Παρατηρητήριο ενεργειακού πολέμου High Elves VS Orcs&Goblins

[Προέλλην]

Εξασθενεί ο ρόλος του πετρελαίου ως γεωπολιτικού βαρομέτρου

Τα τελευταία γεγονότα στη Μέση Ανατολή με άξονα αναφοράς αυτή τη φορά τη διένεξη Ισραήλ – Ιράν, επανέφεραν σε πρώτο πλάνο το πετρέλαιο, που αποτελεί το βασικό εξαγώγιμο προϊόν της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής. Καθώς βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ των δύο κρατών και σφυροκοπείται καθημερινά από το Ισραήλ ο λεγόμενος «άξονας της αντίστασης», δηλαδή η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, οι Χούθι κ.ά., υπάρχει έντονη φημολογία ότι αργά ή γρήγορα θα μπουν στο στόχαστρο του Τελ Αβίβ οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν, που περιλαμβάνουν μονάδες παραγωγής και επεξεργασίας φυσικού αερίου.

Ανεξαρτήτως της εμβέλειας και επιτυχίας ενός βομβαρδισμού κατά ιρανικών στρατιωτικών μονάδων αλλά και πετρελαιοπηγών και διυλιστηρίων, το βέβαιο είναι ότι σε περίπτωση στρατιωτικής προσβολής των άνω θα υπάρξει άμεσος αντίκτυπος στην τιμή του αργού, με αυτή να εκτοξεύεται πολλά δολάρια πάνω από την τρέχουσα τιμή των 77-80 δολαρίων ανά βαρέλι (9/10).

Την προπερασμένη εβδομάδα μετά την επιδρομή της ισραηλινής αεροπορίας κατά του αρχηγείου της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό και την εξόντωση της ηγετικής της ομάδας συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού της κληρικού Χασάν Νασράλα, και τη βαλλιστική επιδρομή του Ιράν κατά του Ισραήλ (1/10), οι τιμές του αργού ανατιμήθηκαν κατά 8% μέσα σε πέντε ημέρες, δηλαδή +6 δολάρια το βαρέλι, ως συνέπεια φόβων για επέκταση της κρίσης σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο στην περιοχή και την ενδεχόμενη διακοπή, έστω και προσωρινή, της πετρελαϊκής παραγωγής.

Ενώ όμως η εμπόλεμη κατάσταση στην περιοχή έχει ήδη κλείσει έναν ολόκληρο χρόνο, το αργό πετρέλαιο όλο αυτό το διάστημα διαπραγματευόταν στη ζώνη των 70 δολ. με 80 δολ. το βαρέλι, χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις και παρά τη συχνή προσβολή πετρελαιοφόρων πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Αντεν από τους Χούθι στη Βόρεια Υεμένη.

Να σημειώσουμε ότι την περίοδο 2010-2014, και χωρίς να έχει εκδηλωθεί ανάλογη γεωπολιτική ανωμαλία, οι τιμές του αργού κινούντο πολύ υψηλότερα στη ζώνη των 100 με 120 δολ./βαρέλι. Αλλά και πλέον πρόσφατα το καλοκαίρι του 2022 και 2023 οι τιμές του αργού ήταν στην περιοχή των 100-120 δολ./βαρέλι και 90-95 δολ./βαρέλι αντίστοιχα, επηρεασμένες σε μεγάλο βαθμό από τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Χρειάστηκε ένα δεύτερο απευθείας βαλλιστικό χτύπημα του Ιράν κατά του Ισραήλ (1/10) για να αφυπνιστεί η πετρελαϊκή αγορά για τον επικείμενο κίνδυνο στην παγκόσμια ενεργειακή προμήθεια. Σε άλλες εποχές, πριν από 20 ή ακόμα και πριν από 10 χρόνια, ένα μικρό μέρος της σημερινής στρατιωτικής δράσης στην περιοχή εάν συνέβαινε, το πετρέλαιο θα είχε εκτοξευθεί άνετα στα 100 δολ./βαρέλι. Σήμερα παρατηρούμε ότι η αγορά συμπεριφέρεται με λιγότερη νευρικότητα απ’ ό,τι στο παρελθόν και οι όποιες ανατιμήσεις περιορίζονται χρονικά και ποσοτικά. Με άλλα λόγια το πετρέλαιο έχει χάσει την ιδιότητά του να δρα ως το απόλυτο γεωπολιτικό βαρόμετρο.

