλήμματα –από την αυθαίρετη διεύρυνση της έννοιας της «γενοκτονίας», ώστε να περιλάβει ακόμη και την εξολόθρευση μελών της οικείας εθνικής ομάδας, μέχρι την εμφάνιση των άκρως συζητήσιμων νεολογισμών «αυτογενοκτονία» και «πολιτικοκτονία» (politicide). Ακόμη και μικρότερα μακελειά, όπως ο βρόμικος πόλεμος κατά της Αριστεράς στην Αργεντινή τη δεκαετία του 1970, ταξινομούνται από τo επιστημονικό λόμπι της IAGS ως «γενοκτονίες».
Ενας άλλος πάλι νεολογισμός των τελευταίων χρόνων, η «γενοκτονία από τα κάτω» (subaltern genocide), μεταμόρφωσε τα επαναστατικά ξεσπάσματα του παρελθόντος -από τις εξεγέρσεις των σκλάβων και δώθε- σε δυνάμει «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Εξίσου σαφής είναι η πρόθεση αξιοποίησης της «γενοκτονολογίας» ως οργάνου προπαγανδιστικής νομιμοποίησης κάθε είδους ιμπεριαλιστικών πολέμων κι επεμβάσεων, κατά το πρότυπο των αποικιακών εξορμήσεων του παρελθόντος.
Ενας δεύτερος παράγοντας που συνέβαλε στην επέκταση των «γενοκτονικών σπουδών» πηγάζει από την εντροπία των ακαδημαϊκών δομών στις αγγλοσαξονικές χώρες.
Η προϋπάρχουσα τάση παραγωγής νέων διεπιστημονικών πεδίων, από τις γυναικείες σπουδές μέχρι τα queer studies, προσέδωσε μια αυτοτελή δυναμική στις προσπάθειες μιας μερίδας υπερατλαντικών πανεπιστημιακών ν’ αναδείξουν τη μαζική εξολόθρευση σε διακριτό επιστημονικό αντικείμενο.
Σήμερα υπάρχουν ένα γερμανόγλωσσο και τρία αγγλόγλωσσα περιοδικά ειδικευμένα στις «γενοκτονίες» (Journal of Genocide Research, Genocide Studies and Prevention, Holocaust and Genocide Studies, Zeitschrift für Genozidforschung).
Μια απλή αναζήτηση στο google με το ερώτημα «genocide studies» αποκαλύπτει επίσης την ύπαρξη εκατοντάδων τμημάτων «γενοκτονολογίας» που ιδρύθηκαν σε αγγλοσαξονικές κυρίως χώρες από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και δώθε.
Ακόμη και η στρατιωτική ακαδημία των ΗΠΑ διαθέτει από το 2012 το δικό της «Κέντρο Σπουδών Γενοκτονιών και Ολοκαυτώματος»· όπως μας πληροφορεί ο ιστότοπός του, «το 2012 ο εντοπισμός και η πρόληψη γενοκτονιών και μαζικών θηριωδιών κατέστη μέρος του στρατιωτικού δόγματος κι επιτακτικό καθήκον για τις [αμερικανικές] ένοπλες δυνάμεις».
Οι υλικές προεκτάσεις αυτής της εξέλιξης είναι προφανείς (δημιουργία νέων εδρών, απόσπαση κονδυλίων, σύσταση ειδικών ερευνητικών κέντρων και συγκρότηση μιας αυτοτελούς κάστας εντός των ΑΕΙ), όπως και η διαπλοκή της με την έμμεση ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημιακού έργου μέσω σπονσόρων. Απόρροια της ανάπτυξης των «γενοκτολογικών σπουδών» υπήρξε έτσι τελικά ο πολλαπλασιασμός των υπό εξέταση «γενοκτονιών», με κριτήρια κάθε άλλο παρά αμιγώς επιστημονικά.
Ετσι κι αλλιώς, η τάση διεύρυνσης του πεδίου ήταν από καιρό ορατή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η τυπολογία των γενοκτονιών που επιχείρησε εν έτει 1975 ο Νταντριάν: δίπλα στον «ιδεοτυπικό ορισμό» που εισηγήθηκε («γενοκτονία είναι η επιτυχημένη απόπειρα μείωσης του αριθμού μιας μειονοτικής ομάδας, η τελική εξολόθρευση της οποίας θεωρείται επιθυμητή και χρήσιμη, με καταναγκαστικά μέσα από μια κυρίαρχη ομάδα») πρόσθεσε μια σειρά από επιμέρους κατηγοριοποιήσεις που καλύπτουν μια ευρύτατη γκάμα καταπιεστικών πρακτικών:
➤ γενοκτονία «πολιτισμική» (αναγκαστική αφομοίωση των μειονοτήτων στον εθνικό κορμό),
➤ «λανθάνουσα» (μαζικοί βομβαρδισμοί, εκτοπίσεις που καταλήγουν σε μη προγραμματισμένη εξολόθρευση),
➤ «ανταποδοτική» (σποραδικές σφαγές αμάχων σε αντίποινα για ένοπλες ενέργειες)
➤ ή «χρησιμοθηρική» (με κύριο σκοπό την αρπαγή πλουτοπαραγωγικών πηγών ή τον εξανδραποδισμό)⦁ όσο για την προσπάθεια καθολικής εξολόθρευσης μιας πληθυσμιακής ομάδας, όπως συνέβη με τους Αρμενίους και τους Εβραίους, αυτή μετονομάστηκε απλά σε «βέλτιστη γενοκτονία» (optimal genocide).
Τα αδιέξοδα μιας τέτοιας προσέγγισης είναι προφανή. Αν σχεδόν κάθε μορφή εθνικής ή θρησκευτικής καταπίεσης συνιστά γενοκτονία, τότε η έννοια χάνει ουσιαστικά το νόημά της και η συστηματική εξολόθρευση ολόκληρων λαών εξισώνεται αξιακά με οφθαλμοφανώς ελάσσονα συμβάντα. Για την υπέρβαση αυτού του αδιεξόδου, ο νεολογισμός «εθνοκάθαρση» μας προσφέρει ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο.
Ενας χρήσιμος νεολογισμός
Σε αντίθεση με τη γενοκτονία, η εθνοκάθαρση δεν αποτελεί νομική έννοια.
