Παρατηρητήριο ενεργειακού πολέμου High Elves VS Orcs&Goblins

[Προέλλην]

Εξασθενεί ο ρόλος του πετρελαίου ως γεωπολιτικού βαρομέτρου

Τα τελευταία γεγονότα στη Μέση Ανατολή με άξονα αναφοράς αυτή τη φορά τη διένεξη Ισραήλ – Ιράν, επανέφεραν σε πρώτο πλάνο το πετρέλαιο, που αποτελεί το βασικό εξαγώγιμο προϊόν της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής. Καθώς βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ των δύο κρατών και σφυροκοπείται καθημερινά από το Ισραήλ ο λεγόμενος «άξονας της αντίστασης», δηλαδή η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, οι Χούθι κ.ά., υπάρχει έντονη φημολογία ότι αργά ή γρήγορα θα μπουν στο στόχαστρο του Τελ Αβίβ οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν, που περιλαμβάνουν μονάδες παραγωγής και επεξεργασίας φυσικού αερίου.

Ανεξαρτήτως της εμβέλειας και επιτυχίας ενός βομβαρδισμού κατά ιρανικών στρατιωτικών μονάδων αλλά και πετρελαιοπηγών και διυλιστηρίων, το βέβαιο είναι ότι σε περίπτωση στρατιωτικής προσβολής των άνω θα υπάρξει άμεσος αντίκτυπος στην τιμή του αργού, με αυτή να εκτοξεύεται πολλά δολάρια πάνω από την τρέχουσα τιμή των 77-80 δολαρίων ανά βαρέλι (9/10).

Την προπερασμένη εβδομάδα μετά την επιδρομή της ισραηλινής αεροπορίας κατά του αρχηγείου της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό και την εξόντωση της ηγετικής της ομάδας συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού της κληρικού Χασάν Νασράλα, και τη βαλλιστική επιδρομή του Ιράν κατά του Ισραήλ (1/10), οι τιμές του αργού ανατιμήθηκαν κατά 8% μέσα σε πέντε ημέρες, δηλαδή +6 δολάρια το βαρέλι, ως συνέπεια φόβων για επέκταση της κρίσης σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο στην περιοχή και την ενδεχόμενη διακοπή, έστω και προσωρινή, της πετρελαϊκής παραγωγής.

Ενώ όμως η εμπόλεμη κατάσταση στην περιοχή έχει ήδη κλείσει έναν ολόκληρο χρόνο, το αργό πετρέλαιο όλο αυτό το διάστημα διαπραγματευόταν στη ζώνη των 70 δολ. με 80 δολ. το βαρέλι, χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις και παρά τη συχνή προσβολή πετρελαιοφόρων πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Αντεν από τους Χούθι στη Βόρεια Υεμένη.

Να σημειώσουμε ότι την περίοδο 2010-2014, και χωρίς να έχει εκδηλωθεί ανάλογη γεωπολιτική ανωμαλία, οι τιμές του αργού κινούντο πολύ υψηλότερα στη ζώνη των 100 με 120 δολ./βαρέλι. Αλλά και πλέον πρόσφατα το καλοκαίρι του 2022 και 2023 οι τιμές του αργού ήταν στην περιοχή των 100-120 δολ./βαρέλι και 90-95 δολ./βαρέλι αντίστοιχα, επηρεασμένες σε μεγάλο βαθμό από τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Χρειάστηκε ένα δεύτερο απευθείας βαλλιστικό χτύπημα του Ιράν κατά του Ισραήλ (1/10) για να αφυπνιστεί η πετρελαϊκή αγορά για τον επικείμενο κίνδυνο στην παγκόσμια ενεργειακή προμήθεια. Σε άλλες εποχές, πριν από 20 ή ακόμα και πριν από 10 χρόνια, ένα μικρό μέρος της σημερινής στρατιωτικής δράσης στην περιοχή εάν συνέβαινε, το πετρέλαιο θα είχε εκτοξευθεί άνετα στα 100 δολ./βαρέλι. Σήμερα παρατηρούμε ότι η αγορά συμπεριφέρεται με λιγότερη νευρικότητα απ’ ό,τι στο παρελθόν και οι όποιες ανατιμήσεις περιορίζονται χρονικά και ποσοτικά. Με άλλα λόγια το πετρέλαιο έχει χάσει την ιδιότητά του να δρα ως το απόλυτο γεωπολιτικό βαρόμετρο.

