"Αγωνιστές του 21"

[Τλαξκαλτέκος]

Τα αρματολίκια στον ελλαδικό χώρο. Απόστολος Βακαλόπουλος , Ιστορία του Νέου Ελληνισμού :

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-06 225403.png

Τζουμέρκα, Ξηρόμερο, Βενέτικο , Λιδορίκι, Πατρατζίκι, Άγραφα, Μαλακάσι, Χάσια, Ελασσόνα, Μαυροβούνι, Σέρβια , Όλυμπος, Γρεβενά , Μηλιά , Βέροια

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-06 225447.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-06 225539.png

( Τα δευτερεύοντα-υπογραμμισμένα αρματολίκια : Πρέβεζα, Ζυγός, Βλοχός, Κράβαρα, Βενέτικο, Λιδωρίκι, Σάλωνα, Μαλανδρίνο, Λιβαδιά, Κόζακας, Αγιά , Ραψάνη, Πλαταμών , Σέρβια , Έδεσσα, Βέροια , Κατερίνη )

Δημήτρης Τσιάμαλος, Κοινωνική και επαναστατική συνείδηση των ενόπλων της Ρούμελης στην επανάσταση του 1821, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 2007 :

Η έκταση και τα όρια των αρματολικιών ποικίλουν ανά εποχή και περιστάσεις. Επίσης και ο αριθμός τους αυξομειώνεται με βάση την ένοπλη ισχύ των Κλεφταρματολών και την πολιτική της οθωμανικής εξουσίας.
Η νεότερη άποψη του Απόστολου Βακαλόπουλου ότι στις αρχές του 19ου αιώνα στον ελλαδικό χώρο υπήρχαν 24 αρματολίκια δεν ευσταθεί. ( Ο ίδιος ερευνητής παλαιότερα, βασιζόμενος στο Fauriel και στο Th. Gordon, υποστήριζε την άποψη ότι τα αρματολίκια στον ελλαδικό χώρο λίγο πριν την επανάσταση του 1821 ήταν 17).
Η έρευνά μας μόνο στο χώρο της Ρούμελης κατέγραψε τριάντα τρία (33) αρματολίκια από συστάσεως του αρματολικού φαινομένου στο πλαίσιο πάντα της οθωμανικής κατάκτησης, που ήταν τα εξής:
Ασπροπόταμος, Κλινοβός, Άγραφα, Βάλτος, Βόνιτσα, Ξηρόμερο, Βλοχός, Ζυγός, Πολιτοχώρια, Σοβολάκο, Πατρατζίκι, Καρπενήσι, Κράβαρα, Απόκουρο, Αγγελόκαστρο, Βενέτικο, Ακαρνανία-Αιτωλία-Ναυπακτία, Μακρυνόρος, Ραδοβίτσι, Τζουμέρκα-Ραδοβίτσι, Βόνιτσα-Λούρος, Ήπειρος-Βάλτος, Λάμαρη-Λούρος, Λιδωρίκι, Αιτωλία-Ακαρνανία, Μαλανδρίνο, Γαλαξείδι, Δερβενοχώρια, Μέγαρα, Λειβαδιά-Ταλάντι, Παρνασσίδα-Σάλωνα, Ζητούνι-Μπουδουνίτσα, Θεσσαλία-Μακεδονία. Από αυτά τα αρματολίκια ένα στα τέλη του 17ου αιώνα περιελάμβανε ολόκληρη την Αιτωλία, Ακαρνανία και τη Ναύπακτο έχοντας ως έδρα την Κατούνα και Αρματολούς που <<συνήρχουν>> το Μεϊτάνη και το Σπαθόγιαννο. Αργότερα αυτή η εκτεταμένη και ενιαία αρματολική περιοχή για λόγους προφανώς οθωμανικής πολιτικής σκοπιμότητας και αδυναμίας των διαδόχων Αρματολών να τη διατηρήσουν ενιαία, θα διαιρεθεί σε πολλά αυτόνομα αρματολίκια και λίγο πριν την Επανάσταση του 1821 εντοπίζουμε στην εν λόγω περιοχή δέκα (10) αυτοδύναμα αρματολίκια (Βάλτος, Βόνιτσα, Ξηρόμερο, Ζυγός, Βλοχός, Σοβολάκο, Πολιτοχώρια, Βενέτικο, Απόκουρο, Κράβαρα ), ενώ σε όλη τη Ρούμελη την ίδια εποχή αριθμούνται τουλάχιστον είκοσι τρία (23) με αρματολική παρουσία και σύναψη αρματολικών δικτύων: Ασπροπόταμος, Κλινοβός, Άγραφα, Βάλτος, Βόνιτσα, Ξηρόμερο, Βλοχός, Ζυγός, Πολιτοχώρια, Σοβολάκο, Πατρατζίκι, Καρπενήσι, Κράβαρα, Απόκουρο, Βενέτικο, Ραδοβίτσι, Τζουμέρκα, Λιδωρίκι, Δερβενοχώρια, Λειβαδιά-Ταλάντι, Παρνασσίδα-Σάλωνα, Ζητούνι-Μπουδουνίτσα, Θεσσαλία-Μακεδονία.
Ο πληθυσμός δε της Αιτωλοακαρνανίας, σύμφωνα με το Γάλλο Πουκεβίλ που επισκέφθηκε την Αιτωλοακαρνανία λίγο πριν την έναρξη της Επανάστασης του 1821, ήταν περίπου εξήντα χιλιάδες (60.000), ενώ ολόκληρη η Στερεά Ελλάδα είχε διακόσιες σαράντα επτά χιλιάδες (247.000) Έλληνες και είκοσι χιλιάδες οκτακόσιους εξήντα πέντε (20.865) Οθωμανούς.