Ως νεολογισμός πρωτοδιατυπώθηκε στα ρωσικά (етническое чищенье), στα τέλη της δεκαετίας του 1980, για να περιγράψει τις βιαιότητες κατά της αρμενικής μειονότητας στο (τότε σοβιετικό) Αζερμπαϊτζάν.
Από εκεί πέρασε στα σερβοκροατικά (етничко чишчење) και, το 1992, στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες (ethnic cleansing, épuration ethnique). Ως έννοια, υποδηλώνει την εκδίωξη μιας πληθυσμιακής ομάδας από τις περιοχές όπου κατοικεί με τη χρήση βίαιων μέσων, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν ομαδικούς φόνους· αυτό που τη διαφοροποιεί από τη γενοκτονία είναι η επιδίωξη της απαλλαγής από τους ανεπιθύμητους πληθυσμούς κι όχι η βιολογική εξόντωση των τελευταίων.
Η περιγραφική χρησιμότητα αυτού του νεολογισμού, και ο συνακόλουθος περιορισμός της γενοκτονίας στις (κατά Νταντριάν) «βέλτιστες», είναι προφανής.
Με εθνοκαθάρσεις, όχι όμως και με γενοκτονίες, βαρύνονται λίγο-πολύ οι περισσότεροι εθνικισμοί, καθώς μάλιστα η επίτευξη «εθνικής ομοιογένειας» θεωρούνταν μέχρι πρότινος θεμιτός αν όχι ευκταίος στόχος σε παγκόσμια κλίμακα.
Η εκδίωξη των Παλαιστινίων από τα ισραηλινά εδάφη, των Σέρβων και των Τσιγγάνων από το Κοσσυφοπέδιο μετά το 1999, των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955 και το 1964, των Τσάμηδων της Θεσπρωτίας το 1944-45, των γερμανικών και ιταλικών μειονοτήτων από τις απελευθερωμένες χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης την ίδια εποχή, αποτελούν μερικές μόνο από τις ψηφίδες μιας ευρύτερης διαδικασίας. Απάνθρωπης μεν, η οποία είναι όμως απαράδεκτο να συγκρίνεται με το απόλυτο έγκλημα της οργανωμένης εξολόθρευσης εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Γενοκτονολόγοι διά πάσαν νόσον
Οι σύνεδροι του IAGS στο μνημείο αρμενικής γενοκτονίας του Ερεβάν (2015)
Το εντυπωσιακότερο επιχείρημα των υποστηρικτών της ποντιακής (και μικρασιατικής) «γενοκτονίας» αποτελεί η αναγνώριση αυτών των τελευταίων το 2007 από τη Διεθνή Ενωση Γενοκτονολόγων (IAGS).
Τι ακριβώς είναι όμως αυτή η τελευταία;
Αντίθετα απ’ ό,τι υπονοεί η επίκλησή της, η IAGS δεν αποτελεί κάποιο αναγνωρισμένο όργανο αλλά μια απλή ΜΚΟ που ιδρύθηκε το 1994 με έδρα τη Βιρτζίνια των ΗΠΑ και καταστατικό σκοπό, αφ’ ενός μεν την έρευνα και διδασκαλία περί γενοκτονιών, αφ’ ετέρου δε την «προώθηση μελετών σχετικά με την πολιτική πρόληψης των γενοκτονιών».
Οπως πληροφορούμαστε από τον ιστότοπό της, για να εγγραφεί κανείς πρέπει απλώς να καταβάλλει 30-100 δολάρια τον χρόνο, ανάλογα με το εισόδημά του, ή 1.000 δολάρια εφάπαξ, για την ιδιότητα του «ισόβιου μέλους».
Οι αποφάσεις των συνεδρίων της, όπως αυτή για την «ελληνική γενοκτονία», λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των ταμειακώς εντάξει μελών (§6Α του καταστατικού).
Για το δεύτερο σκέλος της στοχοθεσίας, τη διαπλοκή με την «πολιτική πρόληψης», αρκετά εύγλωττη είναι η εποικοδομητική παρουσίαση από το επίσημο όργανο της IAGS, του εγχειριδίου του αμερικανικού στρατού για τις «Επιχειρήσεις Απάντησης σε Μαζικές Ωμότητες», από έναν εκπαιδευτή της πολεμικής αεροπορίας (Stephen Burgess, «Comments on the Mass Atrocity Response Operations (MARO) Handbook», Genocide Studies and Prevention, τχ.6/1, 2011, σ.66-69).
Ο καθηγητής Γκρέγκορι Στάντον, πρόεδρος του IAGS κατά την εθνικά επωφελή ψηφοφορία του 2007, σε άρθρο του για τα «αναδυόμενα υποδείγματα πρόληψης γενοκτονιών» (περ. Politorbis, τχ.47/2010) προβάλλει πάλι ως πρότυπο τη γιουγκοσλαβική πολιτική της κυβέρνησης Κλίντον.
Ο ίδιος είναι επικεφαλής και άλλης ΜΚΟ, του «Παρατηρητηρίου Γενοκτονιών» (Genocide Watch), με αποστολή «την προώθηση της πολιτικής βούλησης για επέμβαση του ΟΗΕ κι εξουσιοδοτημένων περιφερειακών κι εθνικών δυνάμεων» όπου διαπιστωθεί κίνδυνος «γενοκτονίας».
Για τους πολιτικούς προσανατολισμούς της IAGS, αποκαλυπτικός είναι ο πλήρης κατάλογος των αποφάσεων των συνεδρίων της.
Εκτός από την αναγνώριση της «γενοκτονίας» Ελλήνων και Ασσυρίων (2007) και τέσσερα κείμενα για την αρμενική γενοκτονία, οι υπόλοιπες καταγγέλλουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (2006) και τρεις «γενοκτονίες» (εν εξελίξει ή επικείμενες), σε άμεση συνάρτηση με την εκάστοτε συγκυρία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: στο Σουδάν (2005), στη Ζιμπάμπουε (2005) και φυσικά στη Συρία, με έκκληση για στρατιωτική επέμβαση «του ΟΗΕ, του Αραβικού Συνδέσμου και άλλων ειρηνευτικών δυνάμεων» κατά του καθεστώτος Ασαντ (2012).