Χαρακτηριστικό της ανωτέρω αντίληψης είναι η επικρατούσα άποψη ανάμεσα στους παίκτες της αγοράς και στις εταιρείες που εμπλέκονται στη μεταφορά και διακίνηση αργού και προϊόντων, ότι όσο η παρούσα διένεξη περιορίζεται στα σημερινά γεωγραφικά όρια δεν υπάρχει κίνδυνος να υπάρξει διακοπή στην κανονική ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου (LNG) από τους παραγωγούς στη Μέση Ανατολή προς τις διεθνείς αγορές. Αλλά ακόμα και εάν προσβληθούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν από την ισραηλινή αεροπορία δεν εξυπακούεται ότι θα υπάρξει άμεσα σοβαρό έλλειμμα προμήθειας ή ότι αίφνης το Ιράν θα κλείσει τα Στενά του Ορμούζ –όπως εικάζεται ευρέως από όψιμους αναλυτές– μέσω των οποίων καθημερινά ρέει το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής προμήθειας.

Δύο είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν στην ανωτέρω εκτίμηση. Ο πρώτος αφορά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της στρατιωτικής επέμβασης του Ισραήλ κατά του Ιράν, η οποία σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, προβλέπει συντριπτικό πλήγμα κατά στρατιωτικών στόχων, κάτι που δεν θα αφήσει πολλά περιθώρια στην Τεχεράνη για μεγάλης κλίμακας ναυτικές και αμφίβιες επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τη σημερινή κατάσταση της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. Αυτή είναι καλά εφοδιασμένη με παρατηρούμενο πλεόνασμα αργού, με παραγωγή στα 102 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με την εφεδρική παραγωγική ικανότητα του OPEC να ξεπερνάει τα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και υψηλά αποθέματα τόσο στις χώρες του ΟΟΣΑ όσο και παγκοσμίως. Με επιπλέον εφεδρείες να είναι διαθέσιμες από τους εκτός OPEC + παραγωγούς (λ.χ. Νορβηγία, Βραζιλία, ΗΠΑ, Καναδάς).

Θα πρέπει ακόμα να τονιστεί ότι σήμερα σε σύγκριση με το παρελθόν υπάρχει οργανωμένο τόσο μέσω του ΙΕΑ όσο και του OPEC ένα πολύ καλό σύστημα πληροφόρησης προς τις εταιρείες και τα διυλιστήρια αναφορικά με την καθημερινή παραγωγή κάθε κράτους και την κατάσταση των αποθεμάτων, χερσαίων και εν πλω, παγκοσμίως. Το σύστημα αυτό επικουρείται από την ενημέρωση που παρέχουν διαρκώς ιδιωτικές εταιρείες, όπως λ.χ. η Kpler και η Rystad, ως προς τους προορισμούς και τα φορτία που μεταφέρουν πετρελαιοφόρα τάνκερ και πλοία LNG.

Αυτή η άμεση πληροφόρηση για την κατάσταση στη διεθνή πετρελαϊκή αγορά έχει βοηθήσει σημαντικά ώστε να περιοριστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό η αβεβαιότητα που υπήρχε παλαιότερα ως προς την προμήθεια πετρελαίου.

Με την αβεβαιότητα και την έλλειψη επαρκούς πληροφόρησης να είναι οι δύο κατεξοχήν παράγοντες που συνήθως ευθύνονται για την προεξόφληση υψηλού κινδύνου και άρα την ώθηση των τιμών προς τα άνω.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι το ακριβό πετρέλαιο, εάν υποθέσουμε ότι η διεθνής αγορά για ένα διάστημα κινηθεί με τιμές αργού πάνω από τα 100 δολ./βαρέλι, δεν αναμένεται να έχει τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία που είχε τις δεκαετίες του 1970, του ’80 και του ’90. Γιατί απλούστατα σήμερα, σε σύγκριση με το παρελθόν, το πετρέλαιο έχει μειωμένη συμβολή στο οικονομικό γίγνεσθαι με τη συμμετοχή του στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα να έχει μειωθεί στο 30% από το 46% που ήταν το 1973. Αλλά ίσως το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο, όπως προκύπτει από μελέτες του ΔΝΤ, αφορά την πετρελαϊκή κατανάλωση ανά μονάδα ΑΕΠ στις χώρες του G7 που σήμερα έχει μειωθεί σχεδόν στο 40% σε σχέση με το 1970.

https://www.moneyreview.gr/opinion/1582 ... arometroy/

Πλερέζες τα πουτλεράκια

Και οι πετσέτες, ας ετοιμάζονται σιγά σιγά να διαπρέψουν και πάλι στη βόσκηση καμήλας.