[Τλαξκαλτέκος]

<< Όταν ένα έθνος λαχταράει την ανεξαρτησία του, η επανάσταση είναι ενδεχόμενη, όταν όμως, μαζί με το πάθος για την ελευθερία, το έθνος αυτό οιστρηλατείται και από την ορμή για εκδίκηση, τότε η επανάσταση είναι αναπόφευκτη>>.

(Γεώργιος Φίνλεϋ, Ιστορία Ελλ. Επαναστάσεως, τόμ. Α΄, σ.145)

[Τλαξκαλτέκος]

Δημήτρης Τσιάμαλος, Κοινωνική και επαναστατική συνείδηση των ενόπλων της Ρούμελης στην επανάσταση του 1821, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα 2007

Δημογραφικά στοιχεία - Ιδιοκτησία γης - Διοικητική διάρθρωση - Επαγγέλματα στην Στερεά Ελλάδα ( σαντζάκια Ναυπάκτου , Καρλελίου και Ευβοίας )

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104735.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104802.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104822.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104847.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104912.png

συνεχίζεται ...

[Τλαξκαλτέκος]

συνέχεια απ' το προηγούμενο

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104947.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 104352.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 105024.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 105047.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110344.png

συνεχίζεται ...

[Τλαξκαλτέκος]

συνέχεια απ' το προηγούμενο

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110418.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110450.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110522.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110547.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110603.png

συνεχίζεται ...

[Τλαξκαλτέκος]

συνέχεια απ' το προηγούμενο

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110626.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110647.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110712.png

Στιγμιότυπο οθόνης 2021-02-13 110738.png

Στο σαντζάκι Ευβοίας συγκεντρωτικά η γη που ανήκε σε Έλληνες ήταν της τάξεως του 1.415.345 στρεμμάτων έναντι 1.070.250 στρεμμάτων των Τούρκων, ενώ στο σαντζάκι του Κάρλελι 586.570 στρέμματα ανήκαν σε Έλληνες και 107.630 στρέμματα σε Τούρκους. Διπλάσιο περίπου αριθμό στρεμμάτων γης (454.465) έχουν οι Έλληνες στο σαντζάκι Ναυπάκτου έναντι των Τούρκων, που διαθέτουν 235.765 στρέμματα.