Εξίσου εύγλωττο για την απεριόριστη διεύρυνση του πεδίου είναι το πρόγραμμα του τελευταίου συνεδρίου της IAGS (8-12.7.2015).
Οι σφαγές των Κούρδων από τον Σαντάμ (1988) και των Βεγγαλέζων από τον πακιστανικό στρατό (1971), ο αλληλοσκοτωμός στη Σιέρα Λεόνε και το Κονγκό, η κρατική καταπίεση στην ΕΣΣΔ και την Κίνα, ακόμη και η αιματηρή καταστολή της Αριστεράς στην Αργεντινή της δεκαετίας του ’70 αναγορεύτηκαν σε «γενοκτονίες», κατά τη διαθεσιμότητα και τα γούστα των συμμετεχόντων.
Το συνέδριο του 2007, πάλι, περιελάμβανε εισήγηση, δημοσιευμένη λίγο αργότερα στο επίσημο όργανο της ένωσης, για τη συμμετοχή των Ελλήνων εθελοντών (αλλά και «της Ελλάδας και των Ελλήνων», γενικότερα) στη βοσνιακή «γενοκτονία».
Ως άμεσοι ή έμμεσοι συνεργοί κατονομάζονται εκεί η Εκκλησία της Ελλάδας και οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. (Hikmet Karčić, «“Fear not, for you have brothers in Greece”: A Research Note», Genocide Studies and Prevention, τχ.3/1, 2008, σ.147-152).
Ας μην πανηγυρίζουν λοιπόν και τόσο οι εθνικόφρονές μας γι’ αυτή την αναγνώριση των ιστορικών μας δικαίων.
Με τη φόρα που έχουν πάρει τα πράγματα στον κλάδο, δεν είναι καθόλου απίθανο να βρεθούν και οι ίδιοι, μαζί με το φάντασμα του Κεμάλ, κάποια στιγμή στον πάγκο ως «γενοκτόνοι».
https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-ti ... ologoi?amp
0 .
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
Ο Ράφαελ Λέμκιν και η πλαστογράφησή του από τους νεοποντιστές (α' μέρος)
Εδώ και κάμποσο καιρό, στις δημοσιεύσεις του λόμπυ υπέρ της «ποντιακής γενοκτονίας» έχει αρχίσει να εμφανίζεται συχνά-πυκνά ο Πολωνός διεθνολόγος Ράφαελ Λέμκιν. Ο Λέμκιν υπήρξε ο εισηγητής της διεθνούς σύμβασης περί γενοκτονίας, και γι’ αυτό οι «νεοποντιστές» προφανώς σκέφτηκαν ότι διαφημιστικά αποτελεί πολύ γερό χαρτί και ότι, αν καταφέρουν να τον οικειοποιηθούν και να τον συνδέσουν με κάποιον τρόπο προς τη θεωρία τους, θα έχουν πετύχει μία σημαντική επικοινωνιακή επιτυχία. Έτσι, έχει αρχίσει να κυκλοφορεί δεξιά και αριστερά ο ισχυρισμός ότι ο Λέμκιν ήταν περίπου ένα είδος … προδρόμου των νεοποντιστών: ότι συμμεριζόταν τη θεωρία περί «ποντιακής γενοκτονίας», αναφέρθηκε σε αυτήν στα γραπτά του και μάλιστα βασίστηκε σε αυτήν για να διαμορφώσει την ίδια την έννοια της γενοκτονίας!
Οι ισχυρισμοί αυτοί, που διατυπώθηκαν εκτενώς πρόσφατα κατά την αντιπαράθεση με κάποιες τοποθετήσεις του τέως υπουργού παιδείας, δεν έχουν κανένα έρεισμα, και πάντως ποτέ δεν συνοδεύονται από παράθεση κάποιου συγκεκριμένου χωρίου από γραπτό το Λέμκιν.
Θα δώσω εδώ ένα παράδειγμα, δημοσιευμένο σε κατά τεκμήριο σοβαρό έντυπο. Σε άρθρο του στην Καθημερινή (04.11.2015) με τίτλο «Ένας νέος τύπος μαζικού εγκλήματος», ο Βλάσσης Αγτζίδης επικαλείται τον Λέμκιν δύο φορές. Λέει καταρχάς ότι:
Ο όρος «genocide» (γενοκτονία) αποτελεί ένα νέο όρο που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τον Πολωνοεβραίο Ραφαήλ Λέμκιν (Raphael Lemkin), καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γέιλ, για να περιγράψει το έγκλημα της μαζικής εξόντωσης των Εβραίων από τους ναζί κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ήδη ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι απολύτως ακριβής ως προς το δεύτερο σκέλος του. Ο Λέμκιν πράγματι επινόησε τον όρο, αλλά όχι με σκοπό να περιγράψει την εξόντωση ειδικά των Εβραίων. Η απόφασή του να κάνει σκοπό της ζωής του τη δίωξη των γενοκτονιών δεν οφείλεται στο ναζισμό, ούτε γεννήθηκε τη δεκαετία του 40, αλλά πολύ παλιότερα. Βλ. αμέσως παρακάτω.
Συνεχίζει όμως το άρθρο:
Ο Λέμκιν για να υποστηρίξει την άποψή του, ότι πρόκειται για ένα νέο είδος εξόντωσης που οργανώνουν οι εξουσίες κατά ανεπιθύμητων πληθυσμών, αναφέρθηκε στις μαζικές σφαγές και στην εξόντωση των Ελλήνων και των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους Νεότουρκους. Ουσιαστικά, τη συνείδηση ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται μπρος σ’ ένα νέο τύπο μαζικού εγκλήματος ο Λέμκιν την απέκτησε μετά τις σφαγές των Ελλήνων, των Αρμενίων από τους Νεότουρκους και τους κεμαλικούς (υπογραμμίζω εγώ).
