oldjedi έγραψε:
Δεν καταλαβαινω τι εννοεις με το "κοινα στοιχεια των δυναστειων"...
Θα κάνω μια συνοπτική αντιπαράθεση κάποιων στοιχείων, γιατί το κάθε ένα από αυτά είναι από μόνο του ξεχωριστό θέμα.
1. Όλα τα στοιχεία αυτών των πολιτισμών ήταν επικεντρωμένα στο μεγαλείο και την υστεροφημία του ηγέτη. Δεν είναι τυχαίο ότι τα εμβληματικά μνημεία τους που έχουν περισωθεί, είναι
ανάκτορα ή τάφοι. Και υπάρχουν εκατοντάδες ογκώδη "επώνυμα" αγάλματα, Χετταίων, Βαβυλώνιων, Ασσύριων, Περσών και Αιγύπτιων δυναστών από όλες τις περιόδους. Σε πλήρη αντίθεση με την Ελλάδα, όπου τα κλασσικά μνημεία της δεν έχουν ως θέμα κάποιον ηγέτη. Είναι κυρίως ναοί και αγάλματα θεών και "απλών" ανθρώπων, που αποκτούν κίνηση. Κι όταν αρχίζουν να κινούνται τα αγάλματα, αρχίζει να κινείται και το πνεύμα. Και το κυριώτερο είναι προσβάσιμα στους πολίτες (αγορά-θέατρο κλπ). Και στην Ελλάδα υπήρχαν ευγενείς, με περισσότερη ευκολία πρόσβασης στις τέχνες, φιλοσοφία και επιστήμες αλλά υπήρχε και το αντίστοιχο μέτρο. Ακόμη και στα νομίσματα, οι απεικονίσεις ηγετών άρχισαν να παρουσιάζονται μετά τον Αλέξανδρο.
Με λίγα λόγια, οι επιστήμες, οι τέχνες και η φιλοσοφία (δηλαδή ό,τι συνθέτει τον πολιτισμό) στις συγκεκριμένες δυναστείες υπήρχαν περισσότερο και για τους δυνάστες, ενώ στην Ελλάδα υπήρχε διάχυση προς τον λαό, ανεξαρτήτως πολιτεύματος.
2. Η σχέση με τον θάνατο ήταν διαφορετική. Σε όλους τους πολιτισμούς υφίσταται ο άλλος κόσμος κι ένας αντίστοιχος κώδικας με τον επίγειο αλλά οι συγκεκριμένες δυναστείες έδιναν περισσότερη έμφαση στο τελετουργικό της ταφής, όπου το μεγαλείο του ηγέτη καθοριζόταν από το μεγαλείο της διαδικασίας μετάβασης, ενώ στην Ελλάδα το ζητούμενο ήταν η αναφορά στους προγόνους. Γενικώς, οι Έλληνες επιζητούσαν την εύνοια των θεών αλλά αυτό που μέτραγε ήταν η απόδοση τιμών από τους ανθρώπους, ακόμη και μετά θάνατον.
3. Οι ηγέτες ήταν πολεμιστές, που βίωναν τον πόλεμο στην πρώτη γραμμή και όχι από κάποιον μακρινό και αλώβητο θρόνο. Οι ποιητές και φιλόσοφοι, το ίδιο. Γενικώς, στην Ελλάδα, δεν υπήρχε άκαπνη διανόηση του σαλονιού και ίσως γι' αυτό οι φιλόσοφοι της απέδωσαν πιο ουσιαστικά κάποιες διαχρονικές αλήθειες. Η έννοια του πολίτη-οπλίτη ήταν συλλογικό αυτονόητο.
4. Η σχέση με τους ελληνικούς θεούς ήταν αντίστοιχη. Οι θεοί ήταν σύμμαχοι ή αντίπαλοι ακόμη και στη μάχη. Και ο Όλυμπος ήταν κάτι σαν τη σημερινή Βουλή. Υπήρχε μεν κυβέρνηση αλλά άλλαζαν συνεχώς οι θεϊκές (πολιτικές) συμμαχίες.
Γενικώς, το "συν Αθηνά και χείρα κίνει" φανερώνει μια αντίληψη, που έχει τάση αμφισβήτησης του θείου.
5. Η ιατρική και το θέατρο αποδεικνύουν με σαφήνεια το γενικότερο πνεύμα στον ελληνικό χώρο. Αφ' ενός ο όρκος του Ιπποκράτη ήταν η πρώτη καταγραφή δικαιωμάτων του "ανώνυμου" ασθενή (και είναι τόσο πλήρης που ισχύει ως σήμερα) αφ' ετέρου το θέατρο ήταν η έκθεση όλων των κοινωνικών προβλημάτων. Οι ελληνικές τραγωδίες, οι κωμωδίες, η σάτιρα και γενικώς το κωμικοτραγικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης, εκτεθειμένο στα μάτια όλου του κόσμου, έχει ελληνική υπογραφή και παραμένει στοιχείο αναφοράς μέχρι σήμερα. Στους άλλους πολιτισμούς, τέχνες και επιστήμη είναι πρωτίστως στην υπηρεσία των αρχαίων Βερσαλλιών.
Θα μπορούσα να συμπληρώσω κι άλλα, αλλά προς το παρόν μένω σ' αυτά. Θα προσθέσω μόνον ότι ο Αλέξανδρος είχε ως πρότυπο τον Αχιλλέα και στην αρχή της εκστρατείας του λειτουργούσε ως Έλληνας πολεμιστής, που έχυνε το νερό που δεν μπορούσε να μοιραστεί με τους συντρόφους του στη μάχη. Και δεν θεωρώ καθόλου τυχαίο ότι την είδε Ήλιος μόνον όταν συγχρωτίστηκε πέραν του δέοντος με τον αναμφισβήτητο αλλά ξένο πολιτισμό των Περσών...
ΥΓ. Αν σου αρέσει ο Χάνσον, διάβασε και το "Ο Δυτικός τρόπος πολέμου" του ίδιου.
Ολντ