Χαρακτηριστικό της ανωτέρω αντίληψης είναι η επικρατούσα άποψη ανάμεσα στους παίκτες της αγοράς και στις εταιρείες που εμπλέκονται στη μεταφορά και διακίνηση αργού και προϊόντων, ότι όσο η παρούσα διένεξη περιορίζεται στα σημερινά γεωγραφικά όρια δεν υπάρχει κίνδυνος να υπάρξει διακοπή στην κανονική ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου (LNG) από τους παραγωγούς στη Μέση Ανατολή προς τις διεθνείς αγορές. Αλλά ακόμα και εάν προσβληθούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν από την ισραηλινή αεροπορία δεν εξυπακούεται ότι θα υπάρξει άμεσα σοβαρό έλλειμμα προμήθειας ή ότι αίφνης το Ιράν θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ –όπως εικάζεται ευρέως από όψιμους αναλυτές– μέσω των οποίων καθημερινά ρέει το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής προμήθειας.

Δύο είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν στην ανωτέρω εκτίμηση. Ο πρώτος αφορά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της στρατιωτικής επέμβασης του Ισραήλ κατά του Ιράν, η οποία σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, προβλέπει συντριπτικό πλήγμα κατά στρατιωτικών στόχων, κάτι που δεν θα αφήσει πολλά περιθώρια στην Τεχεράνη για μεγάλης κλίμακας ναυτικές και αμφίβιες επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τη σημερινή κατάσταση της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. Αυτή είναι καλά εφοδιασμένη με παρατηρούμενο πλεόνασμα αργού, με παραγωγή στα 102 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με την εφεδρική παραγωγική ικανότητα του OPEC να ξεπερνάει τα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και υψηλά αποθέματα τόσο στις χώρες του ΟΟΣΑ όσο και παγκοσμίως. Με επιπλέον εφεδρείες να είναι διαθέσιμες από τους εκτός OPEC + παραγωγούς (λ.χ. Νορβηγία, Βραζιλία, ΗΠΑ, Καναδάς).

Θα πρέπει ακόμα να τονιστεί ότι σήμερα σε σύγκριση με το παρελθόν υπάρχει οργανωμένο τόσο μέσω του ΙΕΑ όσο και του OPEC ένα πολύ καλό σύστημα πληροφόρησης προς τις εταιρείες και τα διυλιστήρια αναφορικά με την καθημερινή παραγωγή κάθε κράτους και την κατάσταση των αποθεμάτων, χερσαίων και εν πλω, παγκοσμίως. Το σύστημα αυτό επικουρείται από την ενημέρωση που παρέχουν διαρκώς ιδιωτικές εταιρείες, όπως λ.χ. η Kpler και η Rystad, ως προς τους προορισμούς και τα φορτία που μεταφέρουν πετρελαιοφόρα τάνκερ και πλοία LNG.

Αυτή η άμεση πληροφόρηση για την κατάσταση στη διεθνή πετρελαϊκή αγορά έχει βοηθήσει σημαντικά ώστε να περιοριστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό η αβεβαιότητα που υπήρχε παλαιότερα ως προς την προμήθεια πετρελαίου.

Με την αβεβαιότητα και την έλλειψη επαρκούς πληροφόρησης να είναι οι δύο κατεξοχήν παράγοντες που συνήθως ευθύνονται για την προεξόφληση υψηλού κινδύνου και άρα την ώθηση των τιμών προς τα άνω.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι το ακριβό πετρέλαιο, εάν υποθέσουμε ότι η διεθνής αγορά για ένα διάστημα κινηθεί με τιμές αργού πάνω από τα 100 δολ./βαρέλι, δεν αναμένεται να έχει τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία που είχε τις δεκαετίες του 1970, του ’80 και του ’90. Γιατί απλούστατα σήμερα, σε σύγκριση με το παρελθόν, το πετρέλαιο έχει μειωμένη συμβολή στο οικονομικό γίγνεσθαι με τη συμμετοχή του στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα να έχει μειωθεί στο 30% από το 46% που ήταν το 1973. Αλλά ίσως το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο, όπως προκύπτει από μελέτες του ΔΝΤ, αφορά την πετρελαϊκή κατανάλωση ανά μονάδα ΑΕΠ στις χώρες του G7 που σήμερα έχει μειωθεί σχεδόν στο 40% σε σχέση με το 1970.

https://www.moneyreview.gr/opinion/1582 ... arometroy/

Πλερέζες τα πουτλεράκια

Και οι πετσέτες, ας ετοιμάζονται σιγά σιγά να διαπρέψουν και πάλι στη βόσκηση καμήλας.