Εδώ και κάμποσο καιρό, στις δημοσιεύσεις του λόμπυ υπέρ της «ποντιακής γενοκτονίας» έχει αρχίσει να εμφανίζεται συχνά-πυκνά ο Πολωνός διεθνολόγος Ράφαελ Λέμκιν. Ο Λέμκιν υπήρξε ο εισηγητής της διεθνούς σύμβασης περί γενοκτονίας, και γι’ αυτό οι «νεοποντιστές» προφανώς σκέφτηκαν ότι διαφημιστικά αποτελεί πολύ γερό χαρτί και ότι, αν καταφέρουν να τον οικειοποιηθούν και να τον συνδέσουν με κάποιον τρόπο προς τη θεωρία τους, θα έχουν πετύχει μία σημαντική επικοινωνιακή επιτυχία. Έτσι, έχει αρχίσει να κυκλοφορεί δεξιά και αριστερά ο ισχυρισμός ότι ο Λέμκιν ήταν περίπου ένα είδος … προδρόμου των νεοποντιστών: ότι συμμεριζόταν τη θεωρία περί «ποντιακής γενοκτονίας», αναφέρθηκε σε αυτήν στα γραπτά του και μάλιστα βασίστηκε σε αυτήν για να διαμορφώσει την ίδια την έννοια της γενοκτονίας!
Οι ισχυρισμοί αυτοί, που διατυπώθηκαν εκτενώς πρόσφατα κατά την αντιπαράθεση με κάποιες τοποθετήσεις του τέως υπουργού παιδείας, δεν έχουν κανένα έρεισμα, και πάντως ποτέ δεν συνοδεύονται από παράθεση κάποιου συγκεκριμένου χωρίου από γραπτό το Λέμκιν.
Θα δώσω εδώ ένα παράδειγμα, δημοσιευμένο σε κατά τεκμήριο σοβαρό έντυπο. Σε άρθρο του στην Καθημερινή (04.11.2015) με τίτλο «Ένας νέος τύπος μαζικού εγκλήματος», ο Βλάσσης Αγτζίδης επικαλείται τον Λέμκιν δύο φορές. Λέει καταρχάς ότι:
Ο όρος «genocide» (γενοκτονία) αποτελεί ένα νέο όρο που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τον Πολωνοεβραίο Ραφαήλ Λέμκιν (Raphael Lemkin), καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γέιλ, για να περιγράψει το έγκλημα της μαζικής εξόντωσης των Εβραίων από τους ναζί κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ήδη ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι απολύτως ακριβής ως προς το δεύτερο σκέλος του. Ο Λέμκιν πράγματι επινόησε τον όρο, αλλά όχι με σκοπό να περιγράψει την εξόντωση ειδικά των Εβραίων. Η απόφασή του να κάνει σκοπό της ζωής του τη δίωξη των γενοκτονιών δεν οφείλεται στο ναζισμό, ούτε γεννήθηκε τη δεκαετία του 40, αλλά πολύ παλιότερα. Βλ. αμέσως παρακάτω.
Συνεχίζει όμως το άρθρο:
Ο Λέμκιν για να υποστηρίξει την άποψή του, ότι πρόκειται για ένα νέο είδος εξόντωσης που οργανώνουν οι εξουσίες κατά ανεπιθύμητων πληθυσμών, αναφέρθηκε στις μαζικές σφαγές και στην εξόντωση των Ελλήνων και των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τους Νεότουρκους. Ουσιαστικά, τη συνείδηση ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται μπρος σ’ ένα νέο τύπο μαζικού εγκλήματος ο Λέμκιν την απέκτησε μετά τις σφαγές των Ελλήνων, των Αρμενίων από τους Νεότουρκους και τους κεμαλικούς (υπογραμμίζω εγώ).
0 .
-
Ακρίδης Κατσαριδόπουλος
- Crazy poster
- Δημοσιεύσεις: 1210
Re: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
Ο Ράφαελ Λέμκιν και η πλαστογράφησή του από τους νεοποντιστές (β' μέρος)
Πριν από λίγα χρόνια, κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του Ράφαελ Λέμκιν. Αρκεί να τη διαβάσει κανείς, για να διαπιστώσει ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ισχύει.
Πρώτα απ’ όλα, ο Λέμκιν δεν θεωρούσε ότι «η ανθρωπότητα βρίσκεται μπρος σ’ ένα νέο τύπο μαζικού εγκλήματος», ούτε ότι η γενοκτονία αποτελεί «ένα νέο είδος εξόντωσης». Ακριβώς αντίθετα, θεωρούσε ότι αποτελεί «ένα σχήμα που επανέρχεται διαρκώς [a recurring pattern] μέσα στην ιστορία», μια «συγγενή ασθένεια» της ανθρωπότητας (σ. 138) και ότι υπάρχουν άφθονα ιστορικά παραδείγματα τέτοιων μαζικών εγκλημάτων «από την αρχαιότητα μέχρι το μεσαίωνα και τους νέους χρόνους» (ό.π.).
Τέτοια παραδείγματα αναφέρονται πολλά στις σελίδες της αυτοβιογραφίας, αρχίζοντας από την πρώτη-πρώτη φράση του Προλόγου της! Με το καλημέρα, πριν καν μας γνωστοποιήσει πού και πότε γεννήθηκε, ποιοι ήταν οι γονείς ή η καταγωγή του, ή οποιοδήποτε άλλο βιογραφικό στοιχείο, ο Λέμκιν κρίνει σημαντικό να μας πληροφορήσει ότι:
Από τη στιγμή που έμαθα να διαβάζω, άρχισα να καταβροχθίζω βιβλία για τη δίωξη θρησκευτικών, φυλετικών ή άλλων μειονοτικών ομάδων. Με συγκλόνισε η περιγραφή της καταστροφής των Χριστιανών από τον Νέρωνα. (…) Το βιβλίο του Πολωνού συγγραφέα Χένρυκ Σιένκεβιτς Quo vadis σχετικά με το ζήτημα αυτό μου έκανε τρομερή εντύπωση, το διάβασα πολλές φορές και μιλούσα συχνά γι’ αυτό. (…) Η ιστορία αυτή με γοήτευσε τόσο, ώστε άρχισα να ψάχνω κάθε παρόμοιο παράδειγμα στην ιστορία, όπως την καταστροφή της Καρχηδόνας, των Ουγενότων, των Καθολικών στην Ιαπωνία, και τόσων Ευρωπαίων από τον Τζένγκις Χαν. (…) Με εντυπωσίαζε η συχνότητα τέτοιων περιπτώσεων (ό.π., σ. 1).