Από τους πίνακες που παραθέσαμε με τα αναλυτικά στοιχεία για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης στα τρία σαντζάκια της Στερεάς καθίσταται σαφές ότι και σ’ αυτή την περιοχή της Ελλάδας οι Τούρκοι ενδιαφέρονται πρωτίστως για τα εύφορα εδάφη. Έτσι βλέπουμε για παράδειγμα ότι από τις φτωχές και άγονες επαρχίες του σαντζακίου της Ναυπάκτου οι Τούρκοι ενδιαφέρονται περισσότερο για τον πλούσιο Δομοκό και κατέχουν 120.225 στρέμματα γης έναντι 27.525 στρεμμάτων γης που κατέχουν οι Έλληνες· δηλαδή αναλογία 4 ½ προς 1 υπέρ των Τούρκων. Το ίδιο συμβαίνει και στο σαντζάκι του Κάρλελι, καθώς από τις επαρχίες του ξεχωρίζουν τον Βλοχό (Αγρίνιο), όπου κατέχουν 75.000 στρέμματα γης έναντι 66.100 στρεμμάτων που ανήκουν σε Έλληνες. Αναλογία 13 προς 15 υπέρ των Τούρκων. Και στο σαντζάκι Ευβοίας ίδια είναι η εικόνα. Συγκεκριμένα στην Εύβοια, στη Θήβα, στο Τουρκοχώρι και στη Βουδονίτσα οι Τούρκοι κατέχουν μεγαλύτερο αριθμό στρεμμάτων γης έναντι των Ελλήνων, ενώ στην Αττική και στο Ταλάντι η αναλογία είναι περίπου ίση. Μόνο στη Λειβαδιά η αναλογία είναι 4 προς 1 περίπου υπέρ των Ελλήνων ίσως γιατί στην περιοχή κυριαρχούν οι μεγάλες και ισχυρές οικογένειες των κοτζαμπάσηδων: Ιωάννη Λογοθέτη, Νίκου Νάκου, Ιωάννη Φίλωνα και άλλων.

[Τλαξκαλτέκος]

Με την εμφάνιση του Μαυροκορδάτου στη Δυτική Ελλάδα διαμορφώνονται δυο μεγάλα αντίπαλα αρματολικά δίκτυα, που αγωνίζονται για οικονομική και πολιτική εξουσία μέσα από την κατοχή επαρχιών (αρματολικιών).
Στο πρώτο αρματολικό δίκτυο, το οποίο είναι ενταγμένο στη φατρία Μαυροκορδάτου και βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, εντάσσονται κυρίως οι Αρματολοί: Αλεξάκης Βλαχόπουλος, Γεώργιος Τσόγκας, Γιαννάκης Ράγκος, Μάρκος Μπότσαρης.
Στο δεύτερο αρματολικό δίκτυο εντάσσονται: Γεωργάκης Βαρνακιώτης, Ανδρέας Ίσκος, Γεώργιος Καραϊσκάκης, Θοδωράκης Γρίβας, Γιαννάκης Στάικος, Κίτσος Τζαβέλας.
Υπάρχει ακόμα μια ομάδα αρματολών που είναι μεν φίλα προσκείμενη στο Μαυροκορδάτο, διατηρεί όμως μια σχετική αυτονομία ως προς τις ενέργειές της, όταν το συμφέρον της το επιτάσσει: Νικολός Στορνάρης, Μήτσος Κοντογιάννης, Γιαννάκης Γιολδάσης, Ανδρίτσος Σαφάκας, Δήμος Σκαλτσάς, Δημήτρης Μακρής.

( Δημήτρης Τσιάμαλος , Οι Αρματολοί της Ρούμελης )

[Τλαξκαλτέκος]

Εδώ η μάχη των Βασιλικών ( 1821 ).

Εδώ η μάχη στα Δερβενάκια ( 1822 ).