[pluton]

Του Χάρη Φλουδόπουλου

Η άποψη ότι το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί διαχρονικά και με μεγάλη διαφορά τη φθηνότερη επιλογή για την Ευρώπη σε σχέση με το LNG καταρρίπτεται από τα ίδια τα στοιχεία της αγοράς. Τα δεδομένα τιμών για το 2025 δείχνουν ότι, τουλάχιστον σε όρους κόστους, η διαφορά μεταξύ ρωσικού αερίου αγωγού και αμερικανικού LNG είναι μικρή, περιορισμένη και σε καμία περίπτωση τέτοια που να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό του LNG ως "ακριβής" λύση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία από πηγές της αγοράς φυσικού αερίου, σε όλη τη διάρκεια του 2025 το ρωσικό αέριο εμφανίζεται μεν ελαφρώς φθηνότερο από το αμερικανικό LNG, όμως η διαφορά κινείται σε χαμηλά μονοψήφια επίπεδα. Τον Ιανουάριο η απόκλιση διαμορφώνεται μόλις στα 1,7 ευρώ/MWh (περίπου 3,8%), τον Φεβρουάριο στα 2,05 ευρώ/MWh (4,25%) και τον Μάρτιο στα 2,28 ευρώ/MWh (4,61%). Από την άνοιξη και μετά, η ψαλίδα κλείνει περαιτέρω, με τη διαφορά να υποχωρεί κάτω από το 1 ευρώ/MWh τους περισσότερους μήνες του β’ εξαμήνου και να περιορίζεται τον Δεκέμβριο στα μόλις 0,68 ευρώ/MWh, ή περίπου 2,2%.

Με άλλα λόγια, σε ετήσια βάση το ρωσικό αέριο είναι κατά μέσο όρο μόλις 2%–4% φθηνότερο από το αμερικανικό LNG, ποσοστό που απέχει πολύ από την εικόνα μιας συντριπτικής υπεροχής κόστους. Τα στοιχεία του 2025 έρχονται σε αντίθεση με την εντύπωση που είχε καλλιεργηθεί το προηγούμενο διάστημα ότι η στροφή στο LNG συνεπάγεται αναγκαστικά δυσβάστακτο κόστος για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και τη βιομηχανία.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα δεδομένα της τρέχουσας αγοράς. Με το TTF να κινείται αυτή την περίοδο γύρω στα 27,3 ευρώ/MWh, οι spot τιμές του αμερικανικού LNG για τον Δεκέμβριο εμφανίζονται χαμηλότερες κατά περίπου 2,6 ευρώ/MWh σε σχέση με το ρωσικό αέριο αγωγού. Δηλαδή, στο άμεσο παρόν, όχι μόνο δεν ισχύει ότι το ρωσικό αέριο είναι φθηνότερο, αλλά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Η εικόνα αυτή αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, καθώς η παγκόσμια αγορά LNG εισέρχεται σε φάση σημαντικής αύξησης προσφοράς. Στον ορίζοντα βρίσκονται μεγάλες νέες ποσότητες από το Κατάρ, με την επέκταση του North Field, αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τίθενται σε λειτουργία νέες μονάδες υγροποίησης. Η προσθήκη αυτής της νέας δυναμικότητας εκτιμάται ότι θα αυξήσει αισθητά τη διαθεσιμότητα φορτίων LNG στη διεθνή αγορά, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στις τιμές, ιδίως στην Ευρώπη.

Σε αυτό το περιβάλλον, το LNG αναμένεται να καταστεί ακόμη πιο ανταγωνιστικό όχι μόνο έναντι του ρωσικού αερίου, αλλά συνολικά έναντι των παραδοσιακών πηγών προμήθειας. Η μεγαλύτερη προσφορά, σε συνδυασμό με τη σταδιακή εξομάλυνση της ζήτησης και την ενίσχυση των ευρωπαϊκών υποδομών επαναεριοποίησης, περιορίζει το premium κινδύνου που χαρακτήριζε την αγορά τα προηγούμενα χρόνια.

Συμπερασματικά, με βάση την εικόνα από τις τιμές του 2025 αλλά και τις προοπτικές για το επόμενο διάστημα αποδεικνύεται ότι δεν ευσταθεί πλέον ο ισχυρισμός ότι το ρωσικό αέριο είναι πολύ φθηνότερο έναντι του LNG, με τις προοπτικές και τα θεμελιώδη της αγοράς να εξελίσσονται τα επόμενα χρόνια υπέρ του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Με τις τιμές ήδη συγκλίνουσες –και σε ορισμένες περιπτώσεις το LNG φθηνότερο– και με νέες ποσότητες να εισέρχονται στην αγορά από Κατάρ και ΗΠΑ, η στρατηγική της διαφοροποίησης αποδεικνύεται όχι μόνο γεωπολιτικά αναγκαία αλλά και οικονομικά ολοένα πιο συμφέρουσα......


Μύθος ότι το ρωσικό αέριο είναι πολύ φθηνότερο του LNG | Capital https://share.google/3NQ0QfkGoDNikxup6

[Προέλλην]

Παγκόσμια οικονομία: Πώς η κρίση στη Μέση Ανατολή επιταχύνει αλλαγές στην ενέργεια και στις αγορές

Ο πόλεμος στο Ιράν αποκαλύπτει τις αδυναμίες της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας και επιταχύνει αλλαγές σε αγωγούς, ΟΠΕΚ και ανανεώσιμες πηγές, με πιθανές μακροπρόθεσμες οικονομικές ανατροπές

Μέσα στο χάος και το τεράστιο ανθρώπινο κόστος του πολέμου στο Ιράν, αρχίζει να διαμορφώνεται ένα δύσκολο αλλά αναπόφευκτο ερώτημα: μπορεί μια τόσο βαθιά γεωπολιτική κρίση να οδηγήσει τελικά σε ένα πιο ανθεκτικό οικονομικό μοντέλο;

Παρά τη διεθνή αναστάτωση και τους φόβους για ύφεση, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η σύγκρουση λειτουργεί ήδη ως καταλύτης για την εγκατάλειψη παλαιών ενεργειακών και εμπορικών εξαρτήσεων. Η αναγκαστική αυτή «επανεκκίνηση» ενδέχεται να οδηγήσει σε πιο ασφαλείς υποδομές, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση.