Σε όλο το υπόλοιπο βιβλίο παρατίθενται και άλλα παρόμοια παραδείγματα μαζικών εξοντώσεων, αρκετές δεκάδες –ίσως πάνω από εκατό. Πουθενά δεν αναφέρεται καμία εξόντωση Ελλήνων από Νεοτούρκους. Ένας άνθρωπος δηλαδή άρχισε να ψάχνει «κάθε παρόμοιο παράδειγμα στην ιστορία» από τα πέντε του χρόνια, αλλά τους Ποντίους δεν τους βρήκε. Η λέξη αυτή είναι άγνωστη στον Λέμκιν.
Στη γενοκτονία των Αρμενίων, ναι, βεβαίως υπάρχουν αναφορές. Πολλές και σαφείς. (Σημειωτέον βέβαια ότι ούτε αυτές αποδίδονται στους Νεοτούρκους, τους οποίους ο συγγραφέας εξυμνεί για τον «ρεπουμπλικανισμό» και τις «προοδευτικές ιδέες τους, οι οποίες διακρίνουν την κυβέρνησή τους από την εξουσία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας» και για τις οποίες «είναι περήφανοι» –σ. 200). Σε γενοκτονία Ποντίων από Κεμαλιστές, όμως, όχι· δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά.
Το βιβλίο είναι αλήθεια ότι αναφέρει μία περίπτωση γενοκτονίας με θύματα Έλληνες, η οποία ρητά αναγνωρίζει ότι επηρέασε το κείμενο της διεθνούς σύμβασης, και αναλυτικά εξηγεί πώς και γιατί. Αυτή όμως δεν έχει καμία σχέση είτε με Ποντίους, είτε με Νεοτούρκους. Πρόκειται για το παιδομάζωμα. Για την ακρίβεια, και τα δύο (φερόμενα ως) παιδομαζώματα: εκείνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και εκείνο του Δημοκρατικού Στρατού κατά τον ελληνικό εμφύλιο.
Οι αναφορές αυτές είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες για άλλους λόγους, τους οποίους προσπάθησα να αναλύσω σε πρόσφατο άρθρο μου. Πρώτα απ’ όλα, διότι δείχνουν το ευμετάβλητο των σκοπιμοτήτων του ελληνικού κράτους, και όλων των κρατών. Από την άποψη που μας ενδιαφέρει εδώ, πάντως, καθιστούν ακόμη πιο εύγλωττη τη σιωπή του Λέμκιν: ο άνθρωπος αυτός είχε –αυτονόητα- εμφανές ενδιαφέρον για ζητήματα γενοκτονιών, υιοθετούσε γι’ αυτά ένα πολύ ευρύ νοητικό και χρονικό πλαίσιο, προσπάθησε να βρει –και βρήκε- όσο το δυνατόν περισσότερα ιστορικά παραδείγματα, αλλά δεν τράβηξαν καθόλου την προσοχή του τα πρόσφατα τότε γεγονότα της δεκαετίας του 1910 στον Πόντο. Αντίθετα, τράβηξαν την προσοχή του γεγονότα του 16ου αιώνα στα Βαλκάνια, καθώς και πολλά άλλα περιστατικά σε μακρινές εποχές και ηπείρους
_________________________
Παρόμοιοι ισχυρισμοί, με φραστικές παραλλαγές, επαναλαμβάνονται σε αρκετές αναρτήσεις, ανακοινώσεις κ.λπ. στο διαδίκτυο. Οι επαναλήψεις αυτές, όπως συνήθως συμβαίνει, καταλήγουν να σχηματίζουν έναν πολτό μέσα στον οποίο είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς ποιος πήρε τι από ποιον, ποιος έκανε την αρχική λαθροχειρία και ποιος πρόσθεσε τι πότε. Κάποιες όμως είναι ενυπόγραφες, και φυσικά η υπογραφή δεσμεύει όποιον την βάζει κάτω από ένα κείμενο για όσα περιέχονται σε αυτό. Μια άλλη τέτοια περίπτωση είναι ένα άρθρο του Φαήλου Κρανιδιώτη με τίτλο Ο Ραφαήλ Λέμκιν και ο Νίκος Φίλης. Εξάλλου δεν γεννάται αμφιβολία για το ποιος είναι ο συντάκτης του, διότι το άρθρο είναι γραμμένο στο γνωστό κουτσαβάκικο ύφος του συγκεκριμένου αρθρογράφου.
Σε αυτό λοιπόν, ο κ. Κρανιδιώτης μάς διαβεβαιώνει ότι:
Το 1933, συγκλονισμένος και βασισμένος στη Γενοκτονία των Χριστιανών της Μικράς Ασίας ήτοι των Ελλήνων (Ποντίων, Ιώνων κλπ), των Αρμενίων και των Ασσυρίων, [ο Λέμκιν] παρουσίασε στο Νομικό Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών την εργασία του «Το έγκλημα της βαρβαρότητας».
Και αυτός, όπως βλέπουμε, δεν αρκείται να «προσκολλά» τους «Έλληνες, Πόντιους, Ίωνες» δίπλα στους Αρμενίους ώστε να μπουν και αυτοί στην αναμνηστική φωτογραφία και να τσιμπήσουν λίγη δημοσιότητα, αλλά … τους προχωρά μία θέση μπροστά, αφού τους βάζει πριν από τους Αρμενίους.
Φυσικά όλα όσα λέει είναι παραμύθια. Το 1933, ο Λέμκιν το μόνο που έκανε ήταν να συντάξει δύο εισηγήσεις, όχι προς το «Νομικό Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών» αλλά προς μια διεθνή συνδιάσκεψη για την ενοποίηση του ποινικού δικαίου που επρόκειτο να γίνει στη Μαδρίτη, με τις οποίες εισηγούνταν να καθιερωθούν δύο διεθνή εγκλήματα: η «βαρβαρότητα» (σε αυτό έπεσε μέσα ο Φαήλος) και ο «βανδαλισμός». Τελικά όμως η πολωνική κυβέρνηση δεν του επέτρεψε να πάει στη Μαδρίτη και να τις παρουσιάσει (βλ. Totally Unofficial, σ. 22).