Και τώρα η καταστροφή στο Πέτα ( 1822 ) :

[Τλαξκαλτέκος]

Συνέχεια από εδώ viewtopic.php?f=20&p=311266&sid=4f753049c818a74ec5ad8b1560039e17#p311266 για την ρήξη προεστών Χατζίσκων και αρματολών Κοντογιανναίων .

Η σφαγή των Χατζίσκων

Έτσι οι Κοντογιανναίοι έσφαξαν τους Χατζίσκους <<ως προδότας της Εταιρίας και της επαναστάσεως των Ελλήνων ανέκαθεν και τότε>> ( Κασομούλης ) ενώ στην πραγματικότητα ο αρχηγός της αρματολικής οικογένειας Μήτσος Κοντογιάννης <<εσκέφθη κατά την Επανάστασιν να οικειοποιηθή το πλείστον μέρος της περιουσίας του Χατζή-Δημάκη, και να εξοντώση την ισχυράν του τόπου οικογένειαν ταύτην, ίνα γίνη απόλυτος άρχων της επαρχίας >> ( Κασομούλης ) με το πρόσχημα ότι <<ο Χατζή-Δημάκης δήθεν αντέπραττεν εις το κίνημα των Ελλήνων ως φιλότουρκος>>.( Κασομούλης )

( Δημήτρης Τσιάμαλος , Οι Αρματολοί της Ρούμελης )

[Τλαξκαλτέκος]

Μερικά για την Φιλική Εταιρεία απ' το έργο του Δημητρίου Τσιάμαλου Οι Αρματολοί της Ρούμελης .

Η Φιλική Εταιρεία που ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 1814 στην Οδησσό από τους: Αθανάσιο Τσακάλωφ (γιο γουνεμπόρου στη Μόσχα), Νικόλαο Σκουφά (μεγαλέμπορο στην Οδησσό) και Εμμανουήλ Ξάνθο ( γραμματέα του εμπορικού οίκου του Βασιλείου Ξένου) ήταν αποτέλεσμα μακρόχρονων ιδεολογικών ζυμώσεων στο χώρο του υπόδουλου ελληνισμού. Στόχος της συγκεκριμένης επαναστατικής Εταιρείας που οργανωτικά αντέγραφε τη λεγόμενη Εταιρεία του Ρήγα, η οποία ιδρύθηκε στη Βιέννη τη δεκαετία του 1790, και τις Μασσονικές στοές, ήταν η εθνικοαπελευθερωτική εξέγερση των Ελλήνων και η δημιουργία εθνικού κράτους.

ΚΡΥΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΜΦΑΝΙΣΗ

Το 1813 ιδρύθηκε στην Αθήνα η Φιλόμουσος Εταιρεία με την υποστήριξη των Άγγλων που σκοπό είχε την πολιτιστική αναγέννηση του υπόδουλου ελληνισμού στο πλαίσιο της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Την ίδια εποχή ο Ιωάννης Καποδίστριας, υπουργός εξωτερικών της Ρωσίας, ιδρύει στη Βιέννη μια νέα ομώνυμη Εταιρεία με τους ίδιους ορατούς στόχους (ανύψωση πνευματικού επιπέδου του ελληνικού λαού) και ταυτόχρονα στόχευση την αντιστάθμιση της αγγλικής επιρροής στο χώρο της Ανατολής.

Μέχρι το τέλος του 1816, ύστερα από δυο χρόνια δράσης, η Φιλική Εταιρεία παρουσίαζε θλιβερή εικόνα, αφού οι τρεις ιδρυτές της δεν μπόρεσαν να εγγράψουν περισσότερα από είκοσι μέλη και τα οικονομικά της ήταν σχεδόν ανύπαρκτα. Το επόμενο έτος (1817) η Εταιρεία αν και διπλασιάζει τον αριθμό των μελών της (42) δεν μπορεί όμως να αναπτυχθεί επιτυχώς βάσει του σχεδίου των ιδρυτών της για δύο κυρίως λόγους: Ο πρώτος είχε να κάνει με την αδυναμία των ιδρυτών της να εισχωρήσουν στην υπόδουλη ελληνική κοινωνία, διότι χρόνια εκπατρισμένοι δεν είχαν την απαραίτητη κοινωνική αναγνωρισιμότητα· και ο δεύτερος λόγος σχετιζόταν με την αδυναμία επίσης των ιδρυτών της, λόγω κατώτερης κοινωνικά τάξης, να εισχωρήσουν στην ανώτερη τάξη των εύπορων Ελλήνων εμπόρων της διασποράς.