[pluton]

Του Χάρη Φλουδόπουλου

Η άποψη ότι το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί διαχρονικά και με μεγάλη διαφορά τη φθηνότερη επιλογή για την Ευρώπη σε σχέση με το LNG καταρρίπτεται από τα ίδια τα στοιχεία της αγοράς. Τα δεδομένα τιμών για το 2025 δείχνουν ότι, τουλάχιστον σε όρους κόστους, η διαφορά μεταξύ ρωσικού αερίου αγωγού και αμερικανικού LNG είναι μικρή, περιορισμένη και σε καμία περίπτωση τέτοια που να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό του LNG ως "ακριβής" λύση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία από πηγές της αγοράς φυσικού αερίου, σε όλη τη διάρκεια του 2025 το ρωσικό αέριο εμφανίζεται μεν ελαφρώς φθηνότερο από το αμερικανικό LNG, όμως η διαφορά κινείται σε χαμηλά μονοψήφια επίπεδα. Τον Ιανουάριο η απόκλιση διαμορφώνεται μόλις στα 1,7 ευρώ/MWh (περίπου 3,8%), τον Φεβρουάριο στα 2,05 ευρώ/MWh (4,25%) και τον Μάρτιο στα 2,28 ευρώ/MWh (4,61%). Από την άνοιξη και μετά, η ψαλίδα κλείνει περαιτέρω, με τη διαφορά να υποχωρεί κάτω από το 1 ευρώ/MWh τους περισσότερους μήνες του β’ εξαμήνου και να περιορίζεται τον Δεκέμβριο στα μόλις 0,68 ευρώ/MWh, ή περίπου 2,2%.

Με άλλα λόγια, σε ετήσια βάση το ρωσικό αέριο είναι κατά μέσο όρο μόλις 2%–4% φθηνότερο από το αμερικανικό LNG, ποσοστό που απέχει πολύ από την εικόνα μιας συντριπτικής υπεροχής κόστους. Τα στοιχεία του 2025 έρχονται σε αντίθεση με την εντύπωση που είχε καλλιεργηθεί το προηγούμενο διάστημα ότι η στροφή στο LNG συνεπάγεται αναγκαστικά δυσβάστακτο κόστος για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και τη βιομηχανία.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα δεδομένα της τρέχουσας αγοράς. Με το TTF να κινείται αυτή την περίοδο γύρω στα 27,3 ευρώ/MWh, οι spot τιμές του αμερικανικού LNG για τον Δεκέμβριο εμφανίζονται χαμηλότερες κατά περίπου 2,6 ευρώ/MWh σε σχέση με το ρωσικό αέριο αγωγού. Δηλαδή, στο άμεσο παρόν, όχι μόνο δεν ισχύει ότι το ρωσικό αέριο είναι φθηνότερο, αλλά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Η εικόνα αυτή αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, καθώς η παγκόσμια αγορά LNG εισέρχεται σε φάση σημαντικής αύξησης προσφοράς. Στον ορίζοντα βρίσκονται μεγάλες νέες ποσότητες από το Κατάρ, με την επέκταση του North Field, αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τίθενται σε λειτουργία νέες μονάδες υγροποίησης. Η προσθήκη αυτής της νέας δυναμικότητας εκτιμάται ότι θα αυξήσει αισθητά τη διαθεσιμότητα φορτίων LNG στη διεθνή αγορά, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στις τιμές, ιδίως στην Ευρώπη.

Σε αυτό το περιβάλλον, το LNG αναμένεται να καταστεί ακόμη πιο ανταγωνιστικό όχι μόνο έναντι του ρωσικού αερίου, αλλά συνολικά έναντι των παραδοσιακών πηγών προμήθειας. Η μεγαλύτερη προσφορά, σε συνδυασμό με τη σταδιακή εξομάλυνση της ζήτησης και την ενίσχυση των ευρωπαϊκών υποδομών επαναεριοποίησης, περιορίζει το premium κινδύνου που χαρακτήριζε την αγορά τα προηγούμενα χρόνια.

Συμπερασματικά, με βάση την εικόνα από τις τιμές του 2025 αλλά και τις προοπτικές για το επόμενο διάστημα αποδεικνύεται ότι δεν ευσταθεί πλέον ο ισχυρισμός ότι το ρωσικό αέριο είναι πολύ φθηνότερο έναντι του LNG, με τις προοπτικές και τα θεμελιώδη της αγοράς να εξελίσσονται τα επόμενα χρόνια υπέρ του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Με τις τιμές ήδη συγκλίνουσες –και σε ορισμένες περιπτώσεις το LNG φθηνότερο– και με νέες ποσότητες να εισέρχονται στην αγορά από Κατάρ και ΗΠΑ, η στρατηγική της διαφοροποίησης αποδεικνύεται όχι μόνο γεωπολιτικά αναγκαία αλλά και οικονομικά ολοένα πιο συμφέρουσα......


Μύθος ότι το ρωσικό αέριο είναι πολύ φθηνότερο του LNG | Capital https://share.google/3NQ0QfkGoDNikxup6