Τις προτάσεις αυτές ο Λέμκιν δεν τις έκανε «βασισμένος στις γενοκτονίες των Ποντίων, Ιώνων, Ασσυρίων κ.λπ.» (οι όροι αυτοί δεν απαντούν πουθενά στο βιβλίο του), αλλά ούτε και επειδή είχε γενικώς «συγκλονιστεί» από οτιδήποτε. Όπως ο ίδιος λέει, τις έκανε επειδή αισθάνθηκε ότι «είχε έρθει ο καιρός» να καταθέσει μία ιδέα η οποία «ωρίμαζε για τόσα πολλά χρόνια μέσα στο μυαλό του» (ό.π.). Ήταν δηλαδή αποτέλεσμα τακτικής και μεθοδικού υπολογισμού, όχι κάποιας συναισθηματικής έκρηξης.
Για να κλείσω εδώ, το ίδιο ψέμα αναπαράγει και ο κ. Θεοφάνης Μαλκίδης, «Μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών και Διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο», σε δηλώσεις του προς το NEWS 247. Σε αυτές, το αξιότιμο Μέλος αναφέρεται στην «επιστημονική τεκμηρίωση του όρου Γενοκτονία και του Ολοκαυτώματος από τον Ραφαήλ Λέμκιν, ο οποίος για να εισάγει τον σχετικό ζήτημα στον ΟΗΕ, αναφέρθηκε στην Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων. Εκεί βασίστηκε και το κυρίαρχο κείμενο στη διεθνή σκηνή που είναι η Σύμβαση για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της Γενοκτονίας που ψηφίστηκε και υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ το 1948».
Καταρχάς, η πληθωριστική χρήση του όρου «επιστημονική τεκμηρίωση», τόσο εδώ όσο και σε άλλα συναφή κείμενα, είναι μάλλον άτοπη, και οφείλεται μάλλον στην ανασφάλεια των νεοποντιστών· στην διαρκή ανάγκη τους να πείθουν ότι όσα λένε είναι «επιστημονικά» και άρα δεν επιδέχονται αντιρρήσεις.
Ο ίδιος ο Λέμκιν σπανίως χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο. Από την εξιστόρησή του, προκύπτει ότι η δραστηριότητά του για την υιοθέτηση του πνευματικού τέκνου του, της διεθνούς σύμβασης, είχε κυρίως διπλωματικό και όχι επιστημονικό χαρακτήρα. Ουσιαστικά το δεύτερο μέρος του βιβλίου του συνίσταται σε μία ατέλειωτη διαδοχή από επαφές, συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με πρέσβεις, υπουργούς και άλλους διεθνείς παράγοντες.
Επιπλέον, η σύμβαση την οποία έκανε σκοπό της ζωής του ο Λέμκιν αφορούσε πράγματι τη γενοκτονία, δεν αφορούσε όμως το Ολοκαύτωμα ως τέτοιο. Εδώ ωστόσο κρίθηκε σκόπιμο να αναφερθεί και αυτό, στο πλαίσιο του ίδιου βερμπαλισμού και της επικοινωνιακής προσπάθειας εντυπωσιασμού διά της χρήσης βαρύγδουπων λέξεων[3].
Ασχέτως τούτων, είναι ξεκάθαρο από τα παραπάνω ότι ο Λέμκιν δεν αναφέρθηκε σε καμία «γενοκτονία Ελλήνων» για να «εισάγει το ζήτημα στον ΟΗΕ», και ότι η διεθνής σύμβαση δεν «βασίστηκε εκεί». Ο ισχυρισμός αυτός είναι πραγματικά πρωτοφανής. Η σύμβαση περί γενοκτονίας υπάρχει εδώ και εβδομήντα χρόνια, και όλο αυτό το διάστημα κανείς στον κόσμο δεν είχε ισχυριστεί ότι … βάση της αποτελεί κάποια «ελληνική» (και ακόμα λιγότερο «ποντιακή») γενοκτονία. Η όψιμη προβολή τέτοιων αξιοπερίεργων και σχεδόν κωμικών ισχυρισμών βρίσκεται στα όρια της διανοητικής –και γενικότερης- εντιμότητας. Εν πάση δε περιπτώσει, είναι παντελώς αδιάφορη επιστημονικά. Για την κατανόηση, ερμηνεία και εφαρμογή ενός νομικού κειμένου, ιδίως διεθνούς (το οποίο μέχρι να εγκριθεί περνάει από «σαράντα κύματα»: επιτροπές του ΟΗΕ, εθνικά κοινοβούλια, υπουργεία εξωτερικών κ.ο.κ.) δεν ασκεί καμιά επίδραση το τι αισθανόταν, τι σκεφτόταν ή πού «βασίστηκε» ο αρχικός συντάκτης του.
https://nomadicuniversality.com/2017/02 ... %84%ce%bf/
Πριν από λίγα χρόνια, κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του Ράφαελ Λέμκιν. Αρκεί να τη διαβάσει κανείς, για να διαπιστώσει ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ισχύει.
Πρώτα απ’ όλα, ο Λέμκιν δεν θεωρούσε ότι «η ανθρωπότητα βρίσκεται μπρος σ’ ένα νέο τύπο μαζικού εγκλήματος», ούτε ότι η γενοκτονία αποτελεί «ένα νέο είδος εξόντωσης». Ακριβώς αντίθετα, θεωρούσε ότι αποτελεί «ένα σχήμα που επανέρχεται διαρκώς [a recurring pattern] μέσα στην ιστορία», μια «συγγενή ασθένεια» της ανθρωπότητας (σ. 138) και ότι υπάρχουν άφθονα ιστορικά παραδείγματα τέτοιων μαζικών εγκλημάτων «από την αρχαιότητα μέχρι το μεσαίωνα και τους νέους χρόνους» (ό.π.).