Στη συνέχεια όμως με τη μεταφορά της έδρας της Εταιρείας από την Οδησσό στην Κωνσταντινούπολη το 1818 και με την εκεί εγκατάσταση των κυριότερων αρχηγών της, οι οποίοι εκπονούν ένα πιο ρεαλιστικό και πρακτικό πρόγραμμα δράσης, η Εταιρεία αναπτύσσεται ραγδαία. Έτσι το 1820 η Εταιρεία είχε εξαπλωθεί σχεδόν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας και σε αρκετές ελληνικές παροικίες του εξωτερικού.Σ’ αυτή την επιτυχία συνέβαλε και η αλλαγή της οργάνωσης της Φιλικής Εταιρείας το 1818. Αποφάσισαν οι αρχηγοί της να εγκαταλείψουν το τεκτονικό σύστημα με τους πυρήνες και τις διακλαδώσεις και να υιοθετήσουν το χριστιανικό <<σύστημα των αποστόλων>>.


Επέλεξαν λοιπόν δώδεκα άνδρες εγνωσμένου κύρους και τους επιφόρτισαν με την ευθύνη της στρατολόγησης ανδρών από συγκεκριμένες περιοχές.

Από τους δώδεκα αποστόλους της Φιλικής Εταιρείας που εστάλησαν σε διάφορες τουρκοκρατούμενες ελληνικές περιοχές ως προπαγανδιστές της ιδέας της απελευθέρωσης από τον τουρκικό ζυγό και σε χώρες τους εξωτερικού πέντε ήταν παλιοί Καπεταναίοι:
Γιάννης Φαρμάκης (στη Μακεδονία και Θράκη),
Παναγιώτης Παπαγεωργίου γνωστότερος ως Αναγνωσταράς (στα νησιά του Αιγαίου και Ιονίου),
Ηλίας Χρυσοσπάθης (στη Μάνη και Μεσσηνία),
Δημήτριος Βατικιώτης (στη Βουλγαρία),
Γεωργάκης Ολύμπιος (στη Σερβία).
Άλλοι πέντε από τους αποστόλους ήταν μεγαλέμποροι:
Ασημάκης Κροκιδάς (στην Ήπειρο),
Αντώνης Πελοπίδας (στην Πελοπόννησο),
Κωνσταντίνος Πεντεδέκας (στις Ηγεμονίες),
Χριστόδουλος Λουριώτης (στην Ιταλία) και
Κυριάκος Καμαρινός με ειδική αποστολή να μυήσει τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και άλλους σημαίνοντες Μανιάτες· η μύηση του Μαυρομιχάλη έγινε τον Αύγουστο του 1818.
Από τους άλλους δύο αποστόλους ο Δημήτριος Ύπατρος, που πιθανότατα ήταν πρώην ιερέας , εστάλη στην Κύπρο και στην Αίγυπτο και ο Γαβριήλ Κατακάζης, γραμματέας στη ρωσική πρεσβεία της Κωνσταντινούπολης, εστάλη στη Ρωσία.
Έτσι γίνονται πλέον πολλές μυήσεις στο μυστικό της Εταιρείας και στην Ελλάδα από τους αποστόλους που στέλνονται για να εκτιμήσουν, εκτός των άλλων, τη λαϊκή στήριξη στο σχεδιαζόμενο επαναστατικό εγχείρημα, την πληθυσμιακή σχέση Ελλήνων και Τούρκων στις διάφορες περιοχές και τον αριθμό των Ελλήνων ανδρών που μπορούν να φέρουν όπλα.