Το τέλος της εξάρτησης από τα Στενά του Ορμούζ

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα που αφήνει πίσω του ο πόλεμος είναι η τεράστια ευαλωτότητα της παγκόσμιας οικονομίας απέναντι στα Στενά του Ορμούζ. Η δυνατότητα του Ιράν να διαταράσσει τη ροή σχεδόν του ενός πέμπτου του παγκόσμιου πετρελαίου με περιορισμένα μέσα, όπως νάρκες, drones και ταχύπλοα σκάφη, αποκάλυψε τις αδυναμίες του υφιστάμενου ενεργειακού μοντέλου.

Το CNN σημειώνει ότι όσο βαθύτερη είναι η οικονομική πίεση που προκαλεί η κρίση, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο για ριζικές αλλαγές. Ήδη συζητείται σοβαρά η δημιουργία νέων ενεργειακών διαδρομών που θα παρακάμπτουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, μέσω χερσαίων αγωγών από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να μειώσει το κόστος μεταφοράς, περιορίζοντας παράλληλα τα υψηλά ασφάλιστρα κινδύνου που συνοδεύουν τη ναυσιπλοΐα σε περιοχές γεωπολιτικής έντασης.

«Κανείς δεν θα στοιχηματίσει ξανά το μέλλον του στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Τζέι Χάτφιλντ της Infrastructure Capital Advisors, εκτιμώντας ότι οι επενδύσεις σε νέους αγωγούς θα επιταχυνθούν δραστικά τα επόμενα χρόνια.

Οι κρίσεις που αλλάζουν οικονομικά μοντέλα

Οι αγορές έχουν ήδη βιώσει μέσα σε λίγα χρόνια διαδοχικά σοκ που άλλαξαν τις παγκόσμιες οικονομικές ισορροπίες. Η πανδημία αποκάλυψε τα όρια των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας υποχρέωσε την Ευρώπη να αναδιαμορφώσει πλήρως την ενεργειακή της πολιτική.

Αντίστοιχα, οι εμπορικοί δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ επιτάχυναν τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων και την αναζήτηση νέων πηγών πρώτων υλών.

Σύμφωνα με τον Ρος Μέιφιλντ της Baird, τέτοιου είδους εξωγενή σοκ λειτουργούν συχνά ως επιταχυντές αλλαγών που υπό κανονικές συνθήκες θα απαιτούσαν δεκαετίες για να υλοποιηθούν.

Η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας αυξάνεται ραγδαία, κυρίως λόγω της έκρηξης επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και στα ενεργοβόρα data centers.

Ο ΟΠΕΚ αποδυναμώνεται

Μία από τις σημαντικότερες γεωοικονομικές εξελίξεις αφορά τη σταδιακή αποδυνάμωση του ΟΠΕΚ. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός του οργανισμού, έχουν ήδη ανακοινώσει την αποχώρησή τους, πλήττοντας την ικανότητα του καρτέλ να επιβάλλει ποσοστώσεις παραγωγής και να στηρίζει υψηλές τιμές πετρελαίου.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η περαιτέρω διαφοροποίηση της παραγωγής εκτός ΟΠΕΚ θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο σταθερές τιμές ενέργειας και μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού για τις μεγάλες οικονομίες.

Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση επιταχύνει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η ζήτηση για ηλιακή ενέργεια, μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα ενισχύεται, ενώ οι κινεζικές εξαγωγές πράσινης τεχνολογίας κατέγραψαν ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία της Ember.

Οι κίνδυνοι παραμένουν

Παρά τις πιθανές θετικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, οι κίνδυνοι παραμένουν σοβαροί. Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι το Ιράν μπορεί να γίνει ακόμη πιο επιθετικό και να μεταφέρει την πίεση σε άλλες κρίσιμες ενεργειακές οδούς ή αγωγούς.

Την ίδια στιγμή, η πιθανή αποδυνάμωση ή διάλυση του ΟΠΕΚ δεν θεωρείται από όλους θετική εξέλιξη. Αν και θα μπορούσε να πιέσει χαμηλότερα τις τιμές του πετρελαίου, ενδέχεται να μειώσει τη δυνατότητα συντονισμένης παρέμβασης σε μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις.