Τέτοια παραδείγματα αναφέρονται πολλά στις σελίδες της αυτοβιογραφίας, αρχίζοντας από την πρώτη-πρώτη φράση του Προλόγου της! Με το καλημέρα, πριν καν μας γνωστοποιήσει πού και πότε γεννήθηκε, ποιοι ήταν οι γονείς ή η καταγωγή του, ή οποιοδήποτε άλλο βιογραφικό στοιχείο, ο Λέμκιν κρίνει σημαντικό να μας πληροφορήσει ότι:
Από τη στιγμή που έμαθα να διαβάζω, άρχισα να καταβροχθίζω βιβλία για τη δίωξη θρησκευτικών, φυλετικών ή άλλων μειονοτικών ομάδων. Με συγκλόνισε η περιγραφή της καταστροφής των Χριστιανών από τον Νέρωνα. (…) Το βιβλίο του Πολωνού συγγραφέα Χένρυκ Σιένκεβιτς Quo vadis σχετικά με το ζήτημα αυτό μου έκανε τρομερή εντύπωση, το διάβασα πολλές φορές και μιλούσα συχνά γι’ αυτό. (…) Η ιστορία αυτή με γοήτευσε τόσο, ώστε άρχισα να ψάχνω κάθε παρόμοιο παράδειγμα στην ιστορία, όπως την καταστροφή της Καρχηδόνας, των Ουγενότων, των Καθολικών στην Ιαπωνία, και τόσων Ευρωπαίων από τον Τζένγκις Χαν. (…) Με εντυπωσίαζε η συχνότητα τέτοιων περιπτώσεων (ό.π., σ. 1).
Σε όλο το υπόλοιπο βιβλίο παρατίθενται και άλλα παρόμοια παραδείγματα μαζικών εξοντώσεων, αρκετές δεκάδες –ίσως πάνω από εκατό. Πουθενά δεν αναφέρεται καμία εξόντωση Ελλήνων από Νεοτούρκους. Ένας άνθρωπος δηλαδή άρχισε να ψάχνει «κάθε παρόμοιο παράδειγμα στην ιστορία» από τα πέντε του χρόνια, αλλά τους Ποντίους δεν τους βρήκε. Η λέξη αυτή είναι άγνωστη στον Λέμκιν.
Στη γενοκτονία των Αρμενίων, ναι, βεβαίως υπάρχουν αναφορές. Πολλές και σαφείς. (Σημειωτέον βέβαια ότι ούτε αυτές αποδίδονται στους Νεοτούρκους, τους οποίους ο συγγραφέας εξυμνεί για τον «ρεπουμπλικανισμό» και τις «προοδευτικές ιδέες τους, οι οποίες διακρίνουν την κυβέρνησή τους από την εξουσία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας» και για τις οποίες «είναι περήφανοι» –σ. 200). Σε γενοκτονία Ποντίων από Κεμαλιστές, όμως, όχι· δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά.
Το βιβλίο είναι αλήθεια ότι αναφέρει μία περίπτωση γενοκτονίας με θύματα Έλληνες, η οποία ρητά αναγνωρίζει ότι επηρέασε το κείμενο της διεθνούς σύμβασης, και αναλυτικά εξηγεί πώς και γιατί. Αυτή όμως δεν έχει καμία σχέση είτε με Ποντίους, είτε με Νεοτούρκους. Πρόκειται για το παιδομάζωμα. Για την ακρίβεια, και τα δύο (φερόμενα ως) παιδομαζώματα: εκείνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και εκείνο του Δημοκρατικού Στρατού κατά τον ελληνικό εμφύλιο.
Οι αναφορές αυτές είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες για άλλους λόγους, τους οποίους προσπάθησα να αναλύσω σε πρόσφατο άρθρο μου. Πρώτα απ’ όλα, διότι δείχνουν το ευμετάβλητο των σκοπιμοτήτων του ελληνικού κράτους, και όλων των κρατών. Από την άποψη που μας ενδιαφέρει εδώ, πάντως, καθιστούν ακόμη πιο εύγλωττη τη σιωπή του Λέμκιν: ο άνθρωπος αυτός είχε –αυτονόητα- εμφανές ενδιαφέρον για ζητήματα γενοκτονιών, υιοθετούσε γι’ αυτά ένα πολύ ευρύ νοητικό και χρονικό πλαίσιο, προσπάθησε να βρει –και βρήκε- όσο το δυνατόν περισσότερα ιστορικά παραδείγματα, αλλά δεν τράβηξαν καθόλου την προσοχή του τα πρόσφατα τότε γεγονότα της δεκαετίας του 1910 στον Πόντο. Αντίθετα, τράβηξαν την προσοχή του γεγονότα του 16ου αιώνα στα Βαλκάνια, καθώς και πολλά άλλα περιστατικά σε μακρινές εποχές και ηπείρους
_________________________
Παρόμοιοι ισχυρισμοί, με φραστικές παραλλαγές, επαναλαμβάνονται σε αρκετές αναρτήσεις, ανακοινώσεις κ.λπ. στο διαδίκτυο. Οι επαναλήψεις αυτές, όπως συνήθως συμβαίνει, καταλήγουν να σχηματίζουν έναν πολτό μέσα στον οποίο είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς ποιος πήρε τι από ποιον, ποιος έκανε την αρχική λαθροχειρία και ποιος πρόσθεσε τι πότε. Κάποιες όμως είναι ενυπόγραφες, και φυσικά η υπογραφή δεσμεύει όποιον την βάζει κάτω από ένα κείμενο για όσα περιέχονται σε αυτό. Μια άλλη τέτοια περίπτωση είναι ένα άρθρο του Φαήλου Κρανιδιώτη με τίτλο Ο Ραφαήλ Λέμκιν και ο Νίκος Φίλης. Εξάλλου δεν γεννάται αμφιβολία για το ποιος είναι ο συντάκτης του, διότι το άρθρο είναι γραμμένο στο γνωστό κουτσαβάκικο ύφος του συγκεκριμένου αρθρογράφου.
Σε αυτό λοιπόν, ο κ. Κρανιδιώτης μάς διαβεβαιώνει ότι:
Το 1933, συγκλονισμένος και βασισμένος στη Γενοκτονία των Χριστιανών της Μικράς Ασίας ήτοι των Ελλήνων (Ποντίων, Ιώνων κλπ), των Αρμενίων και των Ασσυρίων, [ο Λέμκιν] παρουσίασε στο Νομικό Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών την εργασία του «Το έγκλημα της βαρβαρότητας».
