Όπως εξιστορεί στα απομνημονεύματά του ο Παναγής Σκουζές, στην εποχή του η Αθήνα υπέφερε αφόρητα και η ελληνική κοινότητα έχασε όλα τα υπάρχοντά της και ελαττώθηκε σημαντικά. Αρχικά η Αθήνα είχε χίλιες πεντακόσιες Ελληνικές οικογένειες, τριακόσιες εβδομήντα πέντε Τούρκικες, τριάντα οικογένειες Αιθίοπες, μαύροι και εικοσιπέντε οικογένειες τουρκόγυφτοι σιδηρουργοί.
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE ... E%BA%CE%AE
H παλιά, καλή, πολυπολιτισμική Αθήνα
Με την επικράτηση των Οθωµανών στον ελλαδικό χώρο, παρατηρήθηκε οικονοµική και πληθυσµιακή ανάκαµψη της Αθήνας. Στα χρόνια της Φραγκοκρατίας η πόλη ήταν περιορισµένη εντός του υστερορρωµαϊκού τείχους. Μετά την κατάκτηση, σταδιακά η έκτασή της εξαπλασιάστηκε, µε την άφιξη χριστιανών και µουσουλµάνων κατοίκων. Η γεωργία, η κτηνοτροφία, η µελισσοκοµία και η σηροτροφία αποτέλεσαν τη βάση της οικονοµίας και στήριζαν το αρκετά ανθηρό εµπόριο, όπως τουλάχιστον αναφέρει ο
Γερµανός φαρµακοποιός Reinhold Lubenau, που µας παρέχει πληροφορίες για τον ελλιµενισµό στον Πειραιά γαλλικών και ιταλικών πλοίων το 1589. Την εποχή αυτή οι λόφοι και τα βουνά ήταν κατάφυτα µε ελιές, λεµονιές και ροδιές, ενώ περιγράφει το αττικό κερί ως προϊόν εξαιρετικής ποιότητας.
Η επιτυχία του Μοροζίνι δεν είχε διάρκεια. Αναγκάστηκε να αποχωρήσει το Μάρτιο του 1688 λόγω της έλλειψης τροφίµων, της αδυναµίας επαρκούς οχύρωσης του κάστρου και της απειλής οθωµανικής εισβολής. Οι Αθηναίοι, αντιµέτωποι µε το ενδεχόµενο αντιποίνων, εγκατέλειψαν οµαδικά την πόλη προς τα νησιά του Σαρωνικού, την Πελοπόννησο και τα Επτάνησα. Η Αθήνα ερήµωσε για τρία χρόνια. Η πόλη, που οι Βενετοί του Μοροζίνι περιέγραψαν ως «…πολιτεία µεγάλη και πολυάνθρωπη», µε «…πολύ όµορφα σπίτια, τόσο των Ελλήνων όσο και των Τούρκων...», έγινε λεία ληστών και άτακτων στρατιωτών.
Το 1691 ο Μέγας Βεζύρης Μουσταφά Κιουπρουλής, σε µία προσπάθεια ανάκτησης των εισοδηµάτων, που είχε χάσει η Υψηλή Πύλη λόγω της εγκατάλειψης της πόλης από τους Αθηναίους, επέτρεψε την επιστροφή των χριστιανών και τους απέδωσε τις περιουσίες και τα κτήµατά τους. Έκτοτε άρχισε η ανάκαµψη της πόλης. Ενδεικτικό της προσπάθειας είναι η ίδρυση του πρώτου Σχολείου Ελληνικής Παιδείας το 1720, από τον ιεροµόναχο Σωτήρη Γέροντα, κοντά στη ∆ηµογεροντιά, πλάι στο παζάρι. Το 1750 άρχισε να λειτουργεί και η Σχολή του Αθηναίου Ιωάννη Ντέκα, κοντά στη Μητρόπολη.
- Η οθωµανική Αθήνα µέσα από τις Συλλογές του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών
Κρυφά σχολειά λέμε