Επιπλέον, μια μακροπρόθεσμη μείωση της ζήτησης για πετρέλαιο λόγω της πράσινης μετάβασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές από τα προπολεμικά επίπεδα, δημιουργώντας ισχυρές πιέσεις στις πετρελαϊκές οικονομίες και στις επιχειρήσεις του κλάδου.

https://www.newmoney.gr/roh/diethni/pag ... is-agores/

[Προέλλην]

Ηλεκτρισμός αντί για φυσικό αέριο: Πώς η Κομισιόν αλλάζει το ενεργειακό μοντέλο της Ευρώπης

Με ένα πακέτο μέτρων που συνδυάζει επενδύσεις ύψους 100 δισ. ευρώ για την απανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με ένα φιλόδοξο σχέδιο μαζικού εξηλεκτρισμού της οικονομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να αναδιαμορφώσει το ενεργειακό μοντέλο της Ευρώπης.

Στόχος είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξελιχθεί στην πρώτη «ηλεκτροδοτούμενη» ήπειρο του κόσμου, περιορίζοντας δραστικά την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, προχωρά στη μεγαλύτερη αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) από την έναρξη λειτουργίας του, μετατρέποντάς το από μηχανισμό τιμολόγησης του άνθρακα σε βασικό εργαλείο χρηματοδότησης της βιομηχανικής μετάβασης και της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

Το νέο Electrification Action Plan, που παρουσίασε η Κομισιόν, προβλέπει σχεδόν διπλασιασμό της ηλεκτροδότησης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, από το σημερινό 23% στο 46% έως το 2040. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επίτευξη αυτού του στόχου θα μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά περίπου 260 δισ. ευρώ ετησίως, περιορίζοντας την εξάρτηση της Ευρώπης από ασταθείς διεθνείς αγορές και γεωπολιτικούς κινδύνους.

Ο στόχος του εξηλεκτρισμού

Η πρωτοβουλία βασίζεται στη διαπίστωση ότι, παρά το γεγονός πως περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράγεται ήδη από εγχώριες καθαρές πηγές, η διείσδυση του ηλεκτρισμού στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τα κτίρια παραμένει στάσιμη εδώ και μία δεκαετία. Βασικό εμπόδιο παραμένει το κόστος. Συχνά η ηλεκτρική ενέργεια κοστίζει έως και τρεις φορές περισσότερο από το φυσικό αέριο ενώ οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις με τα ηλεκτρικά δίκτυα και η αργή ανάπτυξη νέων υποδομών λειτουργούν αποτρεπτικά για νέες επενδύσεις.

Για την Κομισιόν, η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού αποτελεί πλέον όχι μόνο περιβαλλοντική επιλογή αλλά και ζήτημα οικονομικής ανταγωνιστικότητας και ενεργειακής ασφάλειας.

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι παρεμβάσεις που προτείνονται για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή δίνει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να μειώσουν τις χρεώσεις δικτύου και τη φορολογία για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών και ενεργοβόρες βιομηχανίες, ενώ επιδιώκει να εξαλειφθεί το παράδοξο ο ηλεκτρισμός να επιβαρύνεται φορολογικά περισσότερο από το φυσικό αέριο. Παράλληλα, προβλέπεται η επιτάχυνση της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών και η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για τη διευκόλυνση επενδύσεων σε αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες και άλλες τεχνολογίες ηλεκτροδότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανικής παραγωγής καθαρών τεχνολογιών, στην ενίσχυση των επενδύσεων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, καθώς η Επιτροπή εκτιμά ότι ο εξηλεκτρισμός μπορεί να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Στο επίκεντρο τα ηλεκτρικά δίκτυα

Η Επιτροπή αναγνωρίζει, πάντως, ότι η μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς σημαντική ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων. Οι πολυετείς καθυστερήσεις στις συνδέσεις νέων έργων και οι περιορισμοί των υφιστάμενων υποδομών αποτελούν σήμερα έναν από τους βασικότερους ανασταλτικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης και της ηλεκτροδότησης της βιομηχανίας. Για τον λόγο αυτό ζητείται η ταχεία υιοθέτηση του ευρωπαϊκού πακέτου μέτρων για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να επιταχυνθεί η σύνδεση νέων επενδύσεων και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.

Νέα φιλοσοφία για το ETS

Παράλληλα, η Κομισιόν προχωρά στη σημαντικότερη αναθεώρηση του EU ETS από την έναρξη λειτουργίας του το 2005. Αν και διατηρείται ο βασικός στόχος της μείωσης των εκπομπών, η νέα πρόταση μεταφέρει το κέντρο βάρους στις επενδύσεις και στη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απέναντι στον εντεινόμενο διεθνή ανταγωνισμό.

Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η δημιουργία της Industrial Decarbonisation Bank, μέσω της οποίας θα κινητοποιηθούν περίπου 100 δισ. ευρώ για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη θα υποχρεούνται να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% των εσόδων που εισπράττουν από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών σε έργα που μειώνουν τις εκπομπές στους τομείς που υπάγονται στο ETS, με τη λογική ότι οι πόροι που καταβάλλει η βιομηχανία θα επιστρέφουν στη βιομηχανία μέσω νέων επενδύσεων.

Μεγαλύτερη ευελιξία και στήριξη της βιομηχανίας

Η Επιτροπή επιχειρεί επίσης να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις. Προβλέπει πιο ήπια πορεία μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών μετά το 2030, διατηρεί τις δωρεάν κατανομές για τη βιομηχανία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ για τους κλάδους που καλύπτονται από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) παρατείνει την πλήρη κατάργησή τους έως το 2038 και προβλέπει πρόσθετη ενίσχυση ύψους 6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.

Παράλληλα, η αναθεώρηση εισάγει τη δυνατότητα χρήσης έως 2% διεθνών πιστώσεων άνθρακα κατά την περίοδο 2036-2040, ενσωματώνει για πρώτη φορά τις μόνιμες αφαιρέσεις άνθρακα στο ETS, μεταρρυθμίζει τον Μηχανισμό Σταθερότητας της Αγοράς (MSR) ώστε να περιοριστεί η μεταβλητότητα των τιμών των δικαιωμάτων και επεκτείνει το σύστημα στην αποτέφρωση αποβλήτων, ενισχύοντας παράλληλα το πλαίσιο για την αεροπορία και τη ναυτιλία.

Η συμμαχία της Αθήνας στο μέτωπο της αναθεώρησης

Για την διαδικασία αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), η Ελλάδα επιχειρεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο συγκροτώντας κοινό μέτωπο με την Ιταλία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία.

Η πρωτοβουλία των δέκα κρατών-μελών δεν αμφισβητεί τον κεντρικό ρόλο του ETS ως βασικού εργαλείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι το σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες, ώστε να συνεχίσει να υπηρετεί αποτελεσματικά την πράσινη μετάβαση χωρίς να υπονομεύει τη βιομηχανική παραγωγή, την ενεργειακή ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή.

Οι ίδιες χώρες είχαν συνεργαστεί και το φθινόπωρο του 2025, πετυχαίνοντας στο έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος την αναβολή της εφαρμογής του ETS2 κατά έναν χρόνο, εξέλιξη που θεωρήθηκε κρίσιμη για την ομαλότερη προσαρμογή των κρατών-μελών.

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η αναθεώρηση του ETS πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι στον σχεδιασμό των νέων κανόνων πρέπει να συνεκτιμηθούν η νησιωτικότητα, η στρατηγική σημασία της ναυτιλίας, η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, αλλά και η ανάγκη διατήρησης μιας ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης, την ώρα που η χώρα επενδύει δυναμικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στις ενεργειακές υποδομές.

Στο επίκεντρο των ελληνικών προτάσεων βρίσκονται επτά βασικές προτεραιότητες: μια πιο ρεαλιστική πορεία μείωσης των εκπομπών που θα δίνει χρόνο προσαρμογής στη βιομηχανία, η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων μέσω αποτελεσματικών μηχανισμών προστασίας μέχρι να αποδειχθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του CBAM, η αναγνώριση των εθνικών ιδιαιτεροτήτων, η κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή του ETS2 με προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών, μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στις τιμές των δικαιωμάτων άνθρακα, ειδικές πρόνοιες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και των λιμένων, καθώς και μέτρα που θα διασφαλίζουν τη συνδεσιμότητα των αερομεταφορών και θα προστατεύουν τον τουρισμό.

Το βασικό μήνυμα της Αθήνας είναι ότι η κλιματική πολιτική δεν μπορεί πλέον να εξετάζεται αποκομμένη από την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και τη βιομηχανική πολιτική της Ευρώπης. Η ελληνική θέση είναι ότι οι στόχοι αυτοί δεν είναι αντικρουόμενοι αλλά αλληλοσυμπληρώνονται και θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί το νέο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών.

https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oiko ... s-evropis/

[Προέλλην]

Why oil prices haven't gone crazy despite 5 months of US-Iran war

July 20 (Reuters) - As the United States and Israel went to war with Iran at the end of ​February, analysts predicted the price of crude oil could hit $150 a barrel or even rise as far as $200, with the fifth ‌of global supply that transits the vital Strait of Hormuz suddenly cut off from world markets.

But, Brent crude futures peaked around $126 - comfortably below 2008's all-time high of $147 - and averaged just $101 a barrel between the start of the conflict on February 28 and June 11 when U.S. President Donald Trump called off strikes on Iran, before ​briefly retreating to pre-war levels of $70 in early July.

Below are some of the reasons why the oil price hasn't gone crazy. ​Yet.

1. CHINESE SURPRISE

The biggest surprise was China, the world's largest oil importer, which had slashed crude imports to the lowest ⁠in nearly a decade by June. Fuel exports were curbed, its population started using electric taxis instead of personal cars and its petrochemical sector also ​reduced volumes.

2. U.S. PUMPS MORE

The United States, the world's largest oil producer, pumped more crude, with production reaching a record 13.93 million barrels per day ​by April. It also freed crude from its Strategic Petroleum Reserve as part of a record 400 million-barrel release coordinated by the International Energy Agency in March, helping cushion supply disruptions.

3. TRUMP BURNS BULLS

U.S. President Donald Trump repeatedly wrong-footed oil market bulls by making statements about peace agreements and the resumption of flows through the Strait of ​Hormuz.

Oil market liquidity has dropped as many traders have become reluctant to make large bullish bets amid the risk of sudden market reversals.

"Everybody ​is bullish now, but nobody is long," said Ilia Bouchouev of the Oxford Institute for Energy Studies.

After driving their bullish position in Brent futures to its smallest ‌this year ⁠in early July, funds then made their largest addition in six months in the week to July 14, according to data from the ICE exchange on Friday.

However, at around $14.8 billion based on Monday's prices, this position is still more than 50% below late March's six-year peak .

The market is suffering from headline fatigue, which reduces the price impact of fresh announcements, said Saxo Bank head of commodity strategy Ole Hansen.

4. HORMUZ FLOWS REBOUND

Saudi Arabia, ​the biggest Gulf oil exporter, sharply ​increased shipments from its Red Sea ⁠Yanbu port, helping to offset the loss of barrels via the Strait of Hormuz.
Hormuz shipments briefly restarted in June, easing concerns about crude availability, but dropped again in July as the fighting resumed.

5. AMPLE SUPPLY OF PROMPT PHYSICAL CARGOES

Traders ​say there is ample supply of physical oil, limiting the price reaction to the latest escalation in ​the conflict. Crude oil ⁠differentials in Europe, such as North Sea Forties , that help set the global dated Brent benchmark have fallen to a discount from a record premium in April.

"There is a lot of prompt crude around for now," said veteran trader Adi Imsirovic. "It may not last!"

https://www.reuters.com/business/energy ... 026-07-20/

Πάνε οι εποχές που η κάθε παντόφλα (ή μπλιετ) μπορούσαν να εκβιάσουν την Δύση

[Προέλλην]

Ευρώπη: Οι ΑΠΕ εκτοπίζουν το αέριο – Η μεγάλη ανατροπή στην ενεργειακή ασφάλεια

Για χρόνια, το κυρίαρχο ερώτημα στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά ήταν εάν η ήπειρος διέθετε αρκετό φυσικό αέριο. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι πληρότητες των αποθηκών, οι αφίξεις φορτίων LNG και οι προβλέψεις για τον χειμώνα μετατράπηκαν στα βασικά βαρόμετρα της ενεργειακής ασφάλειας.

Η ταχεία ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αρχίζει, ωστόσο, να αλλάζει το ίδιο το ερώτημα. Η Ευρώπη δεν εξετάζει πλέον μόνο εάν μπορεί να εξασφαλίσει αρκετό αέριο, αλλά και πόσο από αυτό εξακολουθεί πραγματικά να χρειάζεται.

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η συνδυασμένη ηλεκτροπαραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά αναμένεται το 2026 να παραμείνει υψηλότερη από εκείνη των μονάδων φυσικού αερίου για το μεγαλύτερο συνεχόμενο διάστημα που έχει καταγραφεί. Η εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα ορόσημο για την καθαρή ενέργεια, αλλά ενδέχεται να σηματοδοτεί μια βαθύτερη, δομική αλλαγή στην ευρωπαϊκή αγορά αερίου.

Από τις 20 στις 750 μονάδες ισχύος

Πριν από μία δεκαετία, το φυσικό αέριο παρήγαγε συχνά υπερδιπλάσια ηλεκτρική ενέργεια από το άθροισμα της αιολικής και της ηλιακής παραγωγής.

Το 2016, η μηνιαία παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά κινούνταν συνήθως μεταξύ 30 και 45 τεραβατωρών (TWh), ενώ η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο ξεπερνούσε συχνά τις 100 TWh, σύμφωνα με στοιχεία του ενεργειακού think tank Ember.

Σήμερα, αυτή η απόσταση έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Η παραγωγή από τον άνεμο και τον ήλιο έχει αυξηθεί σε περίπου 80 έως 110 TWh τον μήνα, ενώ η συμμετοχή του αερίου υποχωρεί. Κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους του 2025 και του 2026, οι δύο τεχνολογίες ΑΠΕ κάλυψαν ή ξεπέρασαν την παραγωγή των μονάδων φυσικού αερίου για παρατεταμένες περιόδους.

Η αλλαγή δεν οφείλεται μόνο στις καιρικές συνθήκες. Κατά την τελευταία 25ετία, η εγκατεστημένη ισχύς των μονάδων αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκε σχετικά περιορισμένα, από περίπου 250 σε 400 γιγαβάτ (GW). Αντίθετα, η ισχύς των αιολικών και φωτοβολταϊκών εκτινάχθηκε από λιγότερα από 20 GW σε σχεδόν 750 GW.

Η Ευρώπη διαθέτει πλέον σχεδόν διπλάσια εγκατεστημένη αιολική και ηλιακή ισχύ από την αντίστοιχη ισχύ των μονάδων αερίου. Πρόκειται για μεταβολή που αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο έχει αναδιαμορφωθεί το παραγωγικό δυναμικό της ηπείρου και όχι για μια προσωρινή διακύμανση της παραγωγής.

Μικραίνει η περίοδος κατανάλωσης αερίου

Η εποχική εικόνα είναι εξίσου ενδεικτική. Παραδοσιακά, το φυσικό αέριο αποτελούσε τον βασικό πυ πυλώνα του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος, με τη ζήτηση να περιορίζεται την άνοιξη και το καλοκαίρι και να αυξάνεται απότομα τους χειμερινούς μήνες.

Πλέον, αιολικά και φωτοβολταϊκά κυριαρχούν όλο και περισσότερο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο. Το 2026, η παραγωγή των δύο τεχνολογιών έχει ανέλθει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας στις ευρωπαϊκές εταιρείες ηλεκτρισμού να περιορίσουν τη χρήση άνθρακα και φυσικού αερίου σε χαμηλά πολλών ετών.

Η παραδοσιακή περίοδος έντονης κατανάλωσης αερίου γίνεται έτσι μικρότερη. Κάθε επιπλέον μήνας κατά τον οποίο οι ΑΠΕ καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης σημαίνει λιγότερη καύση αερίου, χαμηλότερες ανάγκες εισαγωγών και μικρότερη εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές.

Τι αλλάζει για τις αποθήκες

Η σημαντικότερη συνέπεια μπορεί να αφορά τις αποθήκες φυσικού αερίου. Από το 2022, η Ευρώπη τις αντιμετωπίζει ως βασική ασφάλεια απέναντι σε πιθανές διακοπές εφοδιασμού και στις απότομες αυξήσεις της ζήτησης κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Εάν, όμως, συνεχιστεί η υποχώρηση της κατανάλωσης αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, οι χώρες της Ευρώπης ενδέχεται να μη χρειάζεται να αποθηκεύουν τόσο μεγάλες ποσότητες κάθε καλοκαίρι ή να προχωρούν σε τόσο εκτεταμένες αποσύρσεις κατά τους χειμερινούς μήνες.

Οι αποθήκες θα παραμείνουν απαραίτητες σε περιόδους χαμηλών θερμοκρασιών ή περιορισμένης παραγωγής από ΑΠΕ. Ο ρόλος του αερίου ως εφεδρείας και πηγής ευελιξίας δεν εξαφανίζεται. Περιορίζεται, όμως, σταδιακά η συνολική ποσότητα καυσίμου που χρειάζεται το ευρωπαϊκό σύστημα.

Το τέλος του αερίου ως «καυσίμου-γέφυρα»;

Η ιστορική εικόνα ενισχύει την εκτίμηση ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια ευρύτερη μετάβαση. Από τη δεκαετία του 1960, ο άνθρακας άρχισε να παραχωρεί τη θέση του στο φυσικό αέριο, το οποίο εξελίχθηκε από τη δεκαετία του 1990 σε βασικό καύσιμο για την ηλεκτροπαραγωγή και τη βιομηχανία.

Από το 1965, το μερίδιο του άνθρακα στην ευρωπαϊκή ενεργειακή προσφορά έχει μειωθεί από περισσότερο από 50% σε περίπου 10%, ενώ εκείνο των καθαρών πηγών ενέργειας έχει αυξηθεί από 3% σε πάνω από 25%.

Για χρόνια, το φυσικό αέριο παρουσιαζόταν ως το «καύσιμο-γέφυρα» ανάμεσα στον άνθρακα και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η Ευρώπη δείχνει τώρα να πλησιάζει στην άλλη πλευρά αυτής της γέφυρας.

Κάθε νέο αιολικό και φωτοβολταϊκό πάρκο δεν προσθέτει απλώς καθαρότερη ηλεκτρική ενέργεια στο σύστημα. Μειώνει σταδιακά τις ποσότητες φυσικού αερίου που η Ευρώπη πρέπει να εισάγει, να αποθηκεύει και τελικά να καίει. Και για μια ήπειρο που πέρασε τα τελευταία χρόνια μετρώντας εναγωνίως τα αποθέματά της, η μεγαλύτερη αλλαγή μπορεί να είναι ότι αρχίζει να χρειάζεται λιγότερα.

https://www.moneyreview.gr/green-econom ... -asfaleia/