Και αυτός, όπως βλέπουμε, δεν αρκείται να «προσκολλά» τους «Έλληνες, Πόντιους, Ίωνες» δίπλα στους Αρμενίους ώστε να μπουν και αυτοί στην αναμνηστική φωτογραφία και να τσιμπήσουν λίγη δημοσιότητα, αλλά … τους προχωρά μία θέση μπροστά, αφού τους βάζει πριν από τους Αρμενίους.
Φυσικά όλα όσα λέει είναι παραμύθια. Το 1933, ο Λέμκιν το μόνο που έκανε ήταν να συντάξει δύο εισηγήσεις, όχι προς το «Νομικό Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών» αλλά προς μια διεθνή συνδιάσκεψη για την ενοποίηση του ποινικού δικαίου που επρόκειτο να γίνει στη Μαδρίτη, με τις οποίες εισηγούνταν να καθιερωθούν δύο διεθνή εγκλήματα: η «βαρβαρότητα» (σε αυτό έπεσε μέσα ο Φαήλος) και ο «βανδαλισμός». Τελικά όμως η πολωνική κυβέρνηση δεν του επέτρεψε να πάει στη Μαδρίτη και να τις παρουσιάσει (βλ. Totally Unofficial, σ. 22).
Τις προτάσεις αυτές ο Λέμκιν δεν τις έκανε «βασισμένος στις γενοκτονίες των Ποντίων, Ιώνων, Ασσυρίων κ.λπ.» (οι όροι αυτοί δεν απαντούν πουθενά στο βιβλίο του), αλλά ούτε και επειδή είχε γενικώς «συγκλονιστεί» από οτιδήποτε. Όπως ο ίδιος λέει, τις έκανε επειδή αισθάνθηκε ότι «είχε έρθει ο καιρός» να καταθέσει μία ιδέα η οποία «ωρίμαζε για τόσα πολλά χρόνια μέσα στο μυαλό του» (ό.π.). Ήταν δηλαδή αποτέλεσμα τακτικής και μεθοδικού υπολογισμού, όχι κάποιας συναισθηματικής έκρηξης.
Για να κλείσω εδώ, το ίδιο ψέμα αναπαράγει και ο κ. Θεοφάνης Μαλκίδης, «Μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών και Διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο», σε δηλώσεις του προς το NEWS 247. Σε αυτές, το αξιότιμο Μέλος αναφέρεται στην «επιστημονική τεκμηρίωση του όρου Γενοκτονία και του Ολοκαυτώματος από τον Ραφαήλ Λέμκιν, ο οποίος για να εισάγει τον σχετικό ζήτημα στον ΟΗΕ, αναφέρθηκε στην Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων. Εκεί βασίστηκε και το κυρίαρχο κείμενο στη διεθνή σκηνή που είναι η Σύμβαση για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της Γενοκτονίας που ψηφίστηκε και υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ το 1948».
Καταρχάς, η πληθωριστική χρήση του όρου «επιστημονική τεκμηρίωση», τόσο εδώ όσο και σε άλλα συναφή κείμενα, είναι μάλλον άτοπη, και οφείλεται μάλλον στην ανασφάλεια των νεοποντιστών· στην διαρκή ανάγκη τους να πείθουν ότι όσα λένε είναι «επιστημονικά» και άρα δεν επιδέχονται αντιρρήσεις.
Ο ίδιος ο Λέμκιν σπανίως χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο. Από την εξιστόρησή του, προκύπτει ότι η δραστηριότητά του για την υιοθέτηση του πνευματικού τέκνου του, της διεθνούς σύμβασης, είχε κυρίως διπλωματικό και όχι επιστημονικό χαρακτήρα. Ουσιαστικά το δεύτερο μέρος του βιβλίου του συνίσταται σε μία ατέλειωτη διαδοχή από επαφές, συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με πρέσβεις, υπουργούς και άλλους διεθνείς παράγοντες.
Επιπλέον, η σύμβαση την οποία έκανε σκοπό της ζωής του ο Λέμκιν αφορούσε πράγματι τη γενοκτονία, δεν αφορούσε όμως το Ολοκαύτωμα ως τέτοιο. Εδώ ωστόσο κρίθηκε σκόπιμο να αναφερθεί και αυτό, στο πλαίσιο του ίδιου βερμπαλισμού και της επικοινωνιακής προσπάθειας εντυπωσιασμού διά της χρήσης βαρύγδουπων λέξεων[3].
Ασχέτως τούτων, είναι ξεκάθαρο από τα παραπάνω ότι ο Λέμκιν δεν αναφέρθηκε σε καμία «γενοκτονία Ελλήνων» για να «εισάγει το ζήτημα στον ΟΗΕ», και ότι η διεθνής σύμβαση δεν «βασίστηκε εκεί». Ο ισχυρισμός αυτός είναι πραγματικά πρωτοφανής. Η σύμβαση περί γενοκτονίας υπάρχει εδώ και εβδομήντα χρόνια, και όλο αυτό το διάστημα κανείς στον κόσμο δεν είχε ισχυριστεί ότι … βάση της αποτελεί κάποια «ελληνική» (και ακόμα λιγότερο «ποντιακή») γενοκτονία. Η όψιμη προβολή τέτοιων αξιοπερίεργων και σχεδόν κωμικών ισχυρισμών βρίσκεται στα όρια της διανοητικής –και γενικότερης- εντιμότητας. Εν πάση δε περιπτώσει, είναι παντελώς αδιάφορη επιστημονικά. Για την κατανόηση, ερμηνεία και εφαρμογή ενός νομικού κειμένου, ιδίως διεθνούς (το οποίο μέχρι να εγκριθεί περνάει από «σαράντα κύματα»: επιτροπές του ΟΗΕ, εθνικά κοινοβούλια, υπουργεία εξωτερικών κ.ο.κ.) δεν ασκεί καμιά επίδραση το τι αισθανόταν, τι σκεφτόταν ή πού «βασίστηκε» ο αρχικός συντάκτης του.
https://nomadicuniversality.com/2017/02 ... %84%ce%bf/
